FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The war in the Middle East has made geopolitics even more unpredictable. Trump and Putin are under pressure. However, the current situation also opens up new opportunities, especially thanks to Ukraine's diplomacy and stability...
Europe is positioning itself militarily east of the Suez Canal: the French aircraft carrier "Charles de Gaulle" and its accompanying ships have passed through the Red Sea in recent days and are now heading towards the Strait of Hormuz. An Italian and a Dutch frigate have also been integrated into the "groupe aéronaval français".
This European mini-army is supposed to support American formations in the Middle East to reopen the passage from the Persian Gulf. But in reality it is more of a replacement than a reinforcement: the “Charles de Gaulle” is replacing the “Gerald Ford” aircraft carrier group, which after nearly eleven months of operation is returning to its home port in Norfolk.
The war with Iran is particularly stretching the capabilities of the US Navy. The credibility of American deterrence has taken a hit. President Donald Trump has failed to calm the hotbeds of crisis on the borders of his world order: neither with pressure on Ukraine nor with a bombing campaign in the Persian Gulf.
Trump and Putin under pressure
In the Middle East in particular, Washington is gradually running out of options. The CIA, according to a report by the Washington Post, estimates the Islamic Republic's resistance to be significantly higher than Trump and his entourage claim. Even if the regime in Tehran accepts an American peace plan, the risk of further escalation remains far from averted.
Now, it seems, Europe has returned to Trump’s focus. He recently had a long phone call with Russian President Vladimir Putin. Officially, the topic was a temporary ceasefire between Russia and Ukraine on May 9, the day of the Soviet victory in the “Great Patriotic War” against Nazi Germany. The Kremlin feared Ukrainian attacks with long-range drones on the military parade.
The short version of the weekend celebrations makes it clear: Kiev has temporarily gained the upper hand in long-range warfare. In recent weeks, Ukraine has used more long-range drones than Russia for the first time. The strikes on Russia's industrial heartland appear to be having both an economic and psychological effect. Even on the ground, the Russian military is barely able to make up for its losses with new recruits. Public criticism of the Kremlin is mounting.
Putini ndodhet nën presion të ngjashëm me Trumpin. Sipas versionit rus, të dy presidentët ishin të mendimit gjatë bisedës së fundit se Ukraina, nën shtysën e shteteve europiane, po e zgjat luftën. Kremlini dhe Shtëpia e Bardhë duket se vazhdojnë të jenë në një linjë në thelb, edhe pse SHBA-ja sulmoi Iranin, aleatin e Rusisë.
Dy skenarë të rinj për Europën
Pavarësisht gatishmërisë europiane për të mbështetur SHBA‑në në garantimin e lundrimit të lirë në Lindjen e Afërt dhe të Mesme, Trump ka ashpërsuar retorikën kundër NATO‑s. Kush kritikon politikën e tij, ndëshkohet. Kështu, Trump planifikon të tërheqë 5000 nga 35 000 ushtarët amerikanë të stacionuar në Gjermani, mes tyre edhe një brigadë luftarake, siç raporton “The Guardian”.
Në këtë mënyrë, presidenti amerikan po dobëson frenimin konvencional në Europë. Me sa duket, Uashingtoni ka hequr dorë edhe nga dërgimi në Gjermani i një batalioni për “long‑range fires”, i cili do të kishte mundësi të godiste objektiva thellë në territorin rus. Kremlini do të duhej të llogariste gjithmonë me një kundërgoditje në rast se sulmonte një vend europian me armë me rreze të gjatë.
Trump po pranon që liria e veprimit të Putinit në Europë të forcohet dhe duket se po i afrohet një kërkese thelbësore të Kremlinit, për të “eliminuar shkaqet e thella të luftës në Ukrainë”. Është e diskutueshme nëse Trump mendon vërtet në mënyrë kaq strategjike. Por lufta në Lindjen e Mesme po ndryshon edhe situatën fillestare në Europë, shkrirja e dy konflikteve tashmë ka ndodhur.
Vijat e konfliktit po humbasin qartësinë. Në këtë sfond lindin afatshkurtër dy skenarë të rinj, të diskutuar deri tani shumë pak:
1. Marrëveshje Iran‑Ukrainë
Trump dhe Putin dalin së bashku nga luftërat e tyre duke detyruar Kievin dhe Teheranin të bëjnë lëshime. Ndërsa SHBA‑ja nuk e paralajmëron më Ukrainën për sulmet ruse, Rusia kërcënon udhëheqjen në Teheran se do të ndërpresë çdo mbështetje. Shtëpia e Bardhë i jep Kremlinit territoret e papushtuara në Donbas; në këmbim, Republika Islamike hap Ngushticën e Hormuzit. Si Trumpi, ashtu edhe Putini do të mund të shpallnin të paktën një fitore të pjesshme dhe do të gjendeshin sërish në një pozicion më të favorshëm strategjik. Gjithashtu do të hapej rruga për marrëveshjen ekonomike mes Rusisë dhe SHBA‑së që synojnë të dy presidentët.
Edhe për këtë arsye, Putini duket se është përmbajtur nga kritikat ndaj veprimeve të Trumpit kundër aleatit rus në Lindjen e Mesme. Marrëveshje të tilla transaksionale janë pika e fortë e Trumpit, gjë që Putini dhe rrethi i tij e kanë parashikuar prej kohësh. Nuk kanë rëndësi vlerat, por përfitimi i menjëhershëm.
2. Humbje e Rusisë
Ukraina ka arritur muajt e fundit të marrë iniciativën në luftë dhe ta zhvillojë atë sipas rregullave të veta. Ofensiva pranverore ruse në terren ka dështuar, ndërsa trupat ukrainase në disa raste po rimarrin më shumë territor sesa humbasin. Sulmet ndaj infrastrukturës energjetike, përfshirë flotën “në hije”, po godasin qendrën e fuqisë ruse.
Kievi po zgjeron ndjeshëm rrezen e veprimit dhe njëkohësisht po kufizon lirinë gjeopolitike të veprimit të Kremlinit. Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky po eksporton njohuritë e vendit të tij për luftën kundër dronëve në Lindjen e Mesme dhe në këtë mënyrë po fiton partnerë të rinj në luftën kundër Rusisë. Kremlini mund të humbasë në Gjirin Persik nyjën e tij valutore dhe në Siri bazat e tij.
Strategjia e Kievit për të mos e humbur luftën në terren, por për ta vendosur atë në distancë, mund të japë rezultat, jo më pak edhe në perceptimin e Trumpit. Ai dëshiron të jetë në anën e fituesve.
Megjithatë, skenari i dytë, pozitiv për Europën, duhet trajtuar me kujdes ekstrem. Edhe një herë më parë, optimizmi u përhap mes mbështetësve të Ukrainës se Rusia mund të pësonte një humbje strategjike. Ky vlerësim i gabuar e detyroi ushtrinë ukrainase në vitin 2023 të ndërmerrte një kundërofensivë të mekanizuar, edhe pse trupat ruse kishin ngritur tashmë pengesa mbrojtëse. Sulmi dështoi në fushat e para të minuara.
Megjithatë, deri më sot nuk ka pasur një depërtim vendimtar rus. Për më tepër, përtej frontit europian të luftës ka shenja të qarta se Rusia është dobësuar si ushtarakisht, ashtu edhe ekonomikisht. Kremlini është i detyruar të përqendrohet te ambiciet e tij ndaj Europës dhe këto objektiva mund t’i arrijë pikërisht falë Trumpit.
Për këtë arsye, një marrëveshje transaksionale në Lindjen e Mesme do të ishte jashtëzakonisht e rrezikshme për Europën: nëse SHBA‑ja e detyron Ukrainën drejt humbjes, Rusia fiton mundësinë të përgatitet për një ofensivë tjetër. Pavarësisht të gjitha pengesave, Putini nuk ka hequr dorë nga koncepti “russki mir”: një zonë ndikimi ruse e “paqësuar”, që shtrihet thellë në Europën Qendrore.
Vetëm Kina po pret
Në të kundërt, një humbje strategjike e Rusisë përballë Ukrainës do të rriste mundësinë për ulje tensionesh. Europa do të përfitonte nga Ukraina si partnere e fortë. Prandaj, Kievi duhet të përfshihet që tani në mënyrë të detyrueshme në strukturat europiane të sigurisë.
Aktualisht, këto struktura mbështeten kryesisht në kapacitetet operative të Francës, siç dëshmohet qartë nga dislokimi i “Charles de Gaulle” në Lindjen e Mesme. Investimet gjermane në riarmatimin e vendit pritet të mbushin boshllëqet e frenimit konvencional që po lënë SHBA‑të në Europë vetëm pas vitit 2030.
Ndërkohë vijnë zgjedhjet në Francë dhe mundësia e rrëzimit të qeverisë së kancelarit Friedrich Merz në Gjermani. Në të dy vendet, raportet e forcave mund të ndryshojnë në favor të Moskës. Fakti që Putini po përmend tani mikun e tij Gerhard Schröder, ish‑kancelarin socialdemokrat gjerman, si ndërmjetës të mundshëm në luftën në Ukrainë, synon drejtpërdrejt koalicionin e brishtë në Berlin.
Kremlini e di: një erozion i Europës mbetet skenari më i rrezikshëm për Perëndimin në zhvillimin e mëtejshëm të ngjarjeve.
Megjithatë, në trazirat aktuale gjeopolitike dhe ekonomike, edhe mendimi në formë skenarësh arrin kufijtë e vet.
What happens if the Strait of Hormuz remains closed and the energy crisis escalates?
What happens if Europeans can't travel for summer holidays?
Or worse yet: what happens if a lack of chemical fertilizers in sub-Saharan Africa causes famine?
In mid-May, Trump is finally expected to meet with Chinese leader Xi Jinping. Xi has been waiting in recent weeks, knowing that the US is currently barely able to impose military force in the Pacific.
Neither Trump nor Putin currently have many strategic options; Xi, on the contrary, does. /Adapted from NZZ /
Good bye!