FLASH
Shkruar nga Erion Veliaj
The Administrative Court has started the next hearing this Friday to review the lawsuit filed by Tirana Mayor Erion Veliaj against prosecutor Ols Dado. Veliaj is seeking to declare Dado's appointment as prosecutor in 2008 invalid, arguing that he did not complete the Magistrate's School, a criterion that according to the lawsuit is considered essential for exercising the function. The mayor was again present in the courtroom and during the hearing requested that the process be broadcast live. Below is his full speech.
Honorable Mr. Judge, For more than fifteen months now, I have been living in a reality that, until recently, I would have considered unimaginable in a democratic republic. A reality where the relationship between the citizen and the criminal power has been gradually inverted, to the point that the very constitutional guarantees seem more and more fragile every day in the face of the uncontrolled force of this state authority.
It is a situation with such a paradoxical charge, that it can only be described more accurately by a pen like Dostoevsky's and not by an ordinary language like mine. For more than two years, immediately after my election for the third time as Mayor of Tirana, I have been faced with a frontal, disproportionate and unstoppable political, media and legal attack; a clash that, in its conclusion, reached the removal of my personal freedom and the inability to exercise the mandate entrusted to me by 160 thousand citizens of Tirana. Even after I formally won my mandate in the Constitutional Court, after another attempt to abolish it, I continue to be held tenaciously in detention and isolation, while the very legality of the source of that criminal power is today before this court for review.
Every aspect of my life has been controlled. Every personal and family dimension of mine has been investigated. A complete form of “vetting” has been exercised over me and my family, essentially not administrative but criminal, outside any normal standard of proportionality. And yet, throughout this time, I have cooperated with justice at every moment. I have contributed to facilitating its work.
I have had no hesitation, no shyness, and no hesitation in facing the process and the truth, neither yesterday nor today. And this is where the true paradox of this issue begins. Because for more than two years, every possible political, media, and legal mechanism was used to bring me to justice, in the most denigrating way possible, for a man who still holds the trust of an entire city for his leadership.
U përdorën hetime, përgjime, kontrolle, ekspozim publik dhe çdo formë tjetër e ushtrimit të pushtetit penal, me argumentin se unë duhej të vihesha përballë drejtësisë. Sot që unë ndodhem përpara drejtësisë, me vullnetin e plotë për t’u përballur me të, paradoksi është se i njëjti mekanizëm duket se nuk do më një përballje reale me drejtësinë, por një përballje të kufizuar, të kontrolluar, të shpejt dhe proceduralisht të cunguar. Sepse nuk kërkohet vetëm kufizimi i lirisë sime fizike. Kërkohet edhe kufizimi i mundësisë sime për t’u mbrojtur efektivisht e përballur me dinjitet. Mua nuk më lejohet të kem akses të plotë dhe real në dosje.
Nuk më lejohet të dëgjoj të gjitha përgjimet e kryera ndaj meje. Nuk më lejohet komunikimi me avokatët e mi ndërkombëtarë. Nuk më lejohet të informoj opinionin publik shqiptar dhe ndërkombëtar mbi natyrën reale të kësaj çështjeje. Sigurisht, nuk më lejohet as ushtrimi i mandatit që qytetarët e Tiranës më kanë besuar. Pra, ndërsa mbi mua ushtrohet çdo kufizim që mund t’i ushtrohet një qytetari, njëkohësisht bëhet gjithçka që unë të mos mund të ushtroj në mënyrë efektive ato të drejta që vetë Kushtetuta e Republikës së Shqipërisë m’i garanton. Dhe sa herë që përpiqem të ushtroj një prej këtyre të drejtave, krijohen pengesa të reja proceduriale, të cilat jo vetëm e bëjnë ushtrimin e tyre gjithnjë e më të vështirë, por përdoren më pas edhe kundër meje, për të justifikuar cenime të mëtejshme të lirisë sime personale. Vetë ky gjykim, ku ndodhemi sot, është një tjetër provë e këtij paradoksi absurd. Sepse edhe sot pala përballë, në thelb, nuk kërkon që gjykata të shqyrtojë pretendimin tim në themel.
Kërkon që gjykata të mos hyjë fare në themelin e çështjes. Kërkon që Ju, zoti Gjyqtar, të mos shqyrtoni ligjshmërinë e pushtetit që është ushtruar mbi mua dhe mbi institucionin që unë përfaqësoj. Dhe kjo është ajo që e bën këtë çështje shumë më të rëndë sesa një debat procedural. Sepse në thelb të pretendimit që paraqitet përpara Jush qëndron ideja se unë nuk paskam të drejtë t’i kërkoj gjykatës kontrollin e ligjshmërisë së autoritetit që më hoqi lirinë personale; të autoritetit që më vendosi në përgjim; që kontrolloi jetën time private dhe të familjarëve të mi; të autoritetit që hyri në çdo dimension të jetës sime personale dhe institucionale.
Pra, pushteti mund të hyjë në çdo qoshe të jetës së qytetarit, por qytetari nuk paska të drejtë të pyesë: “Me çfarë legjitimiteti po ushtrohet ky pushtet mbi mua?”. Pra, pushteti mund të ndërhyjë mbi mandatin e një kryetari bashkie edhe në kundërshtim me kufijtë që vendos vetë ligji, por kryetari i zgjedhur nuk paska të drejtë të pyes: “Me çfare legjitimiteti po ushtrohet ky pushtet mbi bashkine dhe mbi kete qytet”? Dhe pikërisht këtu qëndron absurdi më i madh i kësaj çështjeje. Unë kam bërë një padi përpara Jush. Një padi që nuk është asgjë tjetër veçse ushtrimi i një të drejte që njerëzimi e ka njohur që në lindjen e qytetërimit; nga kodet e Hamurabit deri te Kanuni i Lekë Dukagjinit: e drejta e njeriut për t’iu drejtuar një gjykimi të paanshëm dhe për të kërkuar drejtësi.
As këtë nuk duan të ma lejojnë. Si i padituri Dado, ashtu edhe vetë KLP autoriteti që duhej të kishte garantuar ligjshmërinë e ushtrimit të këtij funksioni publik, sot pretendojnë se unë nuk legjitimohem t’i drejtohem gjykatës për të kërkuar kontrollin e këtij autoriteti. Sepse sipas kësaj logjike, qytetari mund të hetohet, të survejohet, të arrestohet, të izolohet dhe të kontrollohet në çdo aspekt të jetës së tij personale, familjare dhe publike; një kryetari bashkie mund t’i ndërpritet ushtrimi i mandatit të dhënë nga qytetarët; qytetarëve mund tu merret nga zyra kryetari i zgjedhur prej tyre, por në momentin që ata i drejtohen gjykatës për të kërkuar verifikimin e ligjshmërisë së autoritetit që ushtron këtë pushtet, atëherë ai nuk konsiderohet më subjekt i mbrojtjes së ligjit, por rrezik për drejtësinë vetë. Pra, qytetari mund t’i japë drejtësisë shpatën e pushtetit për të vepruar në emër të tij, por nuk paska të drejtë të pyesë se kush po e mban atë shpatë, me çfarë legjitimiteti e mban dhe në emër të kujt po e përdor kundër tij. Benjamin Cardozo, një nga figurat më të ndriçuese të Gjykatës Supreme amerikane, paralajmëronte se drejtësia humbet kuptimin e saj në momentin kur garancitë proceduriale reduktohen deri në pikën që qytetari mbetet i pambrojtur përballë pushtetit. Dhe pikërisht këtu lind pyetja thelbësore e kësaj çështjeje.
Kush mund të legjitimohet më shumë për të kërkuar kontrollin e ligjshmërisë së këtij autoriteti sesa vetë qytetari, liritë dhe të drejtat themelore të të cilit janë cenuar drejtpërdrejt nga ushtrimi i tij? Kush mund të legjitimohet më shumë sesa një individ të cilit i është hequr liria personale, i është kontrolluar jeta private, i është ndërprerë ushtrimi i mandatit publik dhe ndaj të cilit është ushtruar forma më intensive e pushtetit penal të shtetit?
And likewise, who can be more legitimized than the Municipality of Tirana itself, an institution whose normal exercise of the elected mayor's mandate was interrupted, as a direct consequence of the exercise of this authority? Because in the end, the question becomes even simpler than all this proceduralism tries to present: What more should happen to a citizen and a democratic institution, so that they have the right to ask the court to verify the legality of the power that has been exercised over them. Or should the citizen remain silent at all? Should he accept any interference with his life, freedom and dignity, without having the right to ask the court to control the legality of the authority that exercises this power over him? Because if this is the logic that is accepted, then we no longer have a state of law. Then we have a criminal power that seeks to remain out of control. This uncontrollable power is not justice. It is arbitrariness. Therefore, Honorable Judge, at the heart of this entire matter lies a question that is as simple as it is crucial. Is Olsi Dado a prosecutor of the Republic of Albania? Has he been constitutionally granted the authority to exercise criminal power on behalf of the Republic of Albania? This is the question that today requires an answer from you, Honorable Judge. Not just for me.
Not only for this city. But for our Republic. Well, I am here today not only to defend the rights that emanate from the sovereignty of the Albanian people and that are inscribed in the Constitution of the Republic, but to defend the very principle that in the Republic of Albania no one who exercises criminal authority over a citizen can stand above the control of the law. Because on the day when a citizen loses the right to seek control over the authority that has violated his freedom from the court, that day not only the fate of an individual is put into question. That is the day when the very republican idea that the law stands above power begins to be put into question. And the moment this idea is overthrown… the Republic itself is overthrown. Thank you!
Po cfare presioni Veliajt? Te ishte Enveri gjalle kete hajdutin me breke grash e kishte bere sapun
Cila republikë, zoti Veliaj?! Republika e 5D, e incineratorit, e pyllit orbital, e prindit 1 dhe prindit 2, e martesave te homove ne bashki, e kateve pa leje perballe dritares se kryetarit te bashkise se Tiranes, e kronikave televizive te porositura, e dhunes se policise bashkiake ndaj plakave që shesin majdanoz, apo ajo e ujit 24 ore ne dite?!
Per ca ankohet veliaj se nuk po kuptojme me asgje. A ka vjedhur dhe ka abuzuar qe diten e pare ne detyre? A eshte hajduti nr2 ne vend se nr1 eshte rama? Tani cfare kerkon se po habitemi
Avokat Plarent Ndreca...hajduti i tenderit të unifomave të policisë!
Hajduti gjithmonë thotë kapeni Hajduti! Ka vemje, zvarranik 99, ka një vit që ben akrobacira dhe shtyn fillimin e gjykimit të tij! Ky vemje që taksat e qyteteve të Tiranes dhe Shqipërisë (sepse financohet nga Buxheti i Shtetit) i ka shperndare sipas qejfit dhe bërë rrush e kumbulla, duke mashtruar shqiptaret(e mbani mend se ishte ndalur nga policia, dhe në media transmetohej live që zvarraniku po inaguronte një shkolle), mashtrues mediatik me parate e Shqiptareve. Ky zvarranik vazhdon dhe ben moral. Shko në gjyq sebashku me këtë Ndrecen që shiti një kapele kapterri 300 euro, mos flit hajdarlleqe. Aty të ashtëquajtura provat e prokurorise, marrin vlere provuese, shko ate dhe perballu. Zhapik 99. Mashtrues ordiner i noterizuar.
Erioni si bythe e perkedhelur mbasi vodhi sa i deshi xhani tani ne ben dhe si i ndershem!