FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Ndërsa lufta e gjithanshme në Ukrainë hyn në vitin e saj të pestë, elitat politike ruse mbeten të bindura se udhëheqësi i tyre, Vladimir Putin, nuk bëri një gabim të rëndë kur e nisi atë në shkurt 2022. Përkundrazi, ato e shohin konfliktin me një ndjenjë arritjeje dhe besojnë se lufta po përfundon sipas kushteve të Rusisë, ndoshta edhe së shpejti.
Një tipar i spikatur i këtij konflikti është mospërputhja mes pritshmërive reale të Rusisë dhe mënyrës si ato interpretohen nga media dhe komuniteti i ekspertëve në Perëndim. Këta të fundit priren t’i përshkruajnë motivet e Rusisë si shprehje të një imperializmi të brendshëm dhe si përpjekje për të rivendosur kontrollin mbi gjysmën e Evropës, si në kohën sovjetike.
Sipas këtij interpretimi alternativ, motivet ruse janë më tepër ad hoc dhe pragmatike. Në thelb, ato përqendrohen te vendosja e një vije të kuqe të qartë kundër zgjerimit të NATO-s drejt kufijve të Rusisë, një proces që, sipas Moskës, synonte izolimin dhe frenimin e saj, dhe jo integrimin eventual.
Një faktor tjetër i rëndësishëm lidhet me faktin se elementët më të ashpër dhe të orientuar nga siguria brenda regjimit të Putinit kanë përfituar nga armiqësia e hapur e Perëndimit ndaj Rusisë. Simbioza mes këtyre elitave të sigurisë dhe lobistëve perëndimorë me qëndrime të forta, të lidhur me kompleksin ushtarako-industrial, përshkruhet si një bashkëpunim që u sjell përfitime të dyanshme në pushtet dhe financa. Në rastin rus, konflikti i plotë në Ukrainë – që shumica e rusëve e konsiderojnë si luftë përfaqësuese me NATO-n – u mundësoi elitave të sigurisë të eliminojnë opozitën liberale pro-perëndimore që kërcënonte hegjemoninë e tyre politike.
Vendimi i Putinit lidhet gjithashtu me zhvillimet e viteve 2019-2021, kur presidenti i sapozgjedhur ukrainas Volodymyr Zelensky kërkoi afrimin me Rusinë, çka solli një armëpushim të pjesshëm përgjatë vijës së frontit në Donbas, ku prej vitit 2014 vazhdonte një konflikt me intensitet të ulët.
Zelensky u përball me presion të madh nga elitat e sigurisë në Ukrainë dhe deklaroi se kishte përballë edhe kërcënim për grusht shteti për shkak të asaj që u quajt “kapitullim”. Ndërkohë, qarqe të ashpra në Perëndim e inkurajuan duke argumentuar se Rusia mund të mposhtej ushtarakisht, veçanërisht pas fitores së Azerbajxhanit ndaj Armenisë në fund të vitit 2020.
Në janar 2021, Zelensky ndryshoi kurs, duke kaluar nga një qasje pajtuese në një linjë më të ashpër ndaj Rusisë, duke goditur aleatët e Putinit në Ukrainë dhe duke shtyrë fort për anëtarësimin në NATO si dhe kundër projektit të gazsjellësit Nord Stream 2. Ky ndryshim përkoi me inaugurimin e presidentit amerikan Joe Biden.
Në mars 2021, Putin nisi grumbullimin e trupave në kufirin me Ukrainën, por u deshën edhe 11 muaj tensione përpara se të fillonte pushtimin e plotë. Gjatë kësaj periudhe, partnerët perëndimorë të Ukrainës u dukën më të gatshëm të sfidonin Rusinë sesa të shmangnin përshkallëzimin.
Kur pushtimi filloi, plani rus ngjasonte me ndërhyrjen në Gjeorgji në vitin 2008: një operacion i shpejtë për të krijuar presion ekzistencial mbi udhëheqjen në Kiev dhe për ta detyruar Ukrainën të pranonte një version më të pafavorshëm të marrëveshjeve të Minskut të vitit 2015, të cilat nuk u zbatuan plotësisht.
Plani për të shmangur një luftë të zgjatur dështoi, ndoshta për shkak të nënvlerësimit të rezistencës ukrainase dhe ndihmës së shpejtë ushtarake nga Perëndimi. Megjithatë, Rusia arriti të krijojë një korridor tokësor mes territorit të saj dhe Krimesë, e aneksuar në vitin 2014.
Pas dështimit të bisedimeve të Stambollit, që, sipas disa burimeve ndërkombëtare, u minuan nga ndërhyrja anglo-amerikane, Rusia riorganizoi forcat, braktisi zona të vështira për t’u mbajtur dhe nisi një luftë të gjatë konsumimi në Donbas. Ajo gjithashtu aneksoi zyrtarisht katër rajone pjesërisht të pushtuara të Ukrainës.
Sipas këtij vlerësimi, as ekonomia dhe as ushtria ruse nuk u shembën. Përkundrazi, Rusia përjetoi rritje ekonomike në dy vitet e para të luftës dhe rubla u paraqit si një nga monedhat me performancën më të mirë në vitin 2025. Ushtria ruse përballoi kundërofensivën ukrainase të vitit 2023 dhe më pas rifilloi një avancim të ngadaltë, duke synuar të thyejë vullnetin e Kievit më shumë sesa të pushtojë territore të gjera. Konflikti u shndërrua gjithashtu në një luftë teknologjike, ku dronët morën rol qendror.
Në vitin e pestë të luftës, Ukraina paraqitet e shkatërruar, me rënie të popullsisë dhe me perspektiva të dobësuara demografike dhe ekonomike, ndërsa shoqëria ruse vijon jetën në kushte relativisht të qëndrueshme. Numri i viktimave ruse, i vlerësuar nga BBC/Mediazona mes 200.000 dhe 219.000 të vdekur, konsiderohet i lartë, por prek kryesisht shtresat më të varfra dhe rajonet periferike.
Duke ndier avantazh, Putin pret që udhëheqësit ukrainas dhe evropianë të pranojnë realitetin në terren dhe të gjejnë justifikime për dështimin e mundshëm. Sipas kësaj analize, vonesat në arritjen e një marrëveshjeje paqeje do të vazhdojnë të kenë kosto të larta për Ukrainën në jetë njerëzore, territor dhe infrastrukturë, ndërsa zgjatja e luftës mund të ndryshojë perceptimet publike edhe ndaj mbështetësve perëndimorë të vijimit të saj. /Al Jazeera
Lini një Përgjigje