FLASH
Shkruar nga Pamfleti 
Nga Brukseli burokraci, nga Ankaraja xhami, nga Moska provokime: kush po fiton terren në oborrin e pasmë të Evropës?
Në zemër të Evropës ekziston një zonë ku stabiliteti është një iluzion, ku sovraniteti është i paqartë dhe ku loja gjeopolitike luhet me një ritëm të ulët por me presion të lartë. Po flasim për gadishullin e Ballkanit: një udhëkryq interesash, një kujtesë e gjallë e konflikteve të fundit, dhe një terren pjellor për rikthimin e ndikimeve të mëdha globale.
Ndërsa Perëndimi shfaq mungesë strategjie dhe vullneti, boshllëku që krijohet po mbushet nga lojtarë që dinë të flasin gjuhën e gadishullit: Turqia me xhami dhe mejtepe, Rusia me media dhe provokime, Kina me kapital dhe infrastrukturë.
Bashkimi Evropian, që në letër është partneri më i madh tregtar dhe donatori më bujar, në praktikë perceptohet gjithnjë e më shumë si një burokraci e ngadaltë dhe e ftohtë. Premtimi i zgjerimit, i përsëritur me zell por i papërmbushur, ka humbur fuqinë bindëse. Ballkani mbetet një kufi i paqëndrueshëm që frymon krizë, midis integrimit formal dhe tensionit të përhershëm.
Në këtë zonë, identitetet fetare dhe kombëtare janë të ndërthurura ngushtësisht: të jesh serb do të thotë të jesh ortodoks, të jesh boshnjak do të thotë të jesh mysliman, të jesh kroat do të thotë të jesh katolik. Këto përkufizime nuk janë thjesht çështje besimi, por kode kulturore që ndikojnë drejt për së drejti në politikë, arsim, hapësirën publike dhe marrëdhëniet ndërkombëtare.
Kisha Ortodokse Serbe vijon të jetë një instrument i nacionalizmit dhe ndërhyrjes ruse, ndërsa në Bosnjë e Kosovë rrjetet myslimane të lidhura me Turqinë apo vendet e Gjirit po promovojnë një identitet të ri kulturor, ndonjëherë antagonistik ndaj projektit evropian.
Ky mozaik i tensionuar krijon një mjedis të përkryer për ndërhyrje të huaja. Rusia luan me “instrumentet hibride”: diplomaci paralele, mbështetje politike për Serbinë dhe entitetin e Republikës Srpska, ndikim në media dhe rrjetet sociale. Kina është prezente me projekte të mëdha infrastrukturore, sidomos në Serbi dhe Malin e Zi, ndërsa Turqia vepron në mënyrë të butë, duke përhapur ndikim përmes kulturës, fesë dhe ndihmës ekonomike.
Evropa nga ana tjetër, shfaq një mospërputhje mes retorikës dhe realitetit. Ajo flet për vlera, por rajoni kërkon zhvillim të prekshëm: infrastrukturë, tregje, investime, lëvizshmëri. Hendeku mes fjalëve dhe veprimit po zgjerohet, duke ushqyer cinizmin dhe humbjen e besimit.
Italia në vijën e parë të pasojave: pse stabiliteti i Ballkanit është çështje kombëtare për Romën?
Në këtë lojë shumëpalëshe, Italia ka gjithçka për të humbur dhe shumë për të fituar. Afërsia me rajonin, sidomos përmes kufirit me Slloveninë, e vendos në vijën e parë të ndikimeve; pozitive ose negative. Destabiliteti në Ballkan do të thotë më shumë migracion, më shumë trafiqe të paligjshme, më pak siguri dhe më pak mundësi për projeksion ekonomik.
Prandaj, nuk mjafton më retorika. Është koha për një doktrinë të re strategjike për Ballkanin: më pak moralizim dhe më shumë realizëm. Me investim konkret, me prani të ndjeshme dhe me një vizion afatgjatë. Sepse Ballkani nuk është një apendiks. Është një kufi i gjallë që tregon më saktë se çdo fjalim ekuilibrin real të forcave në Evropë./Pamfleti
Lini një Përgjigje