FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Takimi i së enjtes është riformësuar në mënyrë dramatike ditët e fundit...
Një samit i BE-së, i cili dikur cilësohej si një shans për të nxitur ekonominë e bllokut, tani është një provë e plotë stresi. Udhëheqësit që mblidhen të enjten përballen me një axhendë të nxehtë: mbijetesën financiare të Ukrainës, përshkallëzimin në Lindjen e Mesme, tensionet transatlantike dhe përçarjet e thella të brendshme mbi politikat e energjisë dhe klimës.
Takimi i së enjtes është riformësuar në mënyrë dramatike ditët e fundit nga lufta SHBA-Izrael në Iran dhe një ngërç me Hungarinë për një plan shpëtimi prej 90 miliardë eurosh për Kievin, duke e shndërruar atë që ishte menduar të ishte një diskutim me vizion në një përpjekje për të menaxhuar kriza të shumëfishta në të njëjtën kohë.
Udhëheqësit do të përpiqen ende të çojnë përpara planet për të forcuar konkurrueshmërinë e Evropës, nga thellimi i tregut të vetëm deri te lehtësimi i barrës mbi bizneset. Por këto ambicie afatgjata rrezikojnë të errësohen nga zjarre më të menjëhershme gjeopolitike, së bashku me diskutime intensive mbi politikat e energjisë, mbrojtjes dhe migracionit të kontinentit, sipas një versioni draft të deklaratës së përbashkët pas samitit të siguruar nga POLITICO.
1.Pyetja rreth 90 miliardë eurove: Hungaria kundër të gjithëve
Një ndihmë shpëtimtare prej 90 miliardë eurosh për Ukrainën, e cila do të përcaktojë aftësinë e Kievit për të vazhduar mbrojtjen kundër agresionit rus, varet nëse Hungaria do ta heqë veton e saj. Udhëheqësit e BE-së ranë dakord në dhjetor të siguronin fondet. Por kryeministri hungarez Viktor Orbán më vonë e shkeli dhe e bllokoi marrëveshjen për shkak të një mosmarrëveshjeje me Ukrainën në lidhje me një tubacion të dëmtuar që transportonte naftë ruse në Evropën Qendrore.
Budapesti ka akuzuar Kievin se po përpiqet të krijojë një krizë energjitike në Hungari duke ndërprerë furnizimet ruse me naftë dhe thotë se nuk do ta miratojë shpërndarjen e parave derisa të rifillojnë flukset. Komisioni Evropian tha të martën se ishte ofruar të ndihmonte në riparimin e tubacionit dhe se Ukraina e kishte pranuar, duke rritur shpresat për një përparim.
Ky veprim mund ta shtyjë Hungarinë të heqë veton e saj, tha një diplomat i njohur me mendimin e Budapestit, duke folur në kushte anonimiteti si të tjerët në këtë artikull për të diskutuar negociatat delikate. Por Orbán përdori një ton sfidues në një video të postuar pas njoftimit të Komisionit, duke thënë: “Nëse nuk ka naftë, nuk ka para.” Kjo e lë atë të izoluar nga pothuajse të gjithë udhëheqësit e tjerë, përveç Robert Fico të Sllovakisë. Përfundimet e fundit të draftit ende tregojnë për shpërndarjen e kredisë deri në fillim të prillit, një afat kohor që udhëheqësit do të përpiqen ta shpëtojnë në negociatat e tyre.
2.Dilema e Hormuzit: Kërcënimet e Iranit kundrejt një Evrope të pavullnetshme
Sulmet e Teheranit ndaj anijeve në Ngushticën e Hormuzit, një pikë jetësore tranziti për naftën, kanë rritur çmimin global të naftës dhe e kanë detyruar Evropën të peshojë nëse duhet të përfshihet apo jo. Një ide ishte zgjerimi i mandatit të misionit detar të BE-së në Lindjen e Mesme, Aspides, për të lejuar anijet luftarake evropiane të patrullojnë rrugën ujore. Kjo u përjashtua shpejt nga ministrat e jashtëm të bllokut të hënën.
“Askush nuk dëshiron të përfshihet aktivisht në këtë luftë”, tha diplomatja më e lartë e BE-së, Kaja Kallas, pasi u takuan të dërguarit e huaj. Në vend të kësaj, udhëheqësit do të bëjnë thirrje për përforcimin e misioneve ekzistuese detare, Aspides dhe Atalanta, me “më shumë asete”, ndërkohë që nuk do të zgjerojnë shtrirjen e tyre deri në Hormuz, sipas përfundimeve të draftit të samitit. Teksti thekson se operacionet duhet të mbeten në përputhje me mandatet e tyre përkatëse. Një diplomat nga rajoni i Gjirit tha se ata po e vëzhgonin nga afër, por nuk prisnin ndonjë ndryshim të madh nga udhëheqësit e BE-së, siç është zgjerimi i mandatit të Aspides ose nisja e operacioneve të përbashkëta me vendet e treta.
3.Dridhjet transatlantike: Trump kundër kryeqyteteve evropiane
Refuzimi i Evropës për të ndërhyrë rreth Ngushticës së Hormuzit ka zemëruar Presidentin e SHBA-së Donald Trump, i cili tha se do të ishte “shumë keq për të ardhmen e NATO-s” nëse vendet e BE-së nuk do të vepronin. Ky zhgënjim vetëm sa po rritet. Senatori republikan Lindsey Graham tha se kishte folur me Trumpin rreth mungesës së gatishmërisë së Evropës për të ofruar asete për ta mbajtur të hapur ngushticën dhe se “nuk e kishte dëgjuar kurrë kaq të zemëruar në jetën e tij”.
Kz përshkallëzim vjen në një kohë kur marrëdhëniet BE-SHBA janë tashmë të tendosura. Spanja e ka sfiduar hapur Trumpin për shkak të konfliktit me Iranin, duke refuzuar të lejojë SHBA-në të përdorë bazat e saj dhe duke u kërcënuar me hakmarrje tregtare nga Uashingtoni. Presidenti francez Emmanuel Macron ka ndërhyrë për të mbështetur Madridin dhe për të sinjalizuar solidaritetin evropian, ndërsa udhëheqës të tjerë kanë ndjekur një qëndrim më të kujdesshëm ose të përzier se sa larg duhet të kundërpërgjigjen. Trump mund të mos jetë në axhendën zyrtare, por presioni i tij do të mbizotërojë mbi samitin - dhe do të përkeqësojë debatet tashmë të tensionuara mbi mbrojtjen, tregtinë dhe varësinë e Evropës nga SHBA-të.
4.Grindja për ETS: Italia, Polonia dhe të tjerë kundër Komisionit
Një grindje e madhe po zien mbi Sistemin e Tregtimit të Emetimeve të BE-së midis një grupi vendesh anëtare dhe ekzekutivit të BE-së. Dhjetë vende anëtare të BE-së i dërguan një letër Komisionit përpara samitit të së enjtes, duke kërkuar përshpejtimin e një rishikimi të planifikuar të ETS-së, një gur themeli i politikës klimatike të bllokut që i detyron ndotësit e mëdhenj të paguajnë.
Polonia, Çekia, Sllovakia, Rumania, Greqia, Hungaria, Italia, Bullgaria, Austria dhe Kroacia po i kërkojnë ekzekutivit të BE-së që ta rishqyrtojë skemën jo më vonë se fundi i majit, duke argumentuar se ajo dëmton industritë e tyre dhe po kontribuon në rritjen e çmimeve të energjisë.
Por jo të gjithë janë dakord, me dy zyrtarë të BE-së nga vendet mbështetëse të ETS-së që thonë se sistemi i kufizimit dhe tregtisë duhet të mbetet në fuqi. Zyrtari i parë argumentoi se nuk po kontribuon në krizën energjetike dhe në fakt po ndihmon ekonominë e Evropës, me të ardhurat e saj të nevojshme për tranzicionin e gjelbër. Lidhur me temën e energjisë, ka të ngjarë që edhe çmimi i gazit të jetë më i ulët, megjithëse jo të gjitha vendet do ta miratojnë këtë, sipas një zyrtari të lartë të qeverisë gjermane. Sipas draft-përfundimeve, udhëheqësit e BE-së do t'i japin udhëzime Komisionit që të "paraqesë pa vonesë një sërë masash të përkohshme të synuara" për të ulur çmimet e energjisë.
5.Konkurrueshmëria, BE kundrejt vetvetes
Pavarësisht krizave që zënë vendin e parë në axhendë, udhëheqësit do të përpiqen ende të çojnë përpara planet për të ringjallur ekonominë e Evropës, duke u bazuar në bisedimet në një samit të shkurtit në Alden Biesen në Belgjikë. Shumica e propozimeve bien ndesh me shtytjen “Një Evropë, Një Treg” për të thelluar tregun e vetëm, duke lehtësuar lëvizjen e mallrave, shërbimeve, kapitalit dhe njerëzve në të gjithë bllokun. Draft-përfundimet thonë se udhëheqësit do të mbështesin rregullat e reja të korporatave , të quajtura “EU Inc.”, për të ndihmuar startup-et të zgjerohen përtej kufijve, si dhe një “sistem të thjeshtë, të unifikuar dhe vullnetar të deklarimit elektronik” për ta bërë më të lehtë punën në të gjitha vendet.
Qëllimi është të kalohet nga bisedimet në zbatim, me hapa dhe afate konkrete, tha një tjetër diplomat i BE-së. Por, ndërsa ka një marrëveshje të gjerë mbi nevojën për reforma, vazhdojnë përçarjet nëse politikat e BE-së për energjinë dhe klimën - veçanërisht Sistemi i Tregtimit të Emetimeve - po pengojnë rritjen. Kjo ndarje, me vendet e Evropës Qendrore, Lindore dhe Jugore që shtyjnë për ndryshime dhe të tjera, përfshirë vendet nordike, që rezistojnë, ka të ngjarë të jetë fushëbetejën kryesore për konkurrencën./Përshtati “Pamfleti” nga “Politico”
Lini një Përgjigje