FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Agjencia shtetërore e lajmeve e Iranit, IRNA, raportoi se delegacionet amerikane dhe iraniane u larguan nga rezidenca e ambasadorit të Omanit në Gjenevë pas rreth tre orësh bisedimesh.
IRNA shtoi se vëzhguesit dhe ekspertët ishin skeptikë në lidhje me suksesin e bisedimeve, me palën iraniane që raportoi qëndrime kontradiktore të ekipit negociator të SHBA-së.
Fakti që ka pasur një periudhë bisedimesh intensive për tre orë, e ndjekur nga një pushim dhe rifillimi i bisedimeve, konsiderohet një sinjal se Shtetet e Bashkuara e marrin seriozisht diplomacinë. Presidenti i SHBA-së e theksoi së fundmi në fjalimin për Gjendjen e Kombit se diplomacia mbetet opsioni i tij i preferuar.
Megjithatë, përforcimi ushtarak amerikan dhe prania e dy grupeve sulmuese të aeroplanmbajtësve në rajon tregojnë se Uashingtoni po ndjek një qasje të presionit maksimal të dyfishtë në përpjekje për të arritur një zgjidhje me Iranin.
Sipas informacioneve të deritanishme, përpjekjet janë përqendruar në arritjen e një marrëveshjeje për të kufizuar dhe ndaluar pasurimin e uraniumit dhe për të vlerësuar nëse kjo mund të bëhet për një kohë të pacaktuar. Nëse arrihet një marrëveshje e tillë, pritet që të zhvillohen bisedime pasuese për të arritur një dakordësi mbi kufizimin e programit të raketave balistike të Iranit, si dhe mbi çështjen e mbështetjes për përfaqësuesit rajonalë në Teheran.
Ministri i Jashtëm i Omanit deklaroi se atmosfera ishte pozitive dhe se pati një shkëmbim konstruktiv idesh, duke shprehur shpresën se procesi do të rifillojë pas një pushimi të shkurtër. Ekipet ndërmjetësuese u larguan me pritshmërinë për t’u rikthyer, ndërsa komunikimi mes palëve ka vijuar përmes ministrit të Jashtëm të Omanit.
Sipas raportimeve, pala iraniane ua dorëzoi propozimin e saj omanasve një natë më parë. Omani e diskutoi atë me delegacionin amerikan, i cili ngriti disa pyetje dhe paraqiti vërejtje. Aktualisht besohet se po zhvillohen konsultime brenda delegacionit iranian për të vlerësuar se si mund të afrohen më tej drejt arritjes së një marrëveshjeje.
Një zëdhënës i Ministrisë së Jashtme të Iranit deklaroi se u ngritën sugjerime të rëndësishme si në lidhje me programin bërthamor ashtu edhe me heqjen e sanksioneve gjatë bisedimeve afërsisht tre-orëshe të zhvilluara sot. Ai i cilësoi bisedimet si “shumë serioze” në një prononcim për televizionin shtetëror iranian.
“Janë ngritur iniciativa rreth nevojës për konsultime me kryeqytetet. Ne do të rifillojmë negociatat në Gjenevë rreth orës 18:00 sipas orës lokale 17:00 GMT. Ka deklarata kontradiktore nga disa zyrtarë amerikanë, të cilat ngrenë dyshime për seriozitetin e tyre”, tha zëdhënësi, duke sugjeruar nevojën që bisedimet të përparojnë përtej këtij raundi të tretë.
Ali Vaez, drejtor i Projektit për Iranin në grupin e ekspertëve të Grupit Ndërkombëtar të Krizave, deklaroi se ekzistojnë tre rrugë të mundshme për një përparim diplomatik në bisedimet SHBA–Iran.
E para do të përfshinte sinjalizimin e SHBA-së se propozimi i Iranit është “në thelb i realizueshëm”, me më shumë punë për t’u bërë për të mbyllur boshllëqet.
“Kjo nuk do të ishte një marrëveshje përfundimtare. Por do të ishte një skicë për të arritur në një ‘po’, e ndjekur nga një takim brenda ditësh për të sqaruar detajet e mbetura teknike”, shpjegoi ai.
Rruga e dytë do të shihte Iranin dhe SHBA-në të bien dakord për një “marrëveshje të detajuar teknike”, e cila do të kërkonte disa ditë më shumë për atë që Vaez e përshkroi si “hartim të mundimshëm”.
Rruga e tretë do të përfshinte “një njoftim triumfues, por të paqartë” që do të shpallte sigurimin e një përparimi pa shpjeguar konkretisht përmbajtjen e marrëveshjes.
“Nëse këto bisedime përfundojnë me koreografinë e njohur, ‘atmosferë konstruktive’, ‘progres i mirë’, ‘konsultime me kryeqytetet’, pa një vendim të qartë politik për të kapërcyer përçarjet e mbetura, rreziqet nuk do të zhduken. Ato do të shtohen. Në këtë dosje, paqartësia nuk është e mirë. Është e ndezshme”, paralajmëroi Vaez.
Ish-zëvendëspresidenti iranian për Çështjet Strategjike, Sasan Karimi, deklaroi se Irani ka “disa ndikime” në lidhje me pasurimin e uraniumit dhe se Teherani dhe Uashingtoni kanë të përbashkët faktin që Irani nuk zotëron armë bërthamore.
“Irani mund të ofrojë një lloj pauze për pasurimin e tij në nivel të lartë të uraniumit për një kohë, për të ndërtuar besim dhe për të ndërmarrë hapa të mëtejshëm. Por kjo nuk është falas, dhe në këmbim duhet të ketë lëshime të ndryshme, veçanërisht në lidhje me heqjen e sanksioneve”, deklaroi ai për Al Jazeera.
Lidhur me programet raketore të Iranit, Karimi theksoi se ato nuk mund të jenë në tryezë, veçanërisht në mes të një grumbullimi të armëve amerikane në rajon.
“Si çdo vend tjetër normal në botë, Irani duhet të ketë burime të mjaftueshme të opsioneve ushtarake konvencionale për t’u hakmarrë”, shtoi ai.
Lini një Përgjigje