FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Bota po pret sot me një frymë të ngulur njoftimet e Donald Trump për “Ditën e Çlirimit” në SHBA, përkatësisht tarifat që ai do të shpallë nga Kopshti i Trëndafilave në Shtëpinë e Bardhë. Në këtë listë sipas mediave të huaja është edhe Shqipëria.
SHBA ka disa nga tarifat më të ulëta në botë dhe Trump tani po kërcënon ta ndryshojë atë me tarifa reciproke, që do të hyjnë në fuqi më 2 prill.
Tarifat reciproke të Shteteve të Bashkuara hyjnë në fuqi të mërkurën, më 2 prill, me presidentin Donald Trump duke paralajmëruar të dielën se "të gjitha vendet" do të preken.
Në të njëjtën kohë, Trump tha të hënën se krahasuar me tarifat e vendosura nga vendet e tjera për importet amerikane, ajo që ai do të shpallte do të ishte relativisht “mirë”.
Trump e ka përshkruar 2 Prillin si “Ditën e Çlirimit” për tregtinë amerikane. Megjithatë, detajet e Planit të tij të Drejtë dhe Reciproke kanë mbetur të paqarta, teksa do të publikohen pasditen e sotme.
Cili është plani i drejtë dhe reciprok?
Më 13 shkurt, Trump njoftoi planet për të rishikuar tarifat dhe politikat tregtare të vendosura nga vendet e tjera për eksportet amerikane.
Sipas asaj që ai e quan Plani i drejtë dhe reciprok, SHBA do të vendosë të njëjtën sasi tarifash ndaj vendeve të tjera që ato vende vendosin për mallrat amerikane.
Trump ka argumentuar se shumë partnerë tregtarë të SHBA-së kanë përfituar nga tarifat e ulëta të SHBA-së duke ruajtur tarifa më të larta për mallrat amerikane.
Ekonomitë e tregut në zhvillim në Afrikë, Amerikën Latine, Azinë Jugore dhe Azinë Juglindore ka të ngjarë të jenë ndër më të goditurat, qoftë përmes tarifave specifike për produktin ose një tarife mesatare për mallrat nga vende të veçanta.
Ekonomitë në zhvillim kanë ngarkuar prej kohësh tarifa më të larta si një mjet për të mbrojtur industritë e tyre vendase në zhvillim dhe për të ndihmuar këta sektorë të lulëzojnë kundër konkurrencës së huaj të vendosur.
Synimi i deklaruar i Trump është të zvogëlojë deficitin tregtar të SHBA-së, si dhe të forcojë industrinë vendase dhe konkurrencën e prodhuesve amerikanë. Ai gjithashtu dëshiron të përdorë tarifat për të financuar shkurtimet e ardhshme të taksave.
Megjithatë, kritikët argumentojnë se tarifat rrezikojnë të shkaktojnë luftëra tregtare dhe të rrisin çmimet e konsumit përfshirë amerikanët.
Cilat vende kanë deficitin tregtar më të lartë?
SHBA ka deficitin tregtar më të madh në botë. Sipas të dhënave të vitit 2023, SHBA importoi 1.1 trilion dollarë më shumë se sa eksportoi në atë vit. Deficiti tregtar i SHBA-së është rritur vazhdimisht që nga viti 2019 dhe tani ka qenë në më shumë se 1 trilion dollarë për katër vjet me radhë.
Sipas të dhënave të vitit 2023, vendi me deficitin e dytë tregtar më të madh është Mbretëria e Bashkuar, me 271 miliardë dollarë, e ndjekur nga India me 241 miliardë dollarë, Franca me 137 miliardë dollarë dhe Turqia me 106 miliardë dollarë.
Roli i dollarit amerikan si monedhë rezervë botërore mbështetet pjesërisht nga tregtia e hapur dhe flukset e kapitalit. Disa ekonomistë argumentojnë se çekuilibri tregtar i sjell përfitime SHBA-së sepse ruan kërkesën globale për dollar.
Me cilat vende SHBA-ja ka deficitin tregtar më të madh?
Në vitin 2024, SHBA kishte një deficit tregtar me 92 vende dhe një suficit tregtar me 111 vende.
Deficiti i madh tregtar i SHBA-së është më i lartë me tre partnerë kryesorë ekonomikë, Kinën, Meksikën dhe Vietnamin. Në vitin 2024, deficiti SHBA-Kinë ishte 295 miliardë dollarë, deficiti SHBA-Meksikë në 172 miliardë dollarë dhe deficiti SHBA-Vietnam në 123 miliardë dollarë.
Pavarësisht tarifave të vendosura ndaj Kinës shtatë vjet më parë, SHBA vazhdon të ketë deficitin tregtar më të madh dypalësh me vendin – e nxitur nga kërkesa e fortë e konsumatorëve për mallrat kineze dhe mbështetja e kompanive amerikane nga Kina në zinxhirët e furnizimit global.
Trump prezantoi për herë të parë tarifat ndaj Kinës në mars 2018, duke përmendur vjedhjen e pretenduar të pronës intelektuale dhe dëshirën për të reduktuar çekuilibrin tregtar. Këto tarifa vazhduan nën ish-presidentin Joe Biden, me tarifat që u zgjeruan në disa raste.
Në shkurt, Uashingtoni prezantoi taksa të tjera prej 10 për qind ndaj Kinës, të cilave Pekini iu përgjigj me tarifa hakmarrëse për importet nga SHBA të naftës së papërpunuar, makinerive bujqësore, automjeteve me zhvendosje të madhe dhe kamionëve. Në mars, Trump dyfishoi normën shtesë të tarifave për importet kineze në 20 për qind.
Vendet me tarifat më të ulta se SHBA
Vendet dhe territoret me tarifat më të ulëta përfshijnë ato si Hong Kongu dhe Singapori ku ka tarifa 0 për qind për mallrat, me disa përjashtime.Vendet që mbajnë tarifa të ulëta shpesh janë të përqendruara në tërheqjen e investimeve ose sepse mund të mos kenë një industri të madhe prodhuese, kështu që në vend të kësaj mbështeten te importet.
Megjithatë, SHBA, e cila është vendi i dytë më i madh prodhues në botë, ka tarifa relativisht të ulëta, rezultat i politikave të liberalizimit të tregtisë që ndoqi pas Luftës së Dytë Botërore.
Vendet me tarifat më të larta për kombet që kanë statusin MFN (Vendet e favorizuara) përfshijnë Tunizinë me tarifa 19.5 përqind, Algjerinë (18.9 përqind) dhe Gabon (18.1 përqind).
Në këtë listë është edhe Shqipëria, me tarifa 3.5 përqind, shifër e ulët kjo krahasuar me vendet që Trump kërkon të ndyshojë pozicionet.
Tabela më poshtë tregon se cilat vende kanë tarifat më të ulëta dhe më të larta duke përdorur masën mesatare të thjeshtë totale MFN.
Kjo "tarifë mesatare e thjeshtë" llogaritet duke mbledhur të gjitha tarifat individuale të tarifave dhe duke e pjesëtuar me numrin e produkteve të tarifuara. Për shembull, nëse dy produkte i nënshtrohen tarifave, produkti A me 10 përqind dhe produkti B me 20 përqind, tarifa mesatare e thjeshtë do të ishte 15 përqind./ Pamfleti
Lini një Përgjigje