FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Në Uashington u artikulua një objektiv i dyfishtë: rindërtimi i një fronti vendesh të shqetësuara pas tensioneve tregtare dhe krijimi i një mekanizmi kontrolli mbi zinxhirin e furnizimit me lëndë të para kritike. Takimi ministror i 4 shkurtit, i udhëhequr nga sekretari i Shtetit Marco Rubio dhe i mbikëqyrur nga zëvendëspresidenti J.D. Vance, mblodhi dhjetëra vende, me Komisionin Evropian në sallë. Kur SHBA organizojnë një samit për një temë teknike, zakonisht synojnë të ndërtojnë një arkitekturë drejtimi.
Pjesëmarrësit përfshinin prodhues aktualë ose potencialë nga Afrika dhe Azia, konsumatorë industrialë të avancuar nga G7 dhe OECD, si dhe furnizues si Kanadaja dhe Australia. Shumë prej tyre kanë marrëveshje me Kinën në kuadër të “Rrugës së Mëndafshit”, çka tregon se varësitë ekzistuese nuk zhbëhen lehtë.
Teza amerikane është se tregu i mineraleve kritike nuk funksionon si duhet, sepse çmimet e ulëta dhe të paqëndrueshme pengojnë investimet në vendet “mike”. Objektivi i nënkuptuar është dominimi i Kinës në nxjerrje, përpunim dhe rafinim, si dhe aftësia e saj për të ndikuar çmimet. Përgjigjja e Uashingtonit nuk kufizohet te hapja e minierave të reja, por synon krijimin e rregullave dhe stimujve që orienton investimet sipas prioriteteve strategjike. Kjo përbën një politikë industriale të paraqitur si politikë sigurie.
Zëvendësimi i partneritetit të mëparshëm me FORGE (Forumi për Angazhim Gjeostrategjik mbi Burimet) sinjalizon një qasje më selektive dhe hierarkike. Qëllimi është kthimi i aleancës në projekte konkrete, investime dhe përshpejtim procedurash. BE-ja mund të arrijë së shpejti një memorandum me SHBA-në për zinxhirët e furnizimit, por përballet me dilemën se si të ruajë sovranitetin industrial duke shmangur një varësi të re.
Ideja e një çmimi minimal të garantuar për mineralet synon të mbështesë investimet, por rrit kostot për industrinë përpunuese, si ajo automobilistike dhe teknologjike. Pa integrim vertikal mes nxjerrjes, rafinimit dhe prodhimit, ekziston rreziku që lëndët e para “mike” të bëhen thjesht më të shtrenjta, pa krijuar alternativa reale.
Edhe projekti i stokimit strategjik – me kredi afatgjata dhe rezerva të tokave të rralla për industrinë – ofron kohë, por nuk zgjidh varësinë strukturore, sidomos nëse pengesa kryesore mbetet rafinimi.
Në thelb, FORGE përfaqëson një lëvizje pushteti: SHBA synojnë të ndërtojnë një zonë preferenciale prodhuesish dhe konsumatorësh për të reduktuar ekspozimin ndaj Kinës. Por kjo do të funksionojë vetëm nëse ofron përfitime konkrete dhe ruan konkurrueshmërinë e industrive aleate. Në të kundërt, shumë vende do të vazhdojnë të balancojnë mes dy sistemeve në një klimë gjeoekonomike gjithnjë e më të tensionuar.
Lini një Përgjigje