TAGS-AT E JAVËS

Editorial11 Janar 2026, 16:50

Kriza nuk është rastësi, është pasojë

Shkruar nga Gjergj Zefi
Kriza nuk është rastësi, është pasojë
Karikatura (IA) /

Pse kriza globale nuk është vetëm ekonomike, por edhe krizë lidershipi...

Kur flitet për Donald Trump, vëmendja zakonisht ndalet te stili i tij provokues, gjuha e ashpër apo konfliktet politike që ndez kudo ku shfaqet. Por problemi real që përfaqëson Trump është shumë më i thellë dhe shumë më i rrezikshëm: ai është simbol i një lidershipi global që ka mbetur pas realitetit, i fiksuar pas ideve të vjetra, ndërkohë që bota ka ndryshuar rrënjësisht.

Obsesioni me naftën, industrinë e rëndë dhe rikthimin e një “Amerike të madhe” përmes modeleve të shekullit të kaluar nuk është vetëm i Trumpit. Është pasqyrë e një prirjeje më të gjerë, ku një pjesë e madhe e liderëve botërorë vazhdojnë të sillen sikur fuqia politike dhe ekonomike matet ende me burime natyrore, kontroll territori dhe retorikë force. Në realitet, bota e sotme funksionon ndryshe: fuqia ndërtohet mbi teknologjinë, inovacionin, besimin institucional dhe aftësinë për t’u përshtatur.

Problemi nuk është se këta liderë po gabojnë në politika konkrete; problemi është se ata lexojnë gabim kohën në të cilën jetojnë. Trump flet për shpime nafte sikur energjia të ishte ende çështje pushtimi industrial. Të tjerë flasin për sovranitetin si izolim, për stabilitetin si kontroll dhe për zhvillimin si beton e hekur. Ndërkohë, ekonomia globale po zhvendoset drejt dijes, energjisë së pastër dhe teknologjisë së avancuar. Hendeku midis diskursit politik dhe realitetit ekonomik po zgjerohet çdo ditë.

Kjo shkëputje nga realiteti prodhon politika të rrezikshme. Kur liderët qeverisin me logjikën e së kaluarës, ata nuk zgjidhin problemet e së tashmes dhe as nuk përgatitin të ardhmen. Ata menaxhojnë frikën, jo zhvillimin. Ushqejnë nostalgjinë, jo progresin. Dhe në këtë proces, shoqëritë mbeten peng i debateve të vjetra, ndërsa sfidat reale; ndryshimet klimatike, automatizimi, pabarazia, krizat energjetike, shtyhen pafundësisht.

Trump bën shumë zhurmë, por nuk është i vetëm. Nga Uashingtoni në Moskë, në disa kryeqytete europiane deri në rajone më të vogla, shumë liderë vazhdojnë të besojnë se kontrolli dhe propaganda mund të zëvendësojnë vizionin. Kjo është arsyeja pse krizat përsëriten, pse institucionet dobësohen dhe pse besimi i qytetarëve bie. Jo sepse bota po bëhet më e ndërlikuar, por sepse ata që e drejtojnë po bëhen gjithnjë e më të papërshtatshëm për të.

Në fund, problemi nuk është Trumpi si individ. Problemi është një klasë e tërë lidershipi që po përpiqet të qeverisë të ardhmen me mendësinë e së shkuarës. Dhe historia do të jetë e pamëshirshme me ata që nuk arrijnë të kuptojnë se koha ka ndryshuar./Pamfleti

kriza pasoja gjergj zefi

Lini një Përgjigje

Editorial