Një marrëveshje që funksiononte prej 6 dekadash, e cila rregullon lutjen e myslimanëve dhe hebrenjve në vendin e shenjtë më të ndjeshëm të Jerusalemit, është “shembur” nën presionin e ekstremistëve hebrenj të mbështetur nga qeveria izraelite, kanë paralajmëruar ekspertët.
Një seri arrestimesh të stafit kujdestar musliman, ndalime të hyrjes për qindra muslimanë dhe përshkallëzim i inkursioneve nga grupet radikale hebraike kulmuan këtë javë me arrestimin e imamit të xhamisë al-Aksa dhe një bastisje të policisë izraelite gjatë lutjeve të mbrëmjes në natën e parë të Ramazanit.
Veprimet e policisë së Jerusalemit dhe forcës së sigurisë së brendshme Shin Bet, të dyja tani nën udhëheqjen e ekstremit të djathtë, përfaqësojnë një thyerje të marrëveshjes së status quo-së që daton që nga pasojat e luftës së vitit 1967, e cila përcakton se vetëm myslimanëve u lejohet të luten në kompleksin e shenjtë rreth xhamisë, i njohur për myslimanët si al-Haram al-Sharif, i cili përfshin edhe faltoren e shekullit të shtatë, Kupolën e Shkëmbit. Për hebrenjtë është Mali i Tempullit, vendi i tempullit të parë dhe të dytë të shekullit të 10-të p.e.s., i cili u shkatërrua nga romakët në vitin 70 të erës sonë.

Ndryshimet në status quo kanë treguar historikisht potencialin për të ndezur trazira dhe konflikte në Jerusalem dhe në territoret e pushtuara palestineze me pasoja në të gjithë botën. Një vizitë nga udhëheqësi i atëhershëm i opozitës izraelite, Ariel Sharon, në vitin 2000 ndezi intifadën e dytë palestineze, e cila zgjati pesë vjet, dhe Hamasi i dha emrin “Përmbytja e Al-Aksës” sulmit të tij ndaj Izraelit në tetor 2023, i cili vrau 1200 izraelitë dhe shkaktoi luftën në Gaza, duke pretenduar se u provokua nga shkeljet izraelite në xhaminë e Jerusalemit.
“Al-Aksa është një detonator”, tha Daniel Seidemann, një avokat nga Jerusalemi, i cili ka këshilluar rregullisht qeveritë izraelite, palestineze dhe të huaja për çështje ligjore dhe historike në qytet. “Zakonisht bëhet fjalë për të njëjtën gjë, një kërcënim real ose i perceptuar për integritetin e hapësirës së shenjtë. Dhe kjo është ajo që po dëshmojmë. Ka pasur provokime shpesh gjatë Ramazanit, por gjërat janë shumë më të ndjeshme tani. Bregu Perëndimor është një vatër zjarri”.
Tensionet janë përshkallëzuar vazhdimisht rreth xhamisë al-Aksa, ndërsa izraelitët e ekstremit të djathtë kanë marrë pozicione kyçe sigurie. Ministri i sigurisë kombëtare, Itamar Ben-Gvir, i cili kishte 8 dënime penale përpara se të merrte detyrën, për mbështetje të një organizate terroriste dhe nxitje të racizmit, ndër të tjera, ka thënë se donte të ngrinte flamurin izraelit në kompleks dhe të ndërtonte një sinagogë atje.

Ben-Gvir ka bërë vizita provokuese në vendin e al-Aksës gjatë vitit të kaluar dhe ka mbështetur një sërë ndryshimesh të njëanshme në status quo, duke u lejuar hebrenjve të luten dhe të këndojnë në kompleks. Në janar, ai emëroi një aleat ideologjik, Gjeneral Major Avshalom Peled, si shef të policisë së Jerusalemit, dhe me mbështetjen e raportuar të kryeministrit, Benjamin Netanyahu, i lejoi hebrenjtë të merrnin fletë lutjesh të shtypura në vend, në shkelje gjithnjë e më të qarta.
“Status quo-ja ka rënë sepse ka lutje çdo ditë”, tha Seidemann. “Në të kaluarën, policia ishte shumë e rreptë në parandalimin e çdo lloj provokimi… por këto masa janë shfaqje të ‘ne jemi në kontroll këtu, mësohuni ose largohuni’.”
Në prag të Ramazanit të këtij viti, Waqf-i i Jerusalemit, fondacioni i emëruar nga jordanezët i ngarkuar me menaxhimin e vendit të al-Aksës si pjesë e marrëveshjes së status quo-së, është vënë nën presion në rritje.

Burime të Waqf-it thanë se deri në 17 anëtarë të stafit të tij ishin vënë në paraburgim administrativ (paraburgim pa akuzë) këtë javë nga Shin Bet, dhe të paktën 42 anëtarëve të stafit iu ishte ndaluar hyrja në vend.
Ata thanë se 6 zyra të Vakëfit ishin plaçkitur javët e fundit dhe stafit i ishte ndaluar të rivendoste dyert ose të bënte riparime të tjera. Vakëfit i është ndaluar të instalojë strehëza kundër diellit dhe shiut ose klinika të përkohshme për besimtarët. Zyrtarët pretendojnë se ata madje janë penguar të sjellin letër higjienike në vend.
Efekti kumulativ, thanë zyrtarët, kishte qenë tendosja e aftësisë së Vakëfit për t'u kujdesur për 10,000 myslimanët që pritej të vinin për t'u lutur në xhaminë al-Aksa gjatë muajit të Ramazanit.
Guvernatori i Jerusalemit, i drejtuar nga palestinezët, dha shifra të ndryshme: 25 anëtarë të stafit të Waqf-it u ndaluan dhe katër u ndaluan. As policia e Jerusalemit dhe as Shin Bet nuk iu përgjigjën kërkesave për komente mbi akuzat. /Përshtati Pamfleti/

Lini një Përgjigje