FLASH
Shkruar nga Diplomatico | Pamfleti.net
Ballkani duhet të shohë në pasqyrë sepse rreziku po afrohet...
Në gusht 2025 bota diplomatike është sërish me sytë nga një tavolinë ku dy liderë, Donald Trump dhe Vladimir Putin, pritet të diskutojnë për paqe në Ukrainë. Ajo që po përgatitet në prapaskenë nuk ka lidhje me një paqe të drejtë. Bëhet fjalë për një pazar të ftohtë gjeopolitik ku fuqitë e mëdha negociojnë territor dhe sovranitet sikur të ishin pjesë të një loje shahu të mbajtur në duar prej dekadash.
Modeli korean si kurth diplomatik
Nga disa qarqe diplomatike perëndimore po qarkullon ideja e një modeli korean për zgjidhjen e konfliktit. Kjo do të thotë ndarje territoriale dhe armëpushim i përhershëm, por pa marrëveshje formale për paqe. Ky model është një ngrirje e konfliktit dhe jo zgjidhja e tij.
Në rastin e Ukrainës kjo do të sillte pasoja të rënda. Legjitimim të pushtimeve ruse në Donbas, Luhansk, Zaporizhia dhe Kherson. Delegjitimim të shtetit ukrainas si entitet i plotë sovran. Shembull të rrezikshëm për çdo fuqi agresore se përdorimi i forcës shpërblen.
Kjo nuk është diplomaci, kjo është kapitullim i heshtur.
Trump dëgjon dhe Putin vendos
Sipas analizës së Corriere della Sera, Kremlini shkon në këtë takim me një listë të qartë kërkesash. Mbajtjen e të gjitha territoreve të pushtuara dhe një deklaratë ndërkombëtare që minimizon ose mohon statusin shtetëror të Ukrainës. Nga ana tjetër, Trump duket më i fokusuar që të dalë si ‘njeriu i marrëveshjes’, edhe nëse kjo marrëveshje shkel interesat e Evropës dhe të vetë parimeve të rendit ndërkombëtar.
Europa si spektatore në një teatër të rrezikshëm
Brukseli, Berlini dhe Parisi po shikojnë nga larg me deklarata të vakëta për unitet dhe mbështetje ndaj Ukrainës, por pa plan konkret për të ndalur një marrëveshje të tillë. Nëse Washingtoni dhe Moska vendosin ta ngrijnë luftën sipas modelit korean, Evropa do të gjendet përballë një kufiri të ri lufte. Një front të përhershëm në lindje me një Rusi të guximshme dhe një Ukrainë të cunguar.
Ky precedent është i rrezikshëm për të gjithë rajonin e Ballkanit, përfshirë Shqipërinë dhe Kosovën. Sot mund të jetë Ukraina, nesër mund të jetë një pjesë e Ballkanit që bëhet objekt pazari midis fuqive të mëdha.
Shqiptarët e njohin mirë gjuhën e pazareve territoriale. Nga Kongresi i Berlinit te Traktati i Londrës e deri te Marrëveshja e Rambujesë, historia ka treguar se kur kombet e vogla nuk janë në tavolinë, vendimet merren mbi kurrizin e tyre. Modeli korean për Ukrainën është një sinjal alarmi për çdo vend të vogël e të pambrojtur. Pa garanci të forta ndërkombëtare, sovraniteti është i ekspozuar.
Tre skenarë të mundshëm pas takimit në Alaska
Skenari i ngrirjes së konfliktit
Ukraina ndahet në zona të kontrolluara nga Kievi dhe nga Moska. Lufta ndalet, por pa marrëveshje paqeje. Ky skenar favorizon Putinin dhe e kthen Ukrainën në një zonë tampon të dobët politikisht. Rreziku për Ballkanin është krijimi i një precedenti ku kufijtë ndryshohen me forcë dhe më pas pranohen në mënyrë faktike.
Skenari i marrëveshjes së pjesshme
Trump dhe Putin bien dakord për shkëmbime simbolike, si heqja e disa sanksioneve në këmbim të lirimit të disa territoreve të vogla. Ky skenar i jep Trump-it një fitore politike, Putinit një fitore strategjike dhe Evropës një iluzion sigurie. Për rajonin tonë ky do të ishte sinjal se pazaret mbi territore mund të bëhen në heshtje dhe të justifikohen si kompromis.
Skenari i dështimit të bisedimeve
Takimi mbyllet pa marrëveshje dhe lufta vazhdon me intensitet të ndryshëm. Edhe pse ky skenar nuk i jep Putinit fitore diplomatike, i jep kohë për t’u forcuar ushtarakisht dhe për të pritur një moment më të favorshëm. Për Ballkanin ky do të ishte një alarm sigurie, pasi çdo përshkallëzim në Ukrainë do të shtonte tensionet edhe në kufijtë tanë lindorë./Pamfleti
Lini një Përgjigje