TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota20 Shkurt 2025, 21:05

23 shkurti, shansi i Gjermanisë për t’u ringjallur!

Shkruar nga Pamfleti

23 shkurti, shansi i Gjermanisë për t’u ringjallur!

Fituesit e zgjedhjeve duhet të përballen me sëmundjen ekonomike, kërcënimet e jashtme të sigurisë dhe tensionet e brendshme.

Zgjedhjet federale të së dielës në Gjermani do të zhvillohen në një klimë shqetësimi akute në lidhje me rreziqet e shpalosura për sigurinë e vendit, demokracinë liberale dhe mirëqenien ekonomike. Është çorientuese për gjermanët që SHBA-ja, një mentor dhe aleat për tetë dekada, është shndërruar nën administrimin e Donald Trump në një ngacmues përçmues të modelit demokratik që Gjermania ndërtoi nën drejtimin amerikan ndërsa u rikuperua nga rrënojat fizike dhe turpi moral i vitit 1945. Partitë që formojnë një qeveri paszgjedhore në adresimin e kërcënimeve të sigurisë ekonomike të Gjermanisë, nuk do të kenë kohë për të qenë të paqëndrueshme.

Gjermania ka forca të konsiderueshme për t'u mbështetur. Republika Federale është një nga demokracitë më elastike, më të pjekura në botë, e përshtatur nga shteti i së drejtës dhe e mbështetur nga një shoqëri civile energjike. Ajo ka lulëzuar që nga viti 1949, duke larguar luftën e ftohtë, terrorizmin e brendshëm, detyrat e vendosura nga ribashkimi pas vitit 1990 dhe madje, kohët e fundit, komplotet e supozuara për grusht shteti. Në frontin ekonomik, vështirësitë me të cilat përballet prodhimi gjerman nuk duhet të errësojnë sukseset e sektorit të saj të shërbimeve dhe të kompanive të saj gjithnjë të shkathëta Mittelstand.

Megjithëse çështjet e vjetra me politikat e migracionit dhe azilit të vendit kanë qenë të spikatura në fushatë, shqetësimi më i madh është mbrojtja. Mosbesueshmëria amerikane tregon për një nevojë urgjente për më shumë mbështetje evropiane te vetja. Qeveria e ardhshme e Gjermanisë duhet të marrë përsipër përgjegjësitë që i takojnë si fuqia më e madhe ekonomike e BE-së. Nëse SHBA braktis Evropën dhe Ukrainën për t'u përballur e vetme me Rusinë, Gjermania duhet t'i rezistojë çdo tundimi për të arritur një marrëveshje me Vladimir Putin. Çdo marrëveshje e tillë do të siguronte një siguri krejtësisht iluzore, si dhe do të shkatërronte besimin midis fqinjëve të Gjermanisë.

Kërkesa do të jetë rritja e shpenzimeve të mbrojtjes në bashkërendim me aleatët e Gjermanisë. Kjo duket se kuptohet nga kristiandemokratët – me shumë gjasa të jenë partia e lartë në qeverinë e ardhshme – dhe Social Demokratët dhe të Gjelbërit, me njërën ose të dyja CDU mund të formojë një koalicion. Është gjithashtu e nevojshme të ndryshohet nën-investimi i rëndë në infrastrukturë, dixhitalizim dhe mangësi të tjera të kancelarisë së Angela Merkelit 2005-2021.

Megjithatë, tre partitë kryesore nuk pajtohen se si të paguajnë për masa të tilla, me CDU që favorizon shkurtime më të mëdha taksash se SPD dhe të Gjelbërit, dhe fërkime të tjera që do të shfaqen në bisedimet e koalicionit mbi nivelet e shpenzimeve sociale dhe financimin e borxhit. Ajo që është thelbësore është se bisedimet midis partive të moderuara nuk duhet të prishen, siç bënë muajin e kaluar në Austri, duke hapur një derë të mundshme për të djathtën ekstreme. Në Gjermani, tabuja mbetet e fortë kundër lejimit të një roli zyrtar qeveritar për partinë e ekstremit të djathtë Alternativa për Gjermaninë. Por do të ishte pothuajse po aq katastrofike nëse CDU do të tundohej për të formuar një qeveri të pakicës duke u mbështetur në mbështetjen parlamentare nga AfD.

Kushdo që formon koalicionin e ardhshëm duhet të ndërmarrë hapa të guximshëm për të ringjallur ekonominë. Duke regjistruar rritje negative për dy vite radhazi, Gjermania ka nën performancën e SHBA-së dhe madje edhe të Eurozonës në tërësi. Kjo situatë e zymtë kërkon reforma të drejtuara nga tregu për të nxitur inovacionin dhe konkurrencën, dhe për braktisjen e "frenave të borxhit" jashtëzakonisht të kujdesshëm, të garantuar me kushtetutë, që ka ndrydhur investimet e brendshme. Partitë kryesore janë të prirura për të ndërmarrë këtë hap, por hezitimi i Friedrich Merz, kreut të CDU-së, shkakton shqetësim. Për më tepër, perspektivat për ndryshimin e kushtetutës do të varen nga rezultati i zgjedhjeve dhe nga cilat parti kalojnë pragun për të fituar mandate në Bundestag.

Këto zgjedhje ose mund ta shtyjnë vendin në një rrugë më të begatë dhe më të sigurt, ose të përjetësojnë devijimin e tij. Gjermania – dhe e gjithë Evropa – kanë nevojë që e para të mbizotërojë./Përshtati “Pamfleti” nga “Financial Times”

Lini një Përgjigje