FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Në fillim të janarit, ndërsa Irani përballej me protesta mbarëkombëtare dhe kërcënimin e sulmeve ushtarake amerikane, udhëheqësi suprem i vendit, Ali Khamenei, iu drejtua një aleati të besuar dhe plotësisht besnik për të udhëhequr vendin. Ai është Ali Larijani, një zyrtar i lartë i sigurisë kombëtare, sipas informacionit të cituar nga New York Times, që i referohet një raporti të gjerë.
Që atëherë, thonë zyrtarë të lartë iranianë, politikani veteran 67-vjeçar, një ish-komandant i Gardës Revolucionare dhe tani kreu i Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare, ka marrë në mënyrë efektive qeverisjen e vendit. Ngritja e tij ka margjinalizuar Presidentin Masoud Pezeshkian, një kirurg zemre i shndërruar në politikan, i cili po kalon një vit të parë të vështirë në pushtet dhe ka deklaruar publikisht se "Unë jam mjek, jo politikan" dhe se askush nuk duhet të presë që ai të zgjidhë problemet e shumta të vendit.
Sfondi i ngritjes së Larijanit
Rrëfimi i ngritjes së Larijanit dhe vendimeve të udhëheqjes iraniane, ndërsa administrata Trump kërcënon me luftë, bazohet në intervista me 6 zyrtarë të lartë iranianë, njëri prej të cilëve është i lidhur me zyrën e Khameneit, tre anëtarë të Gardës Revolucionare, dy ish-diplomatë iranianë dhe raportime të medias iraniane. Të gjithë folën për The New York Times në kushte anonimiteti për të diskutuar çështje të brendshme qeveritare.
Portofoli i Larijanit është zgjeruar ndjeshëm në muajt e fundit. Ai ishte përgjegjës për shtypjen vdekjeprurëse të protestave të fundit, kur mijëra njerëz kërkuan fundin e sundimit islamik. Sot, ai mbikëqyr përmbajtjen e mospajtimit të brendshëm, mban kontakte me aleatë si Rusia dhe aktorë rajonalë si Katari dhe Omani, mbikëqyr negociatat bërthamore me Uashingtonin dhe harton plane për menaxhimin e vendit në rast lufte me Shtetet e Bashkuara, ndërsa Uashingtoni ndërton forcat e tij në rajon.
"Ne jemi gati në vendin tonë", tha Larijani në një intervistë me Al Jazeera gjatë vizitës së tij në Doha, duke theksuar se "ne jemi padyshim më të fortë se më parë. Në 7 deri në 8 muajt e fundit, ne kemi identifikuar dobësitë tona dhe i kemi korrigjuar ato. Ne nuk kërkojmë luftë, as nuk do të fillojmë një të tillë. Por nëse na imponohet, ne do të përgjigjemi."
Planet e trashëgimisë dhe mbijetesës së regjimit
Sipas të njëjtave burime, Khamenei ka dhënë urdhra të qarta që Republika Islamike të mbijetojë jo vetëm nga bombardimet e mundshme amerikane ose izraelite, por edhe nga një vrasje e mundshme e udhëheqjes së lartë, madje edhe e vetes.
Analisti konservator Nasser Imani tha se udhëheqësi suprem ka besim të plotë tek Larijani. "Ai beson se është personi i duhur për këtë moment të ndjeshëm, për shkak të sfondit të tij politik, mendjes së tij të mprehtë dhe njohurive të tij. Roli i tij do të jetë vendimtar në rast lufte."
Larijani vjen nga një familje e fuqishme politike dhe fetare dhe shërbeu si kryetar parlamenti për 12 vjet. Në vitin 2021, ai mori përsipër negociatat për një marrëveshje strategjike 25-vjeçare me vlerë shumë miliardë dollarëshe me Kinën.
Sipas të njëjtave burime, Khamenei ka përcaktuar katër nivele trashëgimie për çdo pozicion ushtarak dhe qeveritar që ai emëron personalisht. Ai gjithashtu u ka kërkuar të gjithë udhëheqësve të emërojnë deri në katër zëvendësues të mundshëm dhe i ka deleguar përgjegjësitë një rrethi të ngushtë bashkëpunëtorësh për të marrë vendime në rast të një ndërprerjeje të komunikimit ose vdekjes së tij.
Gjatë luftës 12-ditore me Izraelin, thuhet se Khamenei emëroi tre pasardhës të mundshëm, pa i bërë publikë emrat e tyre. Larijani pothuajse me siguri nuk është midis tyre, pasi ai nuk është një klerik i lartë shiit, një kërkesë kyçe për trashëgimi.
Megjithatë, ai i përket bërthamës së ngushtë të besimit të Khameneit, së bashku me këshilltarin e tij më të lartë ushtarak, Gjeneral Major Yahya Rahim Safavi, kryetarin e parlamentit dhe ish-komandantin e Gardës, Gjeneral Mohammad Bayer Ghalibaf, i cili është emëruar de facto zëvendëskomandant i forcave të armatosura në kohë lufte, dhe shefin e shtabit të tij, klerikun Ali Asghar Hejazi.
Përgatitjet për konflikt
Një pjesë e planifikimit i atribuohet mësimeve të nxjerra nga një sulm i papritur izraelit në qershor, i cili neutralizoi komandën më të lartë ushtarake të Iranit brenda disa orësh. Pas armëpushimit, Khamenei emëroi Larijanin sekretar të Këshillit të Sigurisë Kombëtare dhe krijoi një Këshill të ri të Mbrojtjes Kombëtare, nën drejtimin e Admiralit Ali Shamkhani, për të menaxhuar çështjet ushtarake në kohë lufte.
Eksperti i Iranit, Vali Nasr, tha se Khamenei po “shpërndan pushtetin dhe po e përgatit shtetin si për trashëgimi ashtu edhe për luftë”, duke e ditur se njëra mund të sjellë tjetrën.
Sipas burimeve, Irani i konsideron sulmet amerikane pothuajse të pashmangshme dhe të afërta, pavarësisht kontakteve të vazhdueshme diplomatike mbi programin e tij bërthamor. Forcat e armatosura janë vënë në gatishmëri të lartë.
Vendi po zhvendos lëshuesit e raketave balistike në kufirin e tij perëndimor me Irakun - brenda distancës së goditjes nga Izraeli - si dhe në bregdetin jugor të Gjirit Persik, brenda rrezes së bazave amerikane. Ka mbyllur periodikisht hapësirën e tij ajrore për teste raketash dhe ka kryer ushtrime në Gjirin Persik, duke mbyllur përkohësisht Ngushticën e Hormuzit.
Në të njëjtën kohë, Khamenei mban retorikë të ashpër. “Ushtria më e fuqishme në botë mund të marrë një shuplakë të tillë sa të mos jetë në gjendje të ngrihet”, tha ai, duke kërcënuar gjithashtu se do të fundosë anijet luftarake amerikane.
Siguria e brendshme dhe mbijetesa politike
Në rast lufte, njësitë speciale të policisë, agjentët e inteligjencës dhe batalionet e milicisë Basij do të vendosen në rrugët e qyteteve të mëdha, me pika kontrolli për të parandaluar trazirat e brendshme dhe për të identifikuar agjentët e huaj.
Në të njëjtën kohë, lidershipi po shqyrton skenarë mbijetese politike: kush do të sundojë nëse Khamenei dhe zyrtarët e lartë vriten dhe kush mund të veprojë si "Delcy i Iranit" - një referencë për zëvendëspresidenten venezueliane Delcy Rodríguez, e cila mori rolin pas arrestimit të Presidentit Nicolas Maduro.
Larijani thuhet se është në krye të listës përkatëse, i ndjekur nga Ghalibaf dhe, në mënyrë më të papritur, nga ish-presidenti Hassan Rouhani.
Megjithatë, të gjithë mbajnë barrë politike, nga akuzat për korrupsion deri te përfshirja në shkelje të të drejtave të njeriut, përfshirë vrasjen e të paktën 7,000 protestuesve të paarmatosur në tre ditë, një numër që grupet e të drejtave të njeriut vlerësojnë se mund të rritet.
Tërheqja e Presidentit Pezheskian
Muajin e kaluar, prania publike e Larijanit është rritur ndjeshëm, ndërsa ajo e Presidentit Pesekian ka qenë e kufizuar. Larijani udhëtoi për në Moskë për bisedime me Vladimir Putinin, u takua me udhëheqës të Lindjes së Mesme dhe mori pjesë në konsultime mbi programin bërthamor, ndërsa shpesh jep intervista të gjata televizive.
Pezheskian duket se e pranon transferimin e pushtetit. Në një mbledhje të kabinetit, thuhet se ai pranoi se iu desh t'i drejtohej Larijanit për të hequr kufizimet e internetit që po dëmtonin tregtinë elektronike - një rrëfim që tregon se kush e ka fjalën e fundit.
Incidenti i mëposhtëm, siç raportohet nga New York Times, është ilustrues: Në janar, mes shtypjes së protestave, i dërguari special i SHBA-së për Lindjen e Mesme, Steve Witkoff, u përpoq të kontaktonte Ministrin e Jashtëm iranian Abbas Araghchi për të sqaruar nëse po planifikoheshin ekzekutime të protestuesve. Araghchi iu afrua presidentit duke i kërkuar leje për ta kontaktuar. Pezheskian u përgjigj se nuk e dinte dhe e referoi atë te Larijani për miratim. /Përshtati Pamfleti/
Lini një Përgjigje