TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota28 Mars 2026, 19:30

Pse barazimi i SHBA-Izrael me Iranin është një iluzion i rrezikshëm

Shkruar nga Pamfleti
Pse barazimi i SHBA-Izrael me Iranin është një iluzion i
credits: France 24

“Republika Islamike e ka kthyer Iranin në një burg ku xhelati dhe i burgosuri janë të dy viktima të së njëjtës ideologji.” - Mehdi Bazargan (ish-kryeministër i Iranit)

Në çdo debat për Lindjen e Mesme, ka një pikë ku biseda ngec: dikush përmend “politikat e SHBA-së dhe Izraelit” dhe menjëherë çdo kritikë ndaj Irani etiketohet si e njëanshme. Por të qenurit i balancuar nuk do të thotë të barazosh palët kur njëra prej tyre ka ndërtuar dekada destabilizimi, shtypjeje dhe kërcënimesh ekzistenciale.

Le të jemi të qartë: as SHBA-ja, as Izraeli nuk janë aktorë të përsosur. Ka shumë për të kritikuar te politika amerikane në Lindjen e Mesme, te okupimi izraelit në Bregun Perëndimor, te mbështetja perëndimore për regjime autoritare kur u përshtatet interesave. Por të përmendësh këto të vërteta nuk e bën automatikisht Iranin viktimë. Dhe kur flasim për “të këqijat” e shtetit iranian, nuk po bëjmë propagandë lufte; po bëjmë një vlerësim të ftohtë të realiteteve që përbëjnë rrezikun më serioz për paqen rajonale.

Irani ka të drejtë të ndiejë rrezik nga rrethimi ushtarak amerikan dhe nga armiqësia e hapur e Izraelit. Por përgjigja e tij; pasurimi i uraniumit në nivele afër armëve, pengimi i inspektimeve të AIEA-s dhe retorika për “shuarjen” e një shteti anëtar të OKB-së; nuk është mbrojtje, por provokim. Nëse një regjim që financon Hezbollahun dhe Hamasin merr bombën bërthamore, nuk do të ishte thjesht një “balancues” rajonal, por një shtet që do të kishte kapacitetin të mbajë peng të gjithë Gjirin Persik dhe më gjerë. Kjo nuk është teori konspirative; është strategji e shpallur nga vetë Garda Revolucionare.

Ajo që e bën Iranin të veçantë në arenën ndërkombëtare nuk është fuqia e tij ushtarake konvencionale, por aftësia për të përhapur konfliktin përmes prokurëve. Nga Bagdadi në Damask, nga Bejruti në Sanaa, Teherani ka ndërtuar një zinxhir milicish që marrin urdhra, para dhe raketa. Kjo politikë nuk synon “mbrojtjen” e Iranit; e ka bërë Iranin më të pasigurt, duke e futur në konflikte që nuk do të kishte; por synon të krijojë një realitet ku askush në rajon nuk mund të marrë frymë pa miratimin e Teheranit. SHBA-ja dhe Izraeli reagojnë ndaj kësaj, jo në një vakum.

Askush që flet për “të drejtën e Iranit për vetëmbrojtje” nuk mund të anashkalojë mënyrën se si ky shtet trajton popullin e vet. Regjimi i ajatollahëve ka shtypur çdo lëvizje për reformë, nga viti 2009 e deri te protestat “Grua, Jete, Liri”. Grevistët e urisë, avokatët e të drejtave të njeriut dhe të afërmit e të ekzekutuarve në masë vazhdojnë të burgosen pa gjykim. Një shtet që përdor terrorin brenda nuk mund të pretendojë se sulmohet padrejtësisht jashtë.

Nëse dikush mendon se kërcënimi iranian është i largët apo i kufizuar vetëm në Lindjen e Mesme, le të kujtojë se çfarë ndodhi në Shqipëri.

Që nga viti 2022, grupe hakerash të lidhura me Ministrinë e Inteligjencës të Iranit, të njohur si “Homeland Justice”, kanë kryer sulme të përsëritura kibernetike ndaj institucioneve shqiptare. Ata kanë depërtuar në sistemet e Kuvendit, të Postës Shqiptare dhe të portalit qeveritar e-Albania, duke vjedhur dhe fshirë të dhëna të ndjeshme.

Por më e rëndë është se këta hakerë nuk u mjaftuan vetëm me vjedhjen e të dhënave por i shitën. Autoritetet amerikane kanë blerë një grup të dhënash që besohet të përmbajnë informacione personale të qytetarëve shqiptarë, të nxjerra nga këto sulme.

Në përgjigje të këtyre veprimeve, SHBA-ja sekuestroi domenet e përdorura nga kjo milici kibernetike iraniane dhe ofroi 10 milionë dollarë shpërblim për informacion që çon në identifikimin e tyre.

Ky nuk është thjesht një konflikt i largët. Është një regjim që përdor çdo mjet, duke përfshirë krimin kibernetik, për të goditur kundërshtarët dhe për të shpërndarë frikën, pavarësisht se kush është viktima.

Shpesh, kur dikush kritikon Iranin, e pret përgjigja: “Po SHBA-ja? Po Izraeli?” Kjo është një formë e shmangies. Të vësh në dyshim sjelljen e Iranit nuk do të thotë të justifikosh çdo veprim të Uashingtonit apo të Jeruzalemit. Por në debatin publik, kjo false ekuivalencë e ka bërë të vështirë të flitet hapur për faktin se Irani është aktori që ka nisur më shumë luftëra prokuriale, që ka kërcënuar më hapur shfarosjen e një vendi anëtar të OKB-së dhe që ka injoruar më shpesh kërkesat e komunitetit ndërkombëtar për transparencë bërthamore.

Të flasësh për “të këqijat” e Iranit nuk është thirrje për luftë. Është thirrje për të ndalur së trajtuari Teheranin si një aktor racional që thjesht po “përgjigjet” ndaj agresionit perëndimor. Sigurisht, Irani ka arsye të ndihet i rrethuar; historia e ndërhyrjeve perëndimore në rajon nuk është e lavdishme. Por përgjigja ndaj këtyre padrejtësive historike nuk mund të jetë krijimi i një perandorie të paqëndrueshme, të armatosur bërthamore dhe të etur për konflikt. Nëse duam vërtet një Lindje të Mesme më të qëndrueshme, duhet të kemi guximin t’i themi Iranit të vërtetën pa e mbështjellë me justifikime. Sepse paqja nuk ndërtohet duke mbyllur sytë para rrezikut më të madh të rajonit. /Pamfleti

2 Komente

  1. T
    Tony

    Pse ne Shqiptaret historikisht e kemi kruajtur prapanicen me gozhde e jo me gisht duke e ditur shume mire qe gozhda te cjerr. Pse ne do zgjidhim hallet e botes e hapim kampe afganesh, iranianesh e tyrli lloj plehre kur vete kemi dy pellembe vend me shkrepa e gerxhe? Pse nuk ka nje cope toke gjitha ajo Itali por na hap kamp izolimi ne Shqiperi, Amerikanet kane nje kontinent toke e te ne varfanjaket pa busull e gjeten te na rrasin pisllek? Apo qeveritaret e burokratet tane bejne allishverishe me ta e mbushin xhepat, pa ne te s'emes te veje populli.

    1. B
      Benjakrim Netanjgjarperi

      Po izraleshi a ka TRANSPARENCE BERTHAMORE,eahh..!!?? Ulu ne toke or taj ,qe e ke qendi-dhjesur kete shkrim.Irani ben zgjedhje,dhe cfare ndodhe brenda kufijve te tij nuk ka cka i duhet as SHBA-se dhe as Izraleshit.AI,IRANI,e njeh ne MOLEKUL ideollogjine izraelite dhe SYNIMET E SAJ. Ai,Irani pra,ka shume vite qe ndjek nga afer aktivitetin PERQARES ne Lindjen e Mesme nga CIFUTET.Ai,Irani,asht deshmitar i zgjerimit pa kufij i shtetit hebre per shume DEKADA.Ai,Irani, asht deshmitar i GENOCIDIT te cifuteve ndaj PALESTINEZEVE,Ai etj..... Pra GJARPERI Izrael asht ndezesi i ZJARRIT NE Li.Me.

      Lini një Përgjigje