FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Kritikat globale të Jugut ndaj standardeve të dyfishta perëndimore po shtohen. Hetimi i Konferencës së Sigurisë së Mynihut paralajmëron se rendi ndërkombëtar po vihet në pikëpyetje.
"Pavarësisht se ku shkoj, kudo përballem me akuza për standarde të dyfishta," tha shefi i marrëdhënieve të jashtme të BE-së Josep Borrell në maj në Universitetin e Oksfordit.
Presidenti francez Emmanuel Macron tha në Konferencën e Sigurisë të Mynihut të vitit të kaluar: "Jam i tronditur nga sa shumë e kemi humbur besimin e Jugut Global".
Ministrja e Jashtme gjermane, Analena Berbock, pasi kritikoi gjendjen e të drejtave të njeriut në Kinë, mori përgjigjen nga kolegu i saj i atëhershëm kinez Qin Gang: "Ajo që më së paku i duhet Kinës është një mësues nga Perëndimi".
Akuzat kanë ardhur prej kohësh nga vendet e Jugut Global se Perëndimi mbështet një rend global të bazuar në rregulla vetëm kur u përshtatet atyre. Megjithatë, kohët e fundit këto akuza janë intensifikuar, veçanërisht që nga fillimi i luftës në Ukrainë dhe konflikti mes Izraelit dhe Hamasit.
India: Problemet e Evropës nuk janë problemet e gjithë botës
Në veçanti, sulmi i Rusisë ndaj Ukrainës i detyroi liderët perëndimorë ta paraqesin këtë konflikt si një luftë për rendin politik botëror: Presidenti i SHBA-së Joe Biden deklaroi se fitorja e Rusisë "mund të nënkuptojë fundin e rendit ndërkombëtar të bazuar në rregulla".
Mbrojtja e Ukrainës është mbrojtja e parimeve të atij rendi.
Megjithatë, përpjekjet e Perëndimit për të fituar vendet demokratike të Jugut Global, që normalisht janë afër tij, për sanksione kundër Rusisë, shpesh kanë dështuar. Ky ishte rasti me Indinë, Brazilin dhe Republikën e Afrikës së Jugut. Të gjitha këto vende vazhdojnë të bëjnë tregti me Rusinë, në disa raste më shumë se para luftës, megjithëse nuk duan që kjo të shihet si mbështetje për një sulm rus ndaj Ukrainës.
Duke folur për luftën në Ukrainë, ministri i Jashtëm indian Subrahmanyam Jaishankar tha se evropianët me sa duket besojnë se "problemet evropiane janë problemet e botës, por problemet e botës nuk janë problemet evropiane".
Ministri indonezian i Mbrojtjes shtoi se, kur bëhet fjalë për avokimin për paqen, qeveritë perëndimore me sa duket kanë "disa parime për Ukrainën dhe të tjera për palestinezët".
Rregulla për të gjithë apo "diversiteti i qytetërimeve"?
Sophie Eisentraut, Drejtoreshë e Kërkimeve në Konferencën e Sigurisë së Mynihut (MSC), në punimin e saj "Devijimi standard - Perspektiva mbi standardet e dyfishta perëndimore dhe vlera e rregullave ndërkombëtare" tregon një problem në rritje për Perëndimin: Në një botë të rivalitetit gjeopolitik në rritje, modeli perëndimor i rendit të bazuar në rregulla gjithnjë e më shumë po humbet më shumë besueshmëri dhe pikërisht në momentin kur Perëndimi po humbet fuqinë e tij relative.
Një model alternativ ofrohet, për shembull, nga Kina. Në vend të rregullave të vlefshme globalisht, Kina flet për "sovranitet absolut", që do të thotë mosndërhyrje në punët e brendshme dhe respekt për "diversitetin e qytetërimeve".
Kina, ashtu si Rusia, po e promovon këtë model alternativ në mbarë botën. Presidenti Vladimir Putin tha në një samit me qeveritë afrikane verën e kaluar, rreth një vit e gjysmë pas fillimit të luftës: Kina dhe Rusia po promovojnë një model alternativ të "diversitetit të qytetërimeve".
"Një rend i vërtetë botëror shumëpolar po shfaqet dhe epoka në të cilën një vend apo grup vendesh sundonte po i vjen fundi".
Ekziston një mendim i përhapur se rendi ekzistues i rregullave dhe institucioneve ndërkombëtare, i formuar nga Perëndimi, kryesisht i sjell dobi vetë Perëndimit, ndërsa vendet perëndimore nuk u përmbahen standardeve të tyre.
Kjo konfirmohet nga sondazhi MSC i kryer në nëntë vende me popullsi të dendur të Jugut Global. Në të njëjtën kohë, sondazhi tregon se shumë njerëz në këtë pjesë të botës ende besojnë në vlerën e rregullave ekzistuese ndërkombëtare.
Kritika shpesh është e justifikuar
Sophie Eisentraut thekson qartë: Kritika e hipokrizisë perëndimore shpesh është e justifikuar. Kështu, vendet e Jugut Global tregojnë, për shembull, se SHBA dhe vendet e tjera perëndimore këmbëngulën në parimin e integritetit territorial të Ukrainës, por ata e injoruan këtë parim gjatë pushtimit amerikan të Irakut në 2003.
Vendet perëndimore gjithashtu kanë shkelur të drejtat e njeriut gjatë arrestimeve të paligjshme në luftën kundër terrorizmit. Dhe evropianët bashkëpunuan me autokratë të Afrikës së Veriut për të parandaluar migrimin në Evropë.
Megjithatë, Eisentraut vëren se kritikët nga vende si Kina dhe Rusia shpesh i përdorin këto akuza për të relativizuar keqbërjet e tyre. Ose ata justifikojnë një qasje të politikës së jashtme që nuk udhëhiqet fare nga parimet morale, por vetëm nga interesat e tyre, të kuptuara ngushtë. Si pasojë, vlera e rregullave universale po vihet në dyshim në mbarë botën.
Një botë pa asnjë rregull do të ishte një makth
Vendet perëndimore, sipas Sophie Eisentraut, janë përballur me një dilemë: Ata kanë frikë se një qëndrim autokritik ndaj mospërputhjes së tyre do të ishte në dobi të rivalëve të tyre globalë. Nga ana tjetër, nëse i shpërfillin kritikat, me të drejtë do të shihen si arrogantë, gjë që, siç tha dikur presidenti Macron në MSC, "inkurajon një cinizëm të ri që po shkatërron rendin global".
Autori rekomandon tre gjëra në përgjigje.
Së pari, vendet perëndimore, natyrisht, duhet të reduktojnë sa më shumë që të jetë e mundur kontradiktat e tilla midis kërkesave dhe veprimeve të tyre.
Së dyti, ata duhet të jenë më të sinqertë rreth asaj se ku "konsistenca ka kufijtë e saj" duke vënë në dukje se sistemet autokratike nuk kanë një debat të hapur për kontradiktat e tyre apo mundësinë e korrigjimit të gabimeve.
Së fundi, Eizentraut beson se Perëndimi duhet të përballet me atë që shpesh nënkupton kritika e hipokrizisë perëndimore, por nuk e thotë hapur: domethënë, se një rend i karakterizuar nga standarde të dyfishta nuk është më i mirë se një rend pa asnjë standard. Jo vetëm vendet perëndimore, por edhe shumë vende të Jugut Global kanë shumë për të humbur në një botë pa rregulla përgjithësisht të pranuara./ DW
Lini një Përgjigje