FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Izraeli, i ndihmuar nga SHBA-të, këmbëngul në strategjinë e "prerjes së kokës" së udhëheqjes së Iranit me sulme kirurgjikale, të cilat filluan me Ajatollah Ali Khamenein dhe u pasuan nga një sërë zyrtarësh të lartë iranianë, i fundit prej të cilëve ishte Ali Larijani, shefi i fuqishëm i sigurisë kombëtare të vendit, dhe Ministri i Inteligjencës, Esmail Khatib.
Kjo strategji “prerjeje kokash” synon të destabilizojë dhe dekurajojë udhëheqjen e mbetur në Iran dhe potencialisht të inkurajojë iranianët e zakonshëm të revoltohen. Por nëse kjo strategji do të funksionojë apo do të dështojë mbetet edhe një mister.
Disa analiza të mediave ndërkombëtare konvergojnë në faktin se mund të ketë efektin e kundërt nga ai i dëshiruar.
Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu shfrytëzoi rastin dhe në një video me Mike Huckabee, ambasadorin e SHBA-së në Izrael, ai bën shaka për heqjen e emrave nga "lista e synuar", duke thënë se ai hoqi dy të tjerë, duke dhënë një ide se si do t'i përmbahet strategjisë.
Wall Street Journal raporton se “një ndjenjë çrregullimi po fillon të mbizotërojë” në Iran për shkak të vrasjeve, pasi bombardimet intensive të objekteve i detyruan udhëheqësit të ndryshonin vendet e takimeve të tyre në vende më pak të sigurta.
Të tjerë nuk janë aq të sigurt, duke argumentuar se vrasjet e profilit të lartë nuk do të bëjnë ndonjë ndryshim në planin afatgjatë. “Prerja e kokës ka kufizimet e veta”, tha për New York Times, Danny Citrinowicz, ish-kreu i degës së inteligjencës ushtarake izraelite për Iranin.
Në vijim ai shtoi “nuk mendoj se e kemi gërvishtur sipërfaqen e aftësisë së Iranit për të gjetur zëvendësues që mund të marrin përsipër njerëzit që janë prerë kokat.”
Skeptikët gjithashtu pyesin veten se kush do t’i zëvendësojë këta burra. Larijani, për shembull, shihej si pragmatist dhe mund të zëvendësohej nga një mbështetës i linjës së ashpër më i dhunshëm ose në përgjithësi të forconte perspektivat e Gardës Revolucionare militante.
“Duket se Izraeli po e kthen vëmendjen e tij drejt synimit të atyre që mund të kërkojnë një zgjidhje politike për të kapërcyer problemet e Iranit brenda dhe jashtë vendit”, tha për NBC News Ellie Geranmayeh, një bashkëpunëtore e lartë politike në Këshillin Evropian për Marrëdhëniet me Jashtë.
Përpjekja për të “prerë kokën” e shtetit mund ta ngurtësojë rezistencën në vend që ta destabilizojë regjimin, vëren gazeta britanike Guardian në analizën e saj.
Siç shpjegon ai, edhe para shpërthimit të luftës, ekspertët dhe analistët iranianë, dhe disa ish-zyrtarë izraelitë, ishin skeptikë se regjimi klerikal i Iranit mund të përmbysej nga sulme të tilla.
Në zemër të çështjes është struktura dhe rezistenca e regjimit iranian dhe mënyra se si regjimi dhe populli iranian reagojnë ndaj sulmeve të tilla.
Përpara se SHBA-të dhe Izraeli të nisnin sulmet e tyre tre javë më parë, ekspertët kishin vlerësuar se regjimi ishte në stanjacion përballë protestave dhe se një lloj ndryshimi dukej i pashmangshëm. Kjo dinamikë tani ka ndryshuar.
“Ky nuk është një regjim individual”, tha Sanam Vakil, një eksperte për Iranin në Chatham House, duke shtuar “ekzistojnë shtresa institucionale poshtë secilit individ dhe dyshoj se përgjigjja ndaj sulmeve me prerje kokash do të ishte thjesht [ngritje në detyrë] nga brenda, megjithëse kjo rrezikon të sjellë individë të panjohur dhe të patestuar. Duke pasur parasysh shkallën e suksesit izraelit, mund të imagjinoni se ndoshta ka individë të nivelit më të ulët që nuk janë aq të prirur për t’u ngjitur në sistem në një punë të rrezikshme.”
Deri më tani, Vakil nuk mendon se strategjia e Izraelit për prerjen e kokave ka qenë e suksesshme. “Tani për tani duket se po fitohet kohë dhe nuk jam i sigurt se çfarë po përpiqen të arrijnë SHBA-të, por ekziston potenciali për të rikthyer energjinë në sistem për të rigjallëruar një regjim që po bëhej një forcë e varfër, ku njerëzit që po ngrihen kanë parë mentorët e tyre, shefat e tyre dhe anëtarët e familjes së tyre të vriten.”
"Nuk është një qasje që prodhon demokratë, por luftëtarë të rezistencës së ashpër. Ajo ngjall më shumë rezistencë", tha ai.
Gjatë viteve, Izraeli ka vrarë shumë udhëheqës të lartë të Hamasit dhe Hezbollahut, përfshirë udhëheqësin shpirtëror të Hamasit, Sheikh Ahmed Yassin, në vitin 2004 dhe Sekretarin e Përgjithshëm të Hezbollahut, Hassan Nasrallah. Megjithatë, ndërsa fushatat izraelite i kanë zvogëluar këto grupe, të dyja janë rimëkëmbur.
John Alterman, i Qendrës për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare në Uashington, është një tjetër skeptik.
“Një nga mitet e zakonshme në qeverinë amerikane pas 11 shtatorit dhe para pushtimit të Irakut ishte se thjesht duhej të largoje ‘dymbëdhjetën e ndyrë’ [të figurave të larta të regjimit] në Irak”, i tha ai Guardian, duke shtuar “mendoja se ishte projektuar keq atëherë dhe keq edhe tani. Një çështje që nuk i është kushtuar vëmendje e mjaftueshme është se nëse eliminon njerëzit që kanë besueshmëri tek të këqijtë, nuk ka askush me ndikim për t'i ndaluar të këqijtë."
"Gjithashtu, duket se rezistenca e regjimit po nënvlerësohet. Mund të jetë e mundur të krijohet një përçarje e brendshme, por nuk di ndonjë provë që demokratët e moderuar të presin në prag."
Për Altermanin, rezultati më i mundshëm i strategjisë së prerjes së kokave “është një Iran i paqëndrueshëm nga brenda”, që ka më shumë gjasa të kryejë akte dhune jashtë vendit, qoftë përmes luftës kibernetike, ndërmjetësve apo terrorizmit.
Çështja ndërlikohet nga fakti, se një kryengritje popullore e suksesshme nuk është domosdoshmërisht rezultati më i mundshëm i një regjimi të destabilizuar. /Pamfleti/
Lini një Përgjigje