FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Kë prek dhe kush mbetet i privilegjuar
Nga viti 2026, ligji gjerman do të kërkojë që burrat nga 17 deri në 45 vjeç të marrin leje nga Qendra e Karrierës së Bundeswehr-it nëse largohen nga vendi për më shumë se tre muaj. Ministria Federale e Mbrojtjes thekson se kjo nuk është e detyrueshme në kohë paqeje dhe synon situata me tension të lartë.
Megjithatë, vetë ky debat jep një sinjal të qartë për publikun evropian: arkitektura e sigurisë në Evropë po riorganizohet dhe, bashkë me të, rritet ndërgjegjësimi se jeta mund të ndryshojë rrënjësisht me kalimin e kohës.
Futbolli, natyrisht, nuk është i përjashtuar nga kjo. Në letër mund të duket apolitik, por lojtarët profesionistë mbeten qytetarë të vendeve të tyre. Pikërisht për këtë arsye, në shumë shtete ata nuk përjashtohen nga shërbimi ushtarak dhe nga pasojat ligjore të refuzimit të mundshëm.
Kur talenti nuk mjafton
Rasti më i njohur i viteve të fundit është ai i Ben Davis. Në vitin 2018, vetëm 17 vjeç, ai u bë lojtari i parë nga Singapori që firmosi në Premier League me Fulham.
Për të shkuar ligjërisht në Angli, mesfushori kërkoi shtyrje të shërbimit të detyrueshëm dyvjeçar, por Ministria e Mbrojtjes e refuzoi kërkesën. Sipas saj, shtyrjet jepen vetëm kur janë në “interes kombëtar”, jo për zhvillim personal të karrierës.
Pasi nuk u paraqit në shërbim dhe qëndroi jashtë vendit pa leje, ai u konsiderua kundërshtar i ndërgjegjshëm dhe rrezikonte deri në tre vite burg dhe gjobë. Në fund, ai vendosi të mos kthehej më në Singapor dhe zgjodhi të luante për Tajlandën.
Një situatë e ngjashme pothuajse i ndodhi Mohamed Salah në vitin 2014. Fillimisht i përjashtuar për shkak të një programi arsimor, më pas regjistrimi iu anulua dhe ai rrezikoi të kthehej në Egjipt për shërbim ushtarak. Pas një takimi me kryeministrin egjiptian dhe trajnerin e kombëtares, Salah u përjashtua përfundimisht.
Është e vështirë të imagjinohet se si do të kishte evoluar karriera e tij nëse do të detyrohej të ndërpriste futbollin për disa vite në atë moshë.
Sipas FIFPRO, në vitin 2024 mbi 60 futbollistë të rinj në Qipro pezulluan karrierën për shkak të shërbimit ushtarak. Një prej tyre shprehu frikën se klubi nuk do t’ia rinovonte kontratën pas mungesës së gjatë.
Shërbimi si pjesë e karrierës
Në Korenë e Jugut, shërbimi ushtarak është i detyrueshëm deri në 21 muaj. Lojtarët mund ta kryejnë atë edhe duke luajtur për klubin ushtarak Gimcheon Sangmu, që garon në elitë.
Megjithatë, ekzistojnë përjashtime. Park Chu-Young arriti të shtyjë shërbimin përmes statusit të rezidencës jashtë vendit, ndërsa më pas u përjashtua falë medaljes olimpike. Një rast i ngjashëm është ai i Son Heung-min, i cili shmangu mobilizimin pas fitimit të medaljes së artë në Lojërat Aziatike 2018.
Nga ana tjetër, shkeljet ndëshkohen. Në vitin 2018, Jang Hyun-soo u përjashtua përjetësisht nga kombëtarja për falsifikim dokumentesh lidhur me përjashtimin nga shërbimi.
Futbolli në hijen e detyrimit ushtarak
Në Iran, të gjithë meshkujt mbi 18 vjeç duhet të kryejnë rreth dy vite shërbim. Lojtarët mund ta bëjnë këtë duke luajtur për klube të lidhura me ushtrinë, si Malavan, Fajr Sepasi apo Tractor.
Megjithatë, ndërprerjet e karrierës janë të shpeshta. Edhe Mehdi Taremi u detyrua të shërbente në një njësi të zakonshme ushtarake përpara se të rikthehej në futbollin profesionist.
Ukraina në luftë
Situata më dramatike paraqitet në Ukrainë. Që nga fillimi i pushtimit rus në vitin 2022, mobilizimi i përgjithshëm ka përfshirë edhe sportistët. Në vitin 2026, mbi 3,000 atletë profesionistë shërbejnë në ushtri dhe më shumë se 600 kanë humbur jetën.
Edhe pse klubet e futbollit kanë përfituar nga shtyrje mobilizimi për arsye ekonomike, shumë lojtarë janë bashkuar vullnetarisht në front.
Në vendet e ish-Bllokut Lindor, klubet sportive shpesh ishin pjesë e strukturave shtetërore, si Dynamo apo SKA, ku lojtarët mund të kryenin shërbimin ushtarak.
Edhe në Perëndim ka pasur lidhje të tilla. Atletico Madrid, për shembull, mbijetoi pas Luftës Civile Spanjolle falë bashkimit me një ekip të Forcave Ajrore.
Shembujt nga vende të ndryshme tregojnë se në kohë krize, ligji zbatohet njësoj për të gjithë. Futbollistët mund të shërbejnë në klube ushtarake, të mobilizohen ose të përballen me pasoja ligjore nëse refuzojnë.
Aktualisht, Evropa po përballet me një realitet të ri sigurie. Nuk ka arsye për alarm të menjëhershëm, por përgatitja po bëhet pjesë e diskursit publik.
Lini një Përgjigje