FLASH
Shkruar nga Rob Mudge
Ndërsa Donald Trump po përgatitet për një shtytje tjetër në presidencën amerikane, dhëndri i tij, Jared Kushner, po ndjek projektet e pronave të paluajtshme në Serbi dhe Shqipëri...
Një nga kompanitë e Jared Kushner synon të investojë në kryeqytetin e Serbisë, Beograd, negociata të cilat filluan një dekadë më parë nga vjehrri i tij.
Dy vjet përpara se Donald Trump të kandidonte për president në vitin 2016, ai u tha autoriteteve serbe se ishte i interesuar të ndërtonte një hotel luksoz dhe kompleks apartamentesh në vendin e ish-selisë së ushtrisë jugosllave, ndërtesa e Shtabit të Përgjithshëm, e shkatërruar në vitin 1999 nga bombardimet e NATO-s.
Edhe pse ai projekt dështoi, Kushner, i cili ishte një zyrtar i lartë i Shtëpisë së Bardhë gjatë mandatit të Trump, tani thuhet se ka arritur një marrëveshje paraprake me qeverinë serbe për të vazhduar përpara me projektin e zhvillimit. Sipas "New York Times", marrëveshja do t'i lejojë Kushnerit të ndërtojë një hotel luksoz, njësi rezidenciale, dyqane dhe një muze.
Financim nga Arabia Saudite
Financimi për projektin, që arrin në rreth 500 milionë dollarë (462 milionë euro), pritet të vijë nga firma e investimeve e Kushner, "Affinity Partners" me bazë në Miami, të cilën ai e ngriti pas largimit nga Shtëpia e Bardhë. Dhe ai nuk duket të ketë mungesë fondesh. Që nga fundi i presidencës së Trump, vlerësohet se ai ka siguruar 2 miliardë dollarë nga Fondi i Investimeve Publike të Arabisë Saudite, ndërsa fondet sovrane të pasurisë në Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Katar kanë derdhur qindra milionë dollarë në firmën e tij.
As "Affinity Partners" dhe as Fondi i Investimeve Publike të Arabisë Saudite nuk iu përgjigjën kërkesës së DW për koment.
Kushner tha së fundmi se palët negociuese kishin rënë dakord paraprakisht që t'i jepnin qeverisë serbe 22% të fitimeve të krijuara nga projekti.
Presidenti, Aleksandar Vuçiç dhe qeveria e tij argumentojnë se Beogradi duhet të zhvillohet më tej dhe të krijojë mundësi biznesi.
Milan Kovaçeviç, një ekonomist dhe konsulent investimesh, pajtohet se qyteti ka nevojë për kapacitete të reja për të përshtatur rritjen e popullsisë dhe turizmit.
Ai paralajmëroi gjithashtu se "duhet të ketë një treg" për një proces tenderimi të hapur dhe transparent. Duke i dhënë të drejta ekskluzive vetëm një investitori, në këtë rast, lihen rrugë të hapura ndaj korrupsionit dhe arbitraritetit," tha Kovaçeviç.
“Serbia nuk është bufe dhe Vuçiç nuk është kamerier”, tha ai.
Dorde Bobiç, e cila ishte arkitektja kryesore e qytetit të Beogradit dy dekada më parë, është e tmerruar nga projektet e planifikuara.
Projekti i Jared Kushner në Shqipëri
Kushner së fundmi njoftoi në platformat e tij të mediave sociale se ishte "i emocionuar për të ndarë imazhet e hershme të dizajnit për projektet e zhvillimit që janë krijuar për bregdetin shqiptar". Kryeministri Edi Rama tha se vendi i tij është krenar për një projekt të tillë.
Megjithatë, reagimi nga komuniteti i mjedisit ka qenë më i rezervuar.
Një nga vendet në fjalë ndodhet në parkun detar Karaburun-Sazan në ishullin e Sazanit, një ish-bazë ushtarake. Tjetri është në gadishullin e Zvërnecit në Shqipërinë jugperëndimore, i cili është pjesë e Peizazhit të Mbrojtur Vjosa-Nartë. Kjo zonë ku do të ndërtoheshin disa hotele dhe vila është pjesë e komunitetit të Vlorës.
Një kërcënim për mjedisin
Parlamenti i Shqipërisë miratoi së fundmi një amendament në ligjin për zonat e mbrojtura. Projektligji në thelb i hap rrugën zhvillimit ekonomik të këtyre zonave të mbrojtura, pavarësisht paralajmërimeve nga ekspertët e mjedisit.
"Ligji 21/2024 lejon ndërtimin e mega-resorteve me 5 yje në zonat e mbrojtura. Përveç kësaj, sipas vendimit të Këshillit Kombëtar të Territorit lejohet ndërtimi i pothuajse çdo projekti tjetër dhe nuk ka më vija të kuqe", tha Mirjan Topi, ekolog në Universitetin Bujqësor të Tiranës, thotë për DW.
“Ndryshimet e reja në ligj nuk mbrojnë më natyrën dhe zonat e mbrojtura në Shqipëri”, shtoi ai.
Sipas Topit, ndryshimi i ligjit aktual është ndryshuar për të lehtësuar investimet e Kushnerit.
"Është shumë e qartë se ligji ka qenë i paracaktuar sepse nuk ka mënyrë tjetër për të shpjeguar nxitimin e shumicës parlamentare për ta miratuar atë. Përpara se ligji [madje] të dekretohej nga presidenti, dolën projekte konkrete," tha ai.
Një ndihmë për ekonominë e Shqipërisë?
Në anën tjetër të spektrit, komuniteti i biznesit, veçanërisht sektori i turizmit, sheh përfitime ekonomike, megjithëse me paralajmërime.
“Unë e konsideroj një investim shumë pozitiv, por vetëm nëse është realisht një investim turistik, nëse [ka] vila apo njësi për akomodim”, tha Besnik Vathi, CEO i Shërbimit Shqiptar të Udhëtimit dhe Mikpritjes.
Shqetësimi i tij është se nga perspektiva e ndërtimit të vilave rezidenciale do të përfitojnë vetëm ata që investojnë në to.
"Pas shitjes, nuk ka të ardhura për turizmin shqiptar. [Por] investimi në hotele apo njësi akomodimi do të sjellë të ardhura për Shqipërinë vazhdimisht," tha ai për DW.
Pavarësisht nëse planet e zhvillimit të Kushnerit në Shqipëri dhe Serbi realizohen, kundërshtimi ndaj tyre po rritet.
Një grup në Serbi ka nisur një peticion kundër projekteve. Grupi, Kreni-Promeni (Lëviz-Ndrysho), tha se më shumë se 10,000 njerëz e kishin nënshkruar peticionin në më pak se 24 orë. /Përshtati “Pamfleti” nga “Deutsche Welle” në gjuhën angleze
Lini një Përgjigje