FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Uashingtoni pritet t’u komunikojë aleatëve evropianë se do të zvogëlojë ndjeshëm kapacitetet ushtarake që SHBA do të vinte në dispozicion të NATO-s në rast krize të madhe
Administrata e presidentit amerikan Donald Trump planifikon t’u bëjë të ditur aleatëve të NATO-s këtë javë se Shtetet e Bashkuara do të reduktojnë ndjeshëm grupin e kapaciteteve ushtarake që do të ishin në dispozicion për të mbështetur vendet evropiane të aleancës në rast të një krize madhore. Kështu thanë tre burime të njohura me çështjen.
Sipas një kuadri të njohur si “NATO Force Model”, vendet anëtare të aleancës identifikojnë një grup forcash të gatshme që mund të aktivizohen gjatë një konflikti apo një krize tjetër të madhe, si për shembull një sulm ushtarak ndaj një vendi anëtar të NATO-s.
Edhe pse përbërja e saktë e këtyre forcave të kohës së luftës mbahet sekret i nivelit të lartë, Pentagoni ka vendosur të zvogëlojë në mënyrë të konsiderueshme angazhimin amerikan, thanë burimet, të cilat kërkuan të mbeten anonime për të folur lirshëm mbi planet.
Presidenti Donald Trump e ka bërë të qartë se pret që vendet evropiane të marrin përsipër përgjegjësinë kryesore për sigurinë e kontinentit, duke zëvendësuar gradualisht rolin dominues të Shteteve të Bashkuara. Mesazhi që pritet t’u transmetohet aleatëve këtë javë shihet si një tregues konkret se kjo politikë po hyn në fazën e zbatimit.
Megjithatë, disa elemente të planit mbeten ende të paqarta, përfshirë ritmin me të cilin Pentagoni synon t’ua transferojë aleatëve evropianë përgjegjësitë në rast krizash. Burimet thanë se Pentagoni planifikon të shpallë synimin për uljen e angazhimit në një takim të drejtuesve të politikave të mbrojtjes që do të mbahet të premten në Bruksel.
Shefi i politikave në Pentagon, Elbridge Colby, ka deklaruar publikisht se SHBA do të vazhdojë të përdorë arsenalin e saj bërthamor për mbrojtjen e vendeve të NATO-s, edhe nëse aleatët evropianë marrin rolin kryesor në forcat konvencionale.
Sipas burimeve, Shtetet e Bashkuara pritet të përfaqësohen në takim nga Alex Velez-Green, një ndihmës i afërt i Colby-t. Një nga burimet shtoi se rishikimi i “NATO Force Model” është kthyer në një prioritet të rëndësishëm për ekipin e Colby-t përpara samitit të ardhshëm të liderëve të NATO-s, i cili do të mbahet në Turqi në muajin korrik.
Një zëdhënës i NATO-s ia referoi kërkesën për koment Shteteve të Bashkuara, ndërsa Pentagoni nuk iu përgjigj menjëherë kërkesës për koment.
Aleanca nën presion
Aleanca e NATO-s po përballet me tensione të paprecedenta, ndërsa disa vende evropiane shprehin shqetësimin se Uashingtoni mund të tërhiqet edhe më tej nga angazhimet e tij.
Një ndryshim i madh në forcat që SHBA do të vinte në dispozicion gjatë kohës së luftës pritet t’i shtojë këto shqetësime. Në javët e fundit, administrata Trump ka njoftuar plane për të reduktuar rreth 5 mijë trupa amerikane në Evropë, përfshirë edhe anulimin e një dislokimi të një brigade të ushtrisë amerikane në Poloni një vendim që shkaktoi kritika të forta nga ligjvënës amerikanë.
Një prej burimeve dhe një tjetër person i njohur me çështjen thanë se ndihmësit në Capitol Hill janë në dijeni të planeve të Pentagonit dhe kanë shprehur shqetësime lidhur me ngushtimin e angazhimeve amerikane në kuadër të “NATO Force Model”.
Megjithatë, një diplomat i lartë i NATO-s tha se ende ekziston bindja se Shtetet e Bashkuara do t’i vijnë në ndihmë Evropës në rast nevoje.
Trump dhe shumë prej bashkëpunëtorëve të tij kanë kritikuar vazhdimisht aleatët evropianë për shpenzimet e pamjaftueshme në mbrojtje dhe për varësinë nga SHBA-ja për mbrojtjen konvencionale. Ata theksojnë se Uashingtoni vazhdon të mbajë dhjetëra mijëra trupa në Evropë.
Ambicia e presidentit amerikan për të marrë kontrollin e Groenlandës, territor autonom danez, ka shtuar më tej tensionet transatlantike. Po ashtu, përplasjet mes Trump dhe kancelarit gjerman Friedrich Merz janë intensifikuar, pasi ky i fundit ka kritikuar ashpër qasjen e Trump ndaj luftës me Iranin.
Nga ana tjetër, aleatët evropianë argumentojnë se po rrisin me shpejtësi kapacitetet e tyre ushtarake, por theksojnë se një transformim i tillë nuk mund të realizohet brenda natës.
Raportim nga Gram Slattery dhe Jonathan Landay në Uashington dhe Andrew Gray në Bruksel; raportim shtesë nga Phil Stewart në Uashington dhe Lili Bayer në Bruksel; redaktim nga Don Durfee dhe Alistair Bell./Përshtatur nga "Reuters"
Lini një Përgjigje