FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Inxhinierë dhe qeveri studiuan për dekada idenë për të përmbytur Ultësirën Qattara në shkretëtirën egjiptiane dhe për ta kthyer atë në burim gjigant energjie.
Në zemër të Saharasë ndodhet një nga projektet më të pazakonta inxhinierike të shekullit XX. Ultësira Qattara, në veriperëndim të Egjiptit, shtrihet deri në 133 metra nën nivelin e detit dhe ndodhet vetëm 55 kilometra larg Mesdheut. Ky pozicion gjeografik bëri që për dekada me radhë inxhinierë, gjeografë dhe qeveri të imagjinonin krijimin e një deti artificial në mes të shkretëtirës.
Propozimi më ekstrem erdhi nga inxhinieri gjerman Friedrich Bassler, i cili midis viteve 1964 dhe 1973 sugjeroi hapjen e një kanali nga Mesdheu drejt Ultësirës Qattara. Për të përshpejtuar gërmimet, ai propozoi përdorimin e 213 bombave bërthamore, secila me fuqi rreth 100 herë më të madhe se bomba e Hiroshimës.
Qëllimi i projektit nuk ishte ushtarak, por energjetik. Sipas planit, uji i Mesdheut do të rridhte natyrshëm drejt ultësirës për shkak të diferencës së lartësisë. Klima jashtëzakonisht e nxehtë dhe e thatë do të shkaktonte avullim të vazhdueshëm, duke krijuar hapësirë për hyrjen e vazhdueshme të ujit të ri detar.
Kjo rrjedhë e pandërprerë do të kalonte përmes turbinave dhe do të prodhonte energji elektrike. Projekti parashikonte kapacitet deri në 5.800 megavat, më shumë se diga e madhe e Asuanit. Në praktikë, shkretëtira do të shndërrohej në një central natyror energjie, i furnizuar nga graviteti, deti dhe avullimi.
Megjithatë, problemi kryesor ishte metoda e ndërtimit. Edhe pse sot ideja e përdorimit të bombave bërthamore për hapjen e një kanali duket ekstreme, gjatë viteve ’60 projekte të tilla konsideroheshin seriozisht. Si SHBA-ja ashtu edhe Bashkimi Sovjetik eksperimentuan në atë periudhë me të ashtuquajturat “shpërthime bërthamore paqësore” për projekte infrastrukturore.
Në fund, Egjipti e refuzoi planin. Rreziku i ndotjes radioaktive, pasojat e mundshme sizmike dhe prania e mbetjeve shpërthyese nga Lufta e Dytë Botërore në zonë e bënë projektin tepër të rrezikshëm dhe të kushtueshëm.
Megjithatë, ideja nuk u zhduk plotësisht. Vitet e fundit, Ultësira Qattara është rikthyer në diskutime si një zonë potenciale për energji të pastër, këtë herë përmes teknologjive moderne si energjia diellore, turbinat me erë dhe impiantet e desalinizimit.
Studiuesit kujtojnë gjithashtu se Sahara nuk ka qenë gjithmonë shkretëtirë. Mijëra vite më parë, rajoni kishte liqene, lumenj dhe faunë të pasur, përfshirë elefantë dhe hipopotamë. Në këtë kuptim, projekti synonte të rikrijonte artificialisht një peizazh që dikur ishte formuar natyrshëm nga klima dhe uji. /Washington Post dhe gazzetta.gr
Lini një Përgjigje