FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Deri tani, asnjë nga anijet e regjistruara këtë vit në Librin e Humbjeve të Lloyd's nuk është shkatërruar gjatë konfliktit në Gjirin Persik
Brenda një ndërtese në qendër të Londrës ruhen vëllime me kapakë lëkure, ku janë regjistruar me pendë dhe bojë humbjet e anijeve në det gjatë më shumë se 250 viteve. Një prej këtyre "Librave të Humbjeve" përmban edhe shënimin për fundosjen e Titanikut në prill të vitit 1912. Edhe sot, më shumë se një shekull më vonë, këto regjistrime vazhdojnë të shkruhen me dorë nga punonjës të njohur si "waiters" (kamerierë), duke përdorur stilolaps me pendë.
Titaniku, anija më e famshme në histori, ishte siguruar nga Lloyd's of London për 1 milion paund, një shumë që sot do të kishte një vlerë prej rreth 101.6 milionë paundësh. Lloyd's, qendra më e njohur e sigurimeve detare në botë, ka qenë në zemër të këtij sektori për më shumë se tre shekuj.
Kur Teherani bllokoi Ngushticën e Hormuzit, në përgjigje të sulmeve të Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit më 28 shkurt, tregu i Lloyd's reagoi menjëherë. Brenda natës, rreziku i kalimit nëpër këtë rrugë detare u rrit ndjeshëm dhe primet e sigurimit u përshtatën me situatën. Policat ekzistuese të sigurimit për rreziqet e luftës u anuluan dhe u rilëshuan me çmime shumë më të larta.
Sipas David Smith, drejtues i sektorit detar në ndërmjetësin londinez të sigurimeve McGill and Partners, siguruesit po rivlerësojnë vazhdimisht çmimet dhe faktorët individualë të rrezikut pas zhvillimeve të fundit në Lindjen e Mesme.
"Pas një periudhe stabiliteti relativ dhe rikuperimi të trafikut detar, ngjarjet e fundit në Ngushticën e Hormuzit e kanë ndryshuar sërish panoramën e rrezikut", tha ai për CNN.
Menjëherë pas sulmeve amerikano-izraelite, primet e sigurimit për anijet që kalonin nëpër ngushticë u rritën deri në 10% të vlerës së anijes, nga rreth 0.25–0.5% që ishin para konfliktit, sipas Marcus Baker, drejtues global i sektorit detar dhe të ngarkesave në kompaninë Marsh.
Për një cisternë nafte me vlerë 100 milionë dollarë, kjo do të thotë se vetëm sigurimi i një udhëtimi kushton rreth 10 milionë dollarë. Më pas, tarifat e sigurimit për rreziqet e luftës mbi trupin e anijes ranë në 1–3% të vlerës së saj.
Njëkohësisht, disa kompani sigurimi kanë filluar të ofrojnë edhe "bonus pa dëme", duke u kthyer pronarëve të anijeve gjysmën e primit të paguar nëse kalimi nëpër ngushticë kryhet pa incidente.
Vetëm pak minuta për të siguruar një anije
Kriza në Hormuz paraqet një sfidë të madhe për siguruesit. Sipas Smith, primet për sigurimin e luftës ndryshojnë pothuajse në kohë reale, në varësi të zhvillimeve gjeopolitike.
Në vend që policat të lëshohen 24 deri në 48 orë para udhëtimit, siç ndodhte zakonisht, tani siguruesit preferojnë t'i çmojnë ato vetëm gjashtë orë përpara nisjes. Pasi lëshohen, policat janë të vlefshme vetëm për tre deri në shtatë ditë dhe më pas duhet të rinegociohen.
Smith tregoi për CNN një rast kur një pronar anijeje e telefonoi në mëngjes për të kërkuar mbulim sigurimi për një kalim të mundshëm nëpër Ngushticën e Hormuzit më vonë gjatë së njëjtës ditë, nën shoqërimin e Marinës së SHBA-së.
Më vonë pasdite, pronari telefonoi sërish për të konfirmuar udhëtimin dhe për të aktivizuar policën. Problemi ishte se anija do të hynte në ngushticë vetëm gjashtë minuta pas telefonatës.
"M'u desh mua dhe tre ndërmjetës të flisnim njëkohësisht me siguruesit në telefon", kujton Smith. Brenda dhjetë minutash, certifikata e sigurimit ishte dërguar në urën e komandimit të anijes. Ekuipazhi kërkoi ta shihte vetë dokumentin për t'u siguruar se familjet e tyre do të përfitonin kompensim në rast se ndodhte ndonjë tragjedi gjatë udhëtimit.
Ajo anije e përfundoi kalimin pa probleme, por shumë të tjera nuk kanë qenë aq me fat. Sipas Organizatës Ndërkombëtare Detare, të paktën 14 detarë kanë humbur jetën që nga fillimi i konfliktit.
Deri tani, asnjë nga anijet e regjistruara këtë vit në Librin e Humbjeve të Lloyd's nuk është shkatërruar gjatë konfliktit në Gjirin Persik. Megjithatë, sipas Neil Roberts, drejtues i sektorit detar dhe të aviacionit në Shoqatën e Tregut Lloyd's, më shumë se 50 anije janë sulmuar në rrugët ujore të rajonit dhe shumë prej tyre ishin të siguruara në tregun londinez.
Një udhëtim me rrezik të lartë
Megjithëse sigurimi ka qenë i disponueshëm gjatë gjithë konfliktit, shumica e pronarëve të anijeve kanë zgjedhur të mos kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit për shkak të rrezikut të lartë.
Lloyd's nuk pret humbje shumë të mëdha për industrinë e sigurimeve bazuar në ekspozimin aktual në rajon. Megjithatë, rreziqet mbeten të shumta, përfshirë minat detare, përplasjet e vazhdueshme mes SHBA-së dhe Iranit, si edhe vështirësitë në lundrimin përgjatë korridoreve të reja dhe më të ngushta të krijuara për të shmangur zonat e rrezikut.
Muajin e kaluar, Allianz njoftoi se rreth 1,150 anije mallrash, me një vlerë të përbashkët të anijeve dhe ngarkesave prej rreth 125 miliardë dollarësh, mbeteshin të bllokuara në Gjirin Persik.
Nëse konflikti vazhdon edhe për disa muaj dhe anijet mbeten të bllokuara, shumë prej tyre mund të shpallen "humbje totale", jo sepse janë shkatërruar fizikisht, por sepse nuk mund të përdoren më në mënyrë ekonomike.
Në raste të tjera, pronarët mund të përfitojnë kompensim nga sigurimi për kostot shtesë të mirëmbajtjes, furnizimit dhe mbajtjes së ekuipazheve në anijet e bllokuara.
Sipas Ben Stone, drejtues i sektorit të sigurimit të trupit të anijeve në kompaninë Aon, primet nuk pritet të rikthehen në nivelet para konfliktit në një periudhë afatshkurtër ose afatmesme. Tregu duhet të bindet se çdo marrëveshje mes SHBA-së dhe Iranit do të respektohet dhe se numri i sulmeve do të bjerë ndjeshëm ose do të ndalet.
Një tjetër shqetësim lidhet me tarifat e mundshme të kalimit në Hormuz. Kompanitë perëndimore të sigurimeve nuk do të mbulojnë anijet që paguajnë tarifa ndaj subjekteve iraniane të sanksionuara. Edhe nëse pagesat do të mblidheshin nga një palë e tretë, si Omani, ato mund të konsiderohen sërish në kundërshtim me ligjin ndërkombëtar detar, duke u dhënë siguruesve të drejtën të refuzojnë mbulimin.
Librat ku regjistrohen humbjet e anijeve prej shekujsh
Lloyd's është bërë pothuajse sinonim i transportit detar. Që nga viti 1774, ai regjistron humbjet e anijeve nga e gjithë bota në Librat e Humbjeve, të cilët sot numërohen në qindra vëllime.
Regjistrimet vazhdojnë të bëhen me dorë nga punonjësit e njohur si "waiters", të cilët trajnohen edhe në kaligrafi dhe përdorin stilolaps me pendë dhe bojë. Emërtimi i tyre është një kujtim i origjinës së Lloyd's, që nisi në vitin 1688 në kafenenë e Edward Lloyd, ku kamerierët u shërbenin klientëve kafenë dhe lajmet më të fundit nga bota e transportit detar.
Historia e lundrimit është e pranishme kudo në ndërtesën e Lloyd's. Në qendër të sallës së sigurimeve ndodhet Kambana Lutine, e nxjerrë në vitin 1858 nga rrënojat e anijes HMS Lutine, e cila ishte fundosur në brigjet holandeze në vitin 1799.
Dikur kambana binte një herë për të njoftuar humbjen e një anijeje dhe dy herë për kthimin e saj të sigurt. Sot ajo përdoret vetëm në ceremoni përkujtimore. Ajo ra një herë edhe pas vdekjes së Mbretëreshës Elizabeth II dhe dy herë kur Mbreti Charles III u ngjit në fron.
Megjithëse brendësia e ndërtesës ruan traditën, pamja e saj e jashtme është krejt moderne. E projektuar nga arkitekti britanik Richard Rogers dhe e përfunduar në vitin 1986, ndërtesa u quajt dikur nga Princi Charles "platforma e naftës në Lime Street", për shkak të strukturës së saj industriale me ashensorë, shkallë dhe tubacione të vendosura në pjesën e jashtme.
Pavarësisht debateve për pamjen e saj, ndërtesa e Lloyd's është një nga të paktat ndërtesa të ndërtuara në gjysmën e dytë të shekullit XX që gëzon statusin e monumentit të mbrojtur në Mbretërinë e Bashkuar, për shkak të rëndësisë së saj arkitekturore dhe historike.
Ky status i përshtatet një institucioni që, edhe pse vepron në një treg modern dhe shumë dinamik, vazhdon të mbështetet fort te tradita./ Përshtati "Pamfleti", nga "CNN"
Lini një Përgjigje