FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Numri i distrikteve konkurruese për Dhomën e Përfaqësuesve në zgjedhjet e ardhshme të mesmandatit në SHBA ishte tashmë pranë niveleve më të ulëta historike, përpara se vendimi i Gjykatës Supreme të mërkurën të hapte rrugën për përpjekje edhe më agresive në përcaktimin e kufijve elektoralë për përfitime politike.
Vendimi i gjykatës, i marrë në një kohë kur vendi po përjeton një përplasje të paprecedentë mbi riformatimin e distrikteve kongresionale, mund të sjellë një epokë të re të gerrymandering-ut të hapur partiak, që rezulton në edhe më pak zgjedhje konkurruese, duke i lënë votuesit me më pak ndikim se kurrë më parë, sipas ekspertëve.
Mungesa e garave konkurruese do të thotë se kontrolli i Dhomës së Përfaqësuesve ka gjasa të përcaktohet në zgjedhjet e nëntorit nga më pak se 10% e amerikanëve, ndërsa fituesit në shumicën dërrmuese të distrikteve janë praktikisht të sigurt përpara se të hidhet qoftë edhe një votë, sipas analizës së Reuters.
Vetëm 32 nga 435 vendet në Dhomën e Përfaqësuesve konsiderohen aktualisht konkurruese. Këto distrikte janë klasifikuar si të hapura ose me prirje drejt demokratëve apo republikanëve nga tre parashikues të pavarur kryesorë: Cook Political Report, Crystal Ball i Universitetit të Virxhinias dhe Inside Elections.
Shumica e distrikteve të tjera janë jashtë loje. Për shembull, Cook i klasifikon 375 vende, më shumë se 85% të Dhomës, si “Republikane të sigurta” ose “Demokrate të sigurta”, çka nënkupton se nuk pritet të ketë garë reale. Edhe 28 gara të tjera konsiderohen “të mundshme” për një parti, që do të thotë se aktualisht nuk janë konkurruese, por mund të bëhen të tilla në kushte të reja.
Ky vit shënon numrin më të ulët të garave konkurruese në këtë fazë të ciklit zgjedhor që nga të paktën viti 2008, sipas arkivave të vlerësimeve të Cook.
Demokratët kanë nevojë të fitojnë vetëm tre vende për të marrë shumicën në Dhomë, çka do t’u jepte atyre mundësinë të bllokojnë agjendën legjislative të Presidentit Donald Trump dhe të nisin hetime ndaj administratës së tij.
Ngushtimi i fushës elektorale është rezultat i disa faktorëve, përfshirë polarizimin politik në rritje. Megjithatë, përdorimi i gerrymandering-ut, që është intensifikuar që nga viti i kaluar, kur Trump u bëri presion republikanëve për të hartuar kufij të rinj, mbetet një element kyç dhe pritet të përshpejtohet pas vendimit të Gjykatës Supreme, sipas ekspertëve.
“Tani jemi në një cikël lufte gerrymandering-u,” tha Justin Levitt, profesor në Loyola Law School, duke shtuar “ajo që dikur ishte një luftë e ftohtë, tani është bërë shumë e nxehtë.”
Gjykata ka dobësuar një dispozitë të Aktit për të Drejtat e Votës që pengonte legjislaturat shtetërore të shpërbënin distrikte me shumicë votuesish nga minoritetet racore. Vëzhguesit politikë presin që shtetet e drejtuara nga republikanët të synojnë një duzinë ose më shumë vende të mbajtura nga demokratët, ku shumica janë votues zezakë ose latino, të cilat më parë kishin mbrojtje më të forta.
“Mendoj se situata do të përkeqësohet përpara se të përmirësohet,” tha Levitt, duke shtuar “dhe ka ende shumë hapësirë që të përkeqësohet.”
“Pa kufizime”
Mungesa e distrikteve konkurruese ka pasoja për funksionimin e Kongresit, tha Matthew Klein, analist për Dhomën në Cook. Nëse kandidatët kanë nevojë vetëm për mbështetjen e bazës së tyre për të fituar zgjedhjet, dhe jo për votuesit e moderuar apo ata të partisë kundërshtare, ata kanë më shumë gjasa të zhvendosen drejt qëndrimeve ekstreme.
“Nëse shikoni Kongresin 20 apo 30 vite më parë, ai ishte më pak konfliktual dhe më produktiv,” tha ai. Sipas Klein, ka pasur kohë kur ligje të rëndësishme kalonin me shumica të mëdha. Kjo sot pothuajse nuk ndodh më.
Gerrymandering-u ka qenë prej kohësh pjesë e demokracisë amerikane, por vitet e fundit është përshkallëzuar ndjeshëm, ndërsa kufizimet ligjore dhe institucionale janë dobësuar. Në vitin 2019, Gjykata Supreme vendosi se, edhe pse gerrymandering-u partiak mund të jetë jodemokratik, gjykatat federale nuk kanë rol në rregullimin e tij.
Vitin e kaluar, Trump ushtroi presion mbi republikanët në Teksas për të rishikuar hartën elektorale dhe për të synuar pesë deputetë demokratë në detyrë, duke nxitur një garë të ngjashme në pothuajse një duzinë shtetesh të tjera. Ky veprim theu një normë tradicionale që e kufizonte riformatimin e distrikteve në fillim të çdo dekade, pas regjistrimit të popullsisë.
Vendimi i fundit i Gjykatës Supreme u jep ligjvënësve edhe më shumë liri për të hartuar distrikte në favor të partisë së tyre. Këto zhvillime ndodhin gjithashtu në një kohë përparimesh teknologjike, ku hartuesit e distrikteve mund të identifikojnë votuesit demokratë dhe republikanë deri në nivel blloku regjistrimi.
“Nëse nuk ka kufizime, atëherë nuk ka kufizime,” tha Levitt. “Kufizimi tani është vetëm realpolitika dhe imagjinata, jo më ideja se ‘këtë nuk e bëjmë’.”
Megjithatë, gerrymandering-u nuk është i vetmi faktor. Votuesit janë bërë më të ndarë gjeografikisht: zonat rurale janë bërë më konservatore, ndërsa periferitë urbane janë zhvendosur drejt së majtës.
Po ashtu, edhe votuesit janë bërë më të polarizuar. Votimi i ndarë – kur një votues zgjedh kandidatë nga parti të ndryshme për poste të ndryshme – dikur ishte i zakonshëm, por sot është rralluar ndjeshëm.
Në vitin 2000, kishte 86 anëtarë të Dhomës që përfaqësonin distrikte që kishin votuar për kandidatin presidencial të partisë kundërshtare. Në vitin 2024, ky numër kishte rënë në vetëm 16. /Përshtatur nga Reuters/
Lini një Përgjigje