FLASH
Shkruar nga Diplomatico | Pamfleti.net
Samiti i Shangait: Kina merr timonin, Rusia shpëton nga izolimi, India luan dy karrige
Në qytetin portual të Tianjinit në Kinë nisi sot samiti i Organizatës për Bashkëpunim të Shangait (SCO), një nga takimet më të mëdha gjeopolitike të viteve të fundit.
Në tryezë u ulën Xi Jinping, Vladimir Putin, Narendra Modi, Recep Tayyip Erdoğan, presidenti iranian, si dhe liderët e shteteve të Azisë Qendrore. Ky është samiti më i madh i SCO-së që nga themelimi në vitin 2001, dhe Pekini e ka shfrytëzuar për të treguar se është gati të marrë drejtimin e një rendi të ri botëror.
Xi Jinping, në fjalën e hapjes, foli për nevojën e një sistemi ndërkombëtar më të drejtë, të bazuar mbi paqe dhe zhvillim, duke i quajtur vendet pjesëmarrëse “zëra të shumicës globale” që nuk duhet të mbeten peng i Perëndimit. Putin e përdori samitin për të sulmuar Perëndimin, duke akuzuar SHBA dhe BE për militarizimin e Evropës dhe përpjekje për të rishkruar historinë e Luftës së Dytë Botërore. Erdogan theksoi se Turqia është një vend i madh në zhvillim me shpirt të pavarësisë, ndërsa Modi zhvilloi një takim të veçantë me Xi, ku diskutuan qetësimin e tensioneve kufitare dhe thellimin e marrëdhënieve ekonomike.
Mesazhi politik është i qartë: këto fuqi duan të tregojnë se nuk janë më satelitë të Perëndimit, por aktorë të pavarur që mund të krijojnë një bosht të ri global. SCO nuk është NATO, nuk është një aleancë ushtarake klasike, por është një forum ku Kina, Rusia, India, Turqia dhe Irani përpiqen të koordinojnë interesat e tyre politike, ekonomike dhe të sigurisë.
Për SHBA dhe BE ky samit duhet lexuar si paralajmërim. Kina po përdor SCO-në për të forcuar lidhjet me vendet e Jugut Global, Rusia për të dalë nga izolimi i sanksioneve, Turqia për të balancuar raportet me Perëndimin dhe Lindjen, ndërsa India për të luajtur rolin e saj si fuqi autonome që shfrytëzon rivalitetin mes fuqive të mëdha.
A po bëhet gati një bllok i ri Kina–Rusi–India–Turqi? Jo ende. Dallimet mes tyre janë të mëdha dhe interesat shpesh të papajtueshme. India nuk do të prishë marrëdhëniet me SHBA, Turqia lëviz sipas interesave të momentit, Rusia kërkon mbijetesë ekonomike, ndërsa Kina synon lidershipin global. Por fakti që të gjithë këta liderë u mblodhën në Tianjin dhe dërguan mesazhe të unifikuara kundër rendit perëndimor tregon se jemi në një fazë të re.
Konkluzioni është ky: Samiti i Tianjin nuk krijoi një “Varshavë të re”, por tregoi se bota nuk është më unipolare. Kina dhe Rusia po e shtyjnë axhendën e tyre me ndihmën e partnerëve të pakënaqur nga Perëndimi. SHBA duhet ta lexojë këtë si një thirrje urgjente për të forcuar lidhjet me Indinë, Japoninë, ASEAN-in dhe demokracitë e tjera, sepse bota po ndahet në kampe dhe gara për ndikim.
Ky ishte një samit simbolik, por me pasoja të thella. Tianjini hyri sot në historinë e gjeopolitikës si qyteti ku u konfirmua se “Jugu Global” nuk është më një koncept, por një projekt që kërkon të marrë formë kundër dominimit amerikan. /Pamfleti
Lini një Përgjigje