FLASH
Shkruar nga Chris Powers
Disa vende të Unionit, përfshirë Austrinë dhe Greqinë, janë kundër përshpejtimit të procesit të anëtarësimit të Ukrainës dhe kërkojnë që vendet e Ballkanit Perëndimor të trajtohen me të njëjtat kritere dhe të mos mbeten pas në zgjerimin e BE-së...
Një numër vendesh të Bashkimit Evropian, përfshirë Austrinë dhe Greqinë, po ngadalësojnë përparimin e procesit të anëtarësimit të Ukrainës duke këmbëngulur që vendet e Ballkanit Perëndimor të mos anashkalohen dhe të mos lihen në fund të radhës.
Ky kundërshtim vjen krahas pengesave të tjera, si bllokimi i hapjes së negociatave të anëtarësimit të Ukrainës nga Hungaria, për shkak të çështjeve që lidhen me të drejtat e pakicës etnike hungareze në Ukrainë, shqetësimet e ngritura nga Polonia për bujqësinë dhe sektorin e transportit rrugor, si dhe ritmi i ngadaltë me të cilin parlamenti ukrainas po miraton reformat e kërkuara.
“Të njëjtat rregulla dhe kushte duhet të zbatohen për të gjithë kandidatët. Këtu ne kemi gjithmonë këtë fokus të veçantë te vendet e Ballkanit Perëndimor”, u tha gazetarëve ministrja austriake për Evropën, Claudia Bauer, gjatë një takimi ministror në Bruksel më 26 maj.
“Për disa ekziston një korsi e shpejtë, ku disa mund të kenë tashmë një këmbë brenda Bashkimit Evropian, ndërsa të tjerët duhet të punojnë për dekada të tëra për anëtarësim”, tha Bauer.
Një burim diplomatik i BE-së i tha Kyiv Independent se, ndonëse Greqia “mbështet procesin e anëtarësimit të Ukrainës dhe Moldavisë ... është thelbësore që përparimi në rrugën e tyre drejt anëtarësimit të mos bëhet në dëm të Ballkanit Perëndimor, perspektiva evropiane e të cilit është njohur qartë që nga Agjenda e Selanikut e vitit 2003”.
Që nga ai takim i vitit 2003, kur BE-ja njohu zyrtarisht se vendet e Ballkanit Perëndimor kanë një të ardhme brenda unionit, vetëm Sllovenia (2004) dhe Kroacia (2013) kanë arritur të bëhen anëtare të bllokut.
Mali i Zi dhe Shqipëria janë përkatësisht të radhës, me Malin e Zi që pritet të jetë vendi i ardhshëm që do të anëtarësohet në BE, ndërsa Shqipëria kaloi një etapë të rëndësishme drejt anëtarësimit më 26 maj.
Vendet e tjera të rajonit mbeten dukshëm prapa.
Maqedonia e Veriut ka statusin e vendit kandidat që prej vitit 2005, por përparimi i mëtejshëm u bllokua për vite me radhë nga Greqia dhe tani po pengohet për shkak të një mosmarrëveshjeje me Bullgarinë mbi çështje të identitetit etnik.
Serbia u bë vend kandidat në vitin 2005, bëri përparim në përmbushjen e kritereve të anëtarësimit, por ka shënuar regres demokratik. Kjo e ka shtyrë BE-në të diskutojë ngrirjen e aksesit të Beogradit në fondet evropiane.
Ndërkohë, Bosnjë-Hercegovina dhe Kosova ende nuk janë bërë kandidate formale për anëtarësim.
Ukraina i kaloi të dyja këto vende kur mori statusin e kandidatit në vitin 2022. Nëse fillon hapjen e grupeve të kapitujve të negociatave, siç pritet në qershor, ajo do të kalojë edhe Maqedoninë e Veriut.
Shija e kompromisit
Kancelari gjerman Friedrich Merz u dërgoi një letër presidentëve të institucioneve të BE-së më 18 maj, duke propozuar të drejta shtesë brenda unionit për të gjitha vendet kandidate dhe një formë anëtarësimi të asociuar për Ukrainën.
"Propozimi i Merz njeh me të drejtë domosdoshmërinë gjeopolitike të zgjerimit, ndërsa iniciativa e Berlinit është një përpjekje pragmatike për të pajtuar këtë imperativ me hezitimin që ndjehet në shumë kryeqytete kombëtare ndaj trajtimit të veçantë të Ukrainës”, tha për Kyiv Independent Martin Leng nga Instituti i Brukselit për Gjeopolitikën.
Kancelari gjerman e hodhi për herë të parë këtë ide gjatë një takimi joformal të liderëve të BE-së në prill, por letra përbënte hapin e parë zyrtar për ta shtyrë përpara nismën. Në të, ai kërkoi krijimin e një grupi pune që do të merrej me këtë çështje.
Megjithëse Gjermania mbështet anëtarësimin e plotë të Ukrainës në BE dhe dëshiron që negociatat të ecin sa më shpejt të jetë e mundur, ideja e Merz për anëtarësim të asociuar u prit keq në Ukrainë, ku presidenti Volodymyr Zelensky përjashtoi çdo alternativë që nuk çon në anëtarësim të plotë.
Edhe Bauer deklaroi: “jemi të gatshëm ta diskutojmë këtë ide këtu, por nuk duhet të ketë dy klasa kandidatësh, një qëndrim i shprehur edhe nga disa liderë të tjerë evropianë".
Krerët e qeverive të BE-së do të kenë mundësinë ta diskutojnë propozimin e Merz gjatë një takimi me vendet e Ballkanit Perëndimor më 5 qershor dhe sërish në samitin e liderëve të BE-së më 18 qershor.
Për Leng, reagimet ndaj planit të Merz zbulojnë një të vërtetë të pakëndshme: “nuk ekziston më një gjethe fiku e përshtatshme për të fshehur hezitimin më të gjerë ndaj zgjerimit të Bashkimit Evropian”.
“Së fundi, Kievi do të duhet të mësohet me kompromiset jo gjithmonë të kënaqshme të Brukselit, të cilat janë gjithashtu pjesë e pandashme e projektit evropian”, tha Leng./ Përshtati “Pamfleti”, nga “Kyiv Independent”
Lini një Përgjigje