FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Lufta me Iranin është në listën e gjatë të çështjeve që prekin marrëdhëniet SHBA-Kinë, ndërsa Donald Trump takohet me Xi Jinping në Pekin në një kohë tensionesh të larta gjeopolitike.
Zyrtarët amerikanë kanë sugjeruar se Uashingtoni dëshiron një përfshirje më të madhe kineze për të ushtruar presion mbi Teheranin që të rihapë Ngushticën e Hormuzit.
Megjithatë, analistët thonë se Pekini nuk do të ndërhyjë pa një marrëveshje dhe ka të ngjarë të kërkojë lëshime nga SHBA-të, veçanërisht në lidhje me Tajvanin.
Kina ruan ndikim të rëndësishëm në Iran përmes lidhjeve tregtare dhe energjetike të të dy vendeve. Pavarësisht sanksioneve të SHBA-së, Pekini vazhdon të blejë naftë iraniane, ndërsa Uashingtoni ka shprehur vazhdimisht shqetësime në lidhje me eksportet kineze të produkteve - nëpërmjet hekurudhës - që mund të përdoren edhe për qëllime ushtarake nga Teherani .
Deri vonë, çështja iraniane nuk ishte një fushë kryesore konfrontimi midis dy superfuqive. Megjithatë, vitet e fundit, rivaliteti strategjik SHBA-Kinë është intensifikuar ndjeshëm.
Konkurrenti kryesor "strategjik"
Uashingtoni tani e sheh Pekinin si konkurrentin e tij kryesor global, ndërsa ekonomia dhe ndikimi gjeopolitik i Kinës vazhdojnë të rriten.
Gjatë mandatit të tij të parë, Donald Trump e etiketoi zyrtarisht Kinën si një "konkurrent strategjik" të Shteteve të Bashkuara. Strategjia e Sigurisë Kombëtare e Uashingtonit e vitit 2017 deklaroi se Pekini përdor stimuj ekonomikë, presion dhe kërcënime ushtarake indirekte për të çuar përpara axhendën e vet politike dhe strategjike.
Administrata e Joe Biden ka vazhduar të njëjtën linjë, duke e përshkruar Kinën si "sfidën kryesore" për politikën e jashtme amerikane.
Shtetet e Bashkuara kanë forcuar aleancat e tyre në rajonin e Azi-Paqësorit, ndërsa marrëdhëniet midis dy vendeve janë përkeqësuar më tej për shkak të tarifave, sanksioneve, Detit të Kinës Jugore , pandemisë Covid-19 dhe më së shumti Tajvanit.
Tensionet arritën kulmin në vitin 2022 me vizitën e Kryetares së atëhershme të Dhomës së Përfaqësuesve, Nancy Pelosi, në Tajvan, dhe një krizë e re pasoi kur SHBA-të akuzuan Pekinin për dërgimin e një "tullumbace spiunazhi" në hapësirën ajrore amerikane.
Që nga kthimi i tij në Shtëpinë e Bardhë në vitin 2025, Trump duket se i kushton më pak rëndësi konkurrencës së fuqive të mëdha. Strategjia e re e sigurisë e administratës së tij i kushton më shumë rëndësi Hemisferës Perëndimore dhe më pak konfrontimit në Azi dhe Paqësor.
Megjithatë, tarifat dhe mosmarrëveshjet tregtare mbeten një pikë serioze fërkimi, ndërsa kriza me Iranin dhe çështja e Tajvanit mund të intensifikojnë më tej tensionet.
Tajvani është përparësia kryesore e Pekinit
Analistët thonë se Tajvani është një përparësi kryesore për Pekinin. Edhe pse Shtetet e Bashkuara zyrtarisht i përmbahen politikës së "një Kine" , ato vazhdojnë ta armatosin Tajvanin dhe të forcojnë marrëdhëniet tregtare me të, por pa e njohur zyrtarisht pavarësinë e tij.
Donald Trump ende nuk ka miratuar një paketë të re armësh prej 14 miliardë dollarësh për Tajvanin, e cila është miratuar tashmë nga Kongresi .
Analistët besojnë se Kina mund t'i kërkojë Uashingtonit të jetë më i qartë në lidhje me kundërshtimin e pavarësisë së Tajvanit në këmbim të ushtrimit të presionit ndaj Iranit për Ngushticën e Hormuzit.
Profesori Stephen Herlin i tha Al Jazeera se Pekini e sheh administratën Trump si "ndoshta më të prekshme ose më të hapur" ndaj qëndrimeve kineze ndaj Tajvanit.
"Kinezët ka të ngjarë të përpiqen ta bindin Trumpin të mos vazhdojë me marrëveshjen e shitjes së armëve në Tajvan, e cila është në thelb në tavolinën e tij", tha ai.
Lini një Përgjigje