FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Pamje të verifikuara që dolën nga Irani tregojnë trupa të grumbulluar në një spital, snajperë të vendosur në ndërtesa dhe kamera CCTV që shkatërrohen, pas shtypjes së paprecedentë të protestave në fillim të këtij muaji.
BBC Verify ka ndjekur përhapjen e protestave në të gjithë Iran që kur ato shpërthyen për herë të parë në fund të dhjetorit, por ndërprerja pothuajse totale e internetit nga autoritetet e ka bërë jashtëzakonisht të vështirë dokumentimin e shkallës së vrasjes dhe dhunimit të protestuesve nga shteti.
Agjencia e Lajmeve të Aktivistëve të të Drejtave të Njeriut (HRANA) me seli në SHBA thotë se ka konfirmuar vrasjen e gati 6,000 personave, përfshirë 5,633 protestues, që nga fillimi i trazirave në fund të dhjetorit. Ajo thotë se po heton gjithashtu 17,000 vdekje të tjera të raportuara, pavarësisht një mbylljeje të internetit pas gati tre javësh.
Një grup tjetër, Organizata për të Drejtat e Njeriut në Iran (IHR) me seli në Norvegji, ka paralajmëruar se numri përfundimtar i të vdekurve mund të kalojë 25,000.
Autoritetet iraniane thanë javën e kaluar se më shumë se 3,100 njerëz u vranë, por shumica ishin personel sigurie ose kalimtarë të sulmuar nga "protestuesit".
Videot e fundit që kanë dalë nga vendi kuptohet se janë filmuar më 8 dhe 9 janar, kur mijëra njerëz dolën në rrugë pas një thirrjeje për protesta mbarëkombëtare nga Reza Pahlavi, djali në mërgim i Shahut të ndjerë.
Mendohet se këto janë netët më vdekjeprurëse për protestuesit dhe pamjet e verifikuara rishtazi tregojnë se si forcat e sigurisë së Iranit kanë qenë duke i shtypur me dhunë protestuesit.
Klipe të shumta të analizuara nga BBC Verify dhe BBC Persian tregojnë trupa të grumbulluar brenda një morgu në spitalin Tehranpars në Teheranin lindor.
Ne verifikuam vendndodhjen e spitalit duke e krahasuar pjesën e brendshme të tij me imazhe dhe video të tjera të ndërtesës të disponueshme publikisht dhe numëruam të paktën 31 trupa në vetëm një video. Një klip tjetër tregon shtatë qese me trupa të shtrira në tokë jashtë hyrjes së spitalit.
Qindra njerëz shihen duke protestuar në një autostradë në perëndim të Teheranit në një video tjetër përpara se të dëgjohen të shtëna të shumta dhe njerëzit të fillojnë të bërtasin.
Protestuesit janë parë duke u përpjekur të shmangin infrastrukturën e rëndë të mbikëqyrjes së Iranit duke çaktivizuar kamerat CCTV. Pamjet që kemi verifikuar tregojnë një person në kryeqytet duke u ngjitur në një shtyllë dhe duke goditur disa herë një kamerë mbikëqyrjeje në përpjekje për ta çaktivizuar atë. Një turmë e madhe protestuesish mund të shihet në tokë dhe dëgjohet duke brohoritur ndërsa kamera është dëmtuar.
Ne kemi ndjekur përhapjen e protestave antiqeveritare në 71 qytete dhe qyteza në Iran, megjithëse numri i vërtetë i zonave ku janë zhvilluar demonstrata ka të ngjarë të jetë shumë më i lartë.
Në qytetin juglindor të Kermanit, një video e filmuar nga një ndërtesë tregon disa burra të armatosur me uniforma ushtarake që ecin në një rrugë duke qëlluar vazhdimisht me armë, megjithëse nuk është e qartë se ndaj kujt po qëllojnë.
View this post on Instagram
Snajperë janë filmuar gjithashtu në çatitë e ndërtesave. Në qytetin verilindor të Mashhadit, një video e verifikuar tregon dy burra të veshur me të zeza në çatinë e një ndërtese gjatë ditës. Një burrë qëndron pranë një pushke të madhe të mbështetur në mur dhe flet në telefon. Burri tjetër rri ulur në dysheme ndërsa pi duhan.
Për shumicën e njerëzve ka pasur një ndërprerje pothuajse të plotë të internetit që nga 8 janari, por disa kanë arritur të hyjnë për një kohë të shkurtër në internet duke përdorur metoda të tilla si interneti satelitor Starlink i SpaceX dhe rrjetet private virtuale (VPN).
Më shumë video ka të ngjarë të shfaqen në ditët në vijim, pasi ekonomia e vendit ka pasur vështirësi gjatë ndërprerjes së energjisë elektrike. /Përshtatur nga BBC/
Lini një Përgjigje