FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Irani ka paraqitur një kërkesë të re në kuadër të përpjekjeve për t’i dhënë fund konfliktit me Shtetet e Bashkuara dhe Izraelin: njohjen e sovranitetit të tij mbi Ngushticën e Hormuzit, një nga rrugët më të rëndësishme të transportit energjetik në botë.
Sipas raportimit të CNN, kjo ngushticë përmes së cilës kalon rreth një e pesta e furnizimit global me naftë dhe gaz natyror të lëngshëm është kthyer në një instrument kyç strategjik për Teheranin. Autoritetet iraniane synojnë ta përdorin atë jo vetëm si mjet presioni gjeopolitik, por edhe si burim të qëndrueshëm të ardhurash.
Ndërprerjet e fundit në transportin detar, si pasojë e veprimeve iraniane, kanë tronditur tregjet globale të energjisë dhe kanë detyruar vendet e rajonit të marrin masa emergjente për sigurimin e furnizimeve. Ekspertët vlerësojnë se ndikimi i kësaj strategjie ka tejkaluar pritshmëritë fillestare të vetë Iranit.
Dina Esfandiary nga Bloomberg Economics thekson se Teherani ka kuptuar potencialin e kësaj levë dhe mund të kërkojë ta institucionalizojë atë. Në këtë kuadër, ligjvënësit iranianë po shqyrtojnë vendosjen e tarifave për anijet që kalojnë nëpër ngushticë, ndërsa këshilltarë të udhëheqjes kanë folur për krijimin e një “regjimi të ri” në Hormuz.
Nga ana tjetër, Shtetet e Bashkuara dhe vendet e G7 kanë kundërshtuar këtë ide. Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, e cilësoi vendosjen e taksave si të paligjshme dhe të rrezikshme për ekonominë globale, duke kërkuar garantimin e lirisë së lundrimit pa pagesë.
Ekspertët e së drejtës ndërkombëtare theksojnë se sipas Konventës së OKB-së për të Drejtën e Detit, ngushticat ndërkombëtare si Hormuzi duhet të mbeten të hapura për kalim të lirë tranzit. Megjithatë, Irani mund të përpiqet të sfidojë këtë interpretim, duke u mbështetur në faktin se nuk është palë e kësaj konvente.
Sipas përllogaritjeve të cituara nga CNN, nëse Irani arrin të vendosë tarifa, të ardhurat mujore mund të arrijnë deri në 800 milionë dollarë, një nivel i krahasueshëm me të ardhurat e Kanalit të Suezit. Kjo do të përbënte një burim të rëndësishëm financiar për një vend që përballet me sanksione të gjera ndërkombëtare.
Ndërkohë, të dhënat nga industria e transportit sugjerojnë se disa anije kanë filluar të përdorin korridore të kontrolluara nga Irani, ndërsa raportime të pakonfirmuara flasin edhe për pagesa për kalim të sigurt. Megjithatë, asnjë shtet apo kompani nuk e ka pranuar publikisht një praktikë të tillë.
Situata mbetet e paqartë dhe zhvillimet e ardhshme do të varen nga ecuria e negociatave ndërkombëtare dhe reagimi i komunitetit global ndaj përpjekjeve të Iranit për të rritur kontrollin mbi këtë pikë kyçe strategjike.
Lini një Përgjigje