FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Pyetja kryesore nuk është nëse regjimi i Iranit do të ndryshojë, por kur dhe në çfarë forme...
Sundimtarët klerikë të Iranit përdorën një nivel të paparë force për të shtypur protestat masive kundër establishmentit, të cilat zgjatën disa javë dhe përbënin kërcënimin më serioz për regjimin në dekada.
Edhe pse autoritetet arritën t’i mbijetojnë kësaj vale trazirash, shumë analistë vlerësojnë se legjitimiteti i Republikës Islamike është dëmtuar rëndë dhe se ndryshimet afatgjata janë të pashmangshme.
Sipas vëzhguesve, protestat e fundit shënuan një pikë kthese të rëndësishme krahasuar me lëvizjet e mëparshme.
Ndryshe nga vitet e kaluara, kur kërkesat përqendroheshin në reforma ekonomike ose sociale, këtë herë protestuesit kërkuan hapur përmbysjen e regjimit dhe largimin e Udhëheqësit Suprem, Ajatollah Ali Khamenei.
Dhuna u përshkallëzua ndjeshëm, me sulme ndaj institucioneve fetare dhe përplasje të drejtpërdrejta me forcat e sigurisë, duke lënë mijëra të vdekur.
Në një intervistë me Radion Evropa e Lirë/Radio Liberty, Alex Vatanka, drejtor i Programit të Iranit në Institutin e Lindjes së Mesme në Uashington, tha se ajo që po ndodh në Iran është "në një shkallë krejtësisht të ndryshme".
Sipas tij, protestat po bëhen gjithnjë e më të shpeshta dhe radikale, dhe kërkesat e qytetarëve tani janë themelore: ndryshime sistemike, jo vetëm reforma.
Një faktor kyç, thotë Vatanka, është perceptimi i regjimit iranian se fuqitë e huaja po përpiqen të shfrytëzojnë situatën. Autoritetet në Teheran kanë akuzuar vazhdimisht Shtetet e Bashkuara dhe Izraelin për përfshirje, duke e bërë reagimin e tyre më të ashpër dhe situatën edhe më të rrezikshme.
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka dënuar shtypjen vdekjeprurëse ndaj protestuesve dhe ka bërë thirrje për lidership të ri në Iran, madje duke kërcënuar me veprime ushtarake.
Megjithatë, sipas Vatankës, Trump nuk ka një strategji të qartë për Iranin. Ai ndërhyri verbalisht në kulmin e protestave, por u tërhoq pasi ato u qetësuan, duke treguar se nuk është i gatshëm të përfshijë SHBA-në në një konflikt të zgjatur ose në një proces ndërtimi shteti.
Lidhur me një skenar të ngjashëm me atë të Venezuelës, ku Uashingtoni u përpoq të ushtronte presion për largimin e Presidentit Nicolas Maduro, Vatanka thotë se kjo do të kërkonte bashkëpunim nga brenda vetë regjimit iranian.
Çdo ndryshim i vërtetë do të duhej të përfshinte largimin e Ali Khameneit; përndryshe, një riorganizim i pushtetit brenda të njëjtit sistem nuk do të kënaqte as popullin dhe as opozitën.
Edhe pse regjimi iranian i mbijetoi kësaj vale protestash, analistët paralajmërojnë se pakënaqësia popullore po thellohet dhe themelet e Republikës Islamike janë më të brishta se kurrë. Pyetja kryesore nuk është nëse regjimi i Iranit do të ndryshojë, por kur dhe në çfarë forme./Përshtati “Pamfleti” nga “TheGeopost”
Lini një Përgjigje