FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Kosovës i është kërkuar që të mbajë zgjedhje të reja në veri të vendit për të de-përshkallëzuar tensionet me Serbinë, pas një ndërhyrjeje të Olaf Scholz dhe Emmanuel Macron.
Udhëheqësit e Serbisë dhe Kosovës u ftuan në bisedime të improvizuara në mbyllje të samitit të 46 liderëve evropianë në Moldavi të enjten në mbrëmje.
Më herët gjatë ditës ishin ndezur tensionet me presidentin serb, Aleksandar Vuçiç, duke akuzuar homologen e tij kosovare, Vjosa Osmani, se refuzoi të bisedonte me të në samit apo të hynte në dialog për ato që ai tha se ishin “zgjedhje të rreme” përtej kufirit.
Pakica etnike serbe e Kosovës bojkotoi zgjedhjet lokale në veri në prill, duke i lejuar shqiptarët etnikë të marrin kontrollin e këshillave lokale pavarësisht një pjesëmarrjeje prej më pak se 3.5%.
“Është shumë e qartë se autoritetet kosovare mbajnë përgjegjësinë për situatën aktuale”, u tha Macron gazetarëve në Moldavi, duke thënë se kishte “mospërputhje” me një marrëveshje që u sigurua vetëm disa javë më parë.
“Kemi kërkuar nga të dy partitë që sa më shpejt të organizojnë zgjedhje të reja në këto katër komuna, me një angazhim nga Kosova me pjesëmarrje në këto zgjedhje në mënyrë të qartë nga ana e palës serbe”, tha Macron.
Osmani tha se u kishte thënë liderëve evropianë se kjo do të ishte e mundur sipas ligjit të Kosovës nëse udhëheqja serbe në Beograd nuk i inkurajonte serbët që të bojkotojnë zgjedhjet.
"Kjo kërkon guxim nga të gjithë të përfshirët, sepse ata do të duhet të luajnë rolin e tyre në pozicionet e përgjegjësisë politike për të siguruar që de-përshkallëzimi të ketë sukses," tha Scholz në Moldavi.
Igor Simiq, nënkryetar i partisë së pakicës Lista Serbe në veri të Kosovës, tha se partia e tij po shqyrtonte se cili do të ishte qëndrimi i saj ndaj këtyre zgjedhjeve. Në ndërkohë, ai tha se partia e tij do të vazhdojë të qëndrojë me "punonjësit dhe qytetarët" serbë që po protestojnë derisa autoritetet e Kosovës të përmbushin kërkesat e tyre, të cilat përfshijnë thirrjen që "njësitë speciale të Kosovës dhe kryetarët e rremë që pushtojnë komunat me forcë" të largohen dhe të arrestohen. protestuesit të lirohen.
Dhuna shpërtheu në qytetin verior të Kosovës, Zveçan këtë javë, ndërsa protestuesit serbë u përleshën me forcat paqeruajtëse të NATO-s, të cilët ruanin kryetarët shqiptarë që hynin në zyrat e tyre të reja. Trazirat, të cilat rezultuan në më shumë se 60 të plagosur nga të dyja palët, shënuan dhunën më të keqe në rajon në më shumë se një dekadë.
Kryeministri i Kosovës ka fajësuar për trazirat “turmat fashiste” të kontrolluara nga qeveria e Serbisë fqinje.
Por përkundër pretendimeve të tilla, Dr Helena Ivanov, një bashkëpunëtore hulumtuese në qendrën e mendimit të Henry Jackson Society, tha se protestat u nxitën nga ankesat e grumbulluara dhe 18 muajt e përkeqësimit të marrëdhënieve ndërmjet serbëve dhe shqiptarëve në veri të Kosovës.
“Është e mundur që njerëzit më të dhunshëm në atë turmë të kenë qenë agjitatorë me pagesë, një taktikë që presidenti serb Vuçiç e ka përdorur në të kaluarën për të shkëputur vëmendjen nga problemet e brendshme,” tha ajo, duke përmendur protestat e vazhdueshme në Beograd ku dhjetëra mijëra kanë demonstruar kundër trajtimi nga qeveria i dy të shtënave masive dhe përdorimi i vazhdueshëm i propagandës së dhunshme, nacionaliste në media.
Serbët, shumica në Kosovën veriore, nuk e kanë pranuar kurrë deklaratën e saj të pavarësisë në vitin 2008 nga Serbia dhe ende e shohin Beogradin si kryeqytetin e tyre më shumë se 20 vjet pas luftës në Kosovë.
Në muajt e fundit një varg incidentesh kanë rritur tensionet. Në nëntor, Kosova njoftoi planet për të gjobitur banorët serbë etnikë që refuzuan të dorëzonin targat e makinave të lëshuara nga Serbia. Forcat speciale të policisë kosovare-shqiptare kanë shtuar praninë e tyre në zonat serbe dhe disa serbë etnikë janë qëlluar dhe plagosur.
Këtë vit, qeveria në Prishtinë u tërhoq nga një marrëveshje e ndërmjetësuar nga BE-ja e vitit 2013 që do t'u jepte pakicave serbe në rajon asociacionin e tyre të kryetarëve të zgjedhur të komunave.
Serbët bojkotuan zgjedhjen e kryetarëve të rinj të bashkive dhe kandidatët shqiptarë etnikë u zgjodhën në katër kryebashki, në vota me pjesëmarrje të vetme.
Serbët u ankuan se kryebashkiakëve të rinj u mungonte një mandat legjitim dhe kur autoritetet kosovare-shqiptare u përpoqën t'i instalonin ata këtë javë, shpërthyen protesta të dhunshme.
Partia e pakicës serbe Lista Serbe e Simiçit u krijua për të nxitur përpjekjet integruese pas marrëveshjes së Brukselit të vitit 2013, e cila synonte të nxiste integrimin ndërmjet Kosovës dhe Serbisë.
Megjithatë, shumë nga minoriteti serb i Kosovës i kanë rezistuar integrimit dhe varen nga sistemet paralele të arsimit dhe shëndetësisë të financuara nga Beogradi.
Vuçiç ka premtuar vazhdimësi të ndihmës financiare për serbët e Kosovës dhe ka bërë thirrje që Prishtina të lejojë përdorimin e targave serbe me lirinë e lëvizjes.
Por komentet e tij ndonjëherë kanë shkuar përtej shprehjeve të solidaritetit.
Të dielën, një natë para se të shpërthenin trazirat, Vuçiç dha një fjalim të drejtpërdrejtë televiziv në të cilin tha: “Serbët me siguri do të protestojnë, serbët do të kërkojnë kthimin e ndërtesave të tyre, të cilat u janë uzurpuar, të cilat regjimi i Kurtit ua ka marrë me brutalitet. përdorimin e forcës policore.”
Komentet e tij me gjasë u interpretuan nga protestuesit si një dritë jeshile për veprimet e tyre, tha analisti Jakub Bielamowicz.
Ian Bancroft, një ish-diplomat i cili tani është një konsulent për ndërtimin e paqes në Beograd, tha: "Nëse sulmi ndaj forcave të NATO-s ishte 'urdhëruar' nga Beogradi ose i provokuar nga agjitatorët, do të jetë e vështirë të provohet. Por çështja është se tenxherja tashmë ishte trazuar, një grumbullim i ankesave për komunitetin lokal serb në Kosovë që ndihet i bllokuar mes Prishtinës dhe Beogradit. Çdo agjitator ndoshta do të pasqyronte opinionin e popullatës lokale.”
Ankesat janë nxitur nga dezinformatat nga të gjitha anët: kanalet ruse të Telegramit përhapin raporte të paverifikuara për mobilizimin e tankeve në kufirin e Kosovës; Tabloidët serbë kanë pohuar se Kurti po i dëbonte serbët nga Kosova; Kosovarët kanë thënë se protestuesit u futën me autobusë nga Serbia për të shkaktuar telashe.
Janë bërë përpjekje për të ulur tensionet, paqeruajtësit janë angazhuar në bisedime dhe 700 trupa të reja të NATO-s janë vendosur.
Por OJQ-të dhe analistët në veri të Kosovës thonë se adresimi i kërkesave të pakicës serbe do të kërkojë angazhime afatgjata./ Marrë me shkrutime nga The Guardian
Lini një Përgjigje