TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota2025-11-07 08:13:00

Trump, Orbán and Putin: Oil politics pits old friends against each other

Shkruar nga Pamfleti

Trump, Orbán and Putin: Oil politics pits old friends against each other

There will be plenty of warmth in the reception that US President Donald Trump will give Hungarian Prime Minister Viktor Orban at the White House on November 7, but in addition to strong personal chemistry, the two leaders will have a long list of issues to discuss during their lunch.

Although they have long been united by ideology and rhetoric, the two leaders are on opposite sides of the aisle when it comes to policy toward Russian oil imports. Meanwhile, plans for Orbán to host Trump and Russian President Vladimir Putin at a summit in Budapest have been shelved for now.

An exemption from US measures aimed at restricting trade in Russian oil appears to be a key item on Orban's wish list in Washington.

Radio Free Europe/Radio Liberty's Hungarian Service reported that conversations with sources within the Hungarian government suggested they thought a waiver agreement was likely. There is a European precedent, following last month's decision to temporarily exempt Rosneft's German subsidiary from sanctions.

The White House and the US State Department did not respond to questions sent by Radio Free Europe.

"He asked for a waiver. We didn't give it to him... Victor is my friend. He asked for a waiver," Trump told reporters on Air Force One on October 31.

Sanctioning Russian oil

Last month, Washington announced sanctions on Russia's two largest oil companies, state-controlled Rosneft and privately owned LUKoil. The sanctions were imposed in an effort to force Putin to come to the negotiating table to end his more than three-year-old invasion of Ukraine. The move could expose those doing business with the companies to secondary sanctions.

Trump has previously threatened secondary tariffs on countries that import Russian crude. In September, he called on “all NATO countries” to halt imports. He did not mention Hungary, but last month one of his diplomats mentioned Budapest.

"Hungary, unlike many of its neighbors, has made no plans or taken any active steps to wean itself off Russian energy supplies," said US Ambassador to NATO Matt Whitaker in an interview with Fox News published on October 27.

"There is a lot of planning that our friends in Hungary will have to do," he added, promising U.S. assistance to get these plans done.

Orban has not hidden his dissatisfaction on this issue.

Kur u pyet së voni nëse sanksionet amerikane shkuan shumë larg, ai tha se “nga këndvështrimi hungarez, po”. Orban po ashtu ka deklaruar se ndalja e blerjeve të naftës do të ishte një “katastrofë” e cila do ta “gjunjëzonte” ekonominë e shtetit të tij.

Në një deklaratë më 5 nëntor, ministri i Jashtëm hungarez, Peter Szijjarto, nuk e përmendi këtë çështje, ndoshta për të ulur pritjet për një marrëveshje në Uashington.

“Nuk kemi shumë për t’i ofruar njëri-tjetrit”

Në deklaratën e tij më 5 nëntor, Szijjarto tha se raportet dypalëshe po shijojnë “epokën e artë” dhe se bisedimet do të përqendrohen në bashkëpunimin ekonomik dhe energjetik, por nuk dha detaje. Hungaria nuk është partnere e madhe tregtare e SHBA-ve. Sipas Byrosë amerikan të Regjistrimit, SHBA-të kanë pasur një defiçit prej 9.4 miliardë dollarësh në vitin 2024, me eksportet për në Hungari që kapën vlerën e vetëm 3.2 miliardë dollarëve.

Një burim në Qeverinë hungareze i tha Shërbimit hungarez të REL-it se “ne nuk kemi edhe aq shumë për t’i ofruar njëri-tjetrit”, por shtoi se Orbani mund të pajtohet që të blejë gaz të lëngshëm natyror amerikan, pavarësisht se më parë e kishte konsideruar një mundësi të tillë si ekonomikisht jo të favorshme krahasuar me importet e gazit rus.

Kjo, plus disa blerje të vogla të armëve dhe bashkëpunimi me kompani amerikane në fushën e energjisë civile bërthamore, mund të jetë pjesë e një marrëveshjeje “quid pro quo”( nga latinishtja: diçka për diçka) që përfshin një përjashtim nga sanksionet për naftën.

Delegacioni i Orbanit, me rreth 180 anëtarë, i cili do të udhëtojë me një avion të marrë me qira nga kompania hungareze Wizz Air, do të përfshijë disa ministra qeveritarë, udhëheqës të bizneseve dhe të tjerë.

Deklarata e Szijjartos po ashtu përmendi “paqen në Ukrainë” si një temë kryesore të bisedimeve dhe përsëriti ofertën që Budapesti të jetë vendtakimi i samitit. Por, siç është theksuar, shpresat që Orbani të mirëpres një takim Trump-Putin për momentin janë zbehur.

Qëndrimi i Orbanit ndaj Ukrainës ka qenë kryesisht i pandryshuar që kur Rusia nisi pushtimin në shkallë të plotë të shtetit fqinj në shkurt të vitit 2022: ai kundërshton mbështetjen ushtarake për Kievin dhe ka tentuar të pengojë vendosjen e sanksioneve ndaj Rusisë.

Kjo, dikur e ka bashkuar me Trumpin, por udhëheqësi amerikan ka shfaqur gjithnjë e më shumë zhgënjim ndaj mosvullnetit të shfaqur për kompromis nga Putini në bisedimet për paqe.

Më 22 tetor, Trump tha se “çdo herë që flas me Vladimir [Putinin], zhvilloj biseda të mira, dhe pastaj ato nuk çojnë askund”. Deklaratat e tij u pasuan me sanksione të reja ndaj naftës, një vendim që Putini e quajti “jomiqësor”.

Kundërshtimi i Orbanit ndaj anëtarësimit të Ukrainës në Bashkimit Evropian mund të jetë ose mund të mos jetë temë. Në gusht, Bloomberg raportoi se Trump e kishte telefonuar Orbanin, duke i bërë thirrje që të ndalonte së bllokuari bisedimet për anëtarësim të Kievit.

Megjithatë, Szijjarto e mohoi këtë.

"I want to make it clear that no such call took place. It did not," he said.

Ahead of Orban's visit, the issue has been rekindled. When asked on November 4 whether Trump had expressed support for Ukraine's EU membership, Ukrainian President Volodymyr Zelensky said that "Donald Trump supports Ukraine as a future member of the EU."

Speaking through a translator, he added:

We were talking about the blocking of some points by the Hungarian leader. And I asked President Trump if he supports me on this issue, to help us. He told me he will do everything he can.

The same day, Orban hit back on social media.

"Hungary does not and will not support Ukraine's EU membership because this would bring war to Europe and send Hungarians' money to Ukraine," he wrote.

In a separate development before the Trump-Orban meeting, Kari Lake, acting executive director of the US Agency for Global Media (USAGM), informed the US Congress on November 5 of the decision to terminate and no longer fund the Hungarian Service of Radio Free Europe, on the grounds that it is "not in line with US national interests."

This service resumed operations in 2020 by order of the US Congress./ REL

Lini një Përgjigje