FLASH
Shkruar nga Giuseppe Gagliano
Në një artikull të fundit investigativ, media italiane "Inside Over" ka analizuar me vëmendje zhvillimet dramatike në Tiranë, duke i cilësuar protestat kundër qeverisë si një pikë kthese në politikën shqiptare. Me titullin “La protesta che rompe l’equilibrio”, analiza thekson se hedhja e një molotovi ndaj zyrës së kryeministrit Edi Rama nuk është thjesht një akt i izoluar, por një shenjë e thellimit të një krize të rrezikshme institucionale.
Protesta e fundit në Tiranë, ku një molotov u hodh drejt zyrës së kryeministrit Edi Rama në kulmin e një manifestimi kundër korrupsionit, është më shumë se një akt i dhunshëm, është një shenjë e qartë se kriza politike në vend ka kaluar në një fazë të rrezikshme. Mijëra qytetarë në rrugë, të arrestuar, të lënduar, dhe një protestues që mori flakë aksidentalisht, të gjitha këto tregojnë se Shqipëria ndodhet përballë një tensioni që po e tejkalon kufirin e sigurisë politike dhe institucionale.
Në epiqendër të kësaj krize qendron zv.kryeministrja dhe ministrja e Infrastrukturës, Belinda Balluku, ndaj së cilës SPAK ka ngritur akuza për ndërhyrje në tenderë të mëdhenj publikë. Problemi nuk qendron vetëm te hetimi penal, por tek imuniteti parlamentar që deri tani ka penguar çdo veprim të drejtësisë. Mazhoranca socialiste ka refuzuar të votojë heqjen e imunitetit, duke e kaluar çështjen për interpretim në Gjykatën Kushtetuese, një lëvizje që në letër duket si respektim i ligjit, por në praktikë perceptohet si mburojë politike për të mbrojtur pushtetin.
Balluku ka mohuar akuzat dhe është shprehur e gatshme për bashkëpunim me drejtësinë. Por dëmi është tashmë i thellë: kur një nga figurat kyçe të qeverisë implikohet në hetime që prekin investimet më të mëdha publike të vendit, kriza nuk mbetet vetëm në duart e prokurorëve, ajo bëhet institucionale dhe strukturore.
Opozita në rrugë dhe goditja ndaj legjitimitetit
Protestat janë udhëhequr nga Sali Berisha, një figurë politike me të kaluar të diskutueshme, por ende me kapacitet për të mobilizuar turmat. Mesazhi i tij është i prerë: kjo qeverisje ka humbur çdo legjitimitet. Retorika e saj paraqet një shtet të kapur nga një rrjet i pushtetit që plaçkit pasuritë publike dhe deformon demokracinë.
Në këtë klimë, molotovi nuk shihet thjesht si akt vandal, por si një simbol i delegjitimimit ekstrem të sistemit. Rreziku është i prekshëm: kur përplasja politike largohet nga parlamenti dhe shpërthen në rrugë, vija ndarëse midis protestës dhe destabilizimit bëhet e paqartë. Dhe një vend me institucione ende të brishta si Shqipëria, nuk e përballon dot këtë lloj paqartësie.
SPAK dhe përplasja me pushtetin ekzekutiv
Deklaratat e kryeministrit Rama kanë ndezur edhe një front tjetër përplasjeje: ai ka akuzuar SPAK-un për abuzim me arrestet parandaluese dhe për veprime që bien ndesh me standardet evropiane të drejtësisë. Por ky është një terren i rrëshqitshëm: reforma në drejtësi dhe pavarësia e SPAK-ut kanë qenë kushti kryesor i procesit të integrimit evropian. Vënia në dyshim e metodave të SPAK-ut është një goditje jo vetëm ndaj një institucioni, por ndaj vetë simbolikës së drejtësisë së re.
Këtu kriza merr një dimension më të thellë: një drejtësi që kërkon të ruajë pavarësinë dhe një ekzekutiv që trembet se po i rrëshqet kontrolli nga duart.
Pasojat gjeopolitike dhe rrëshqitja nga rruga europiane
Shqipëria nuk është e izoluar. Këto zhvillime ndodhin në një kohë kur Tirana përpiqet të paraqitet si një partner i besueshëm për Bashkimin Europian dhe NATO-n në rajon. Por imazhi i një vendi të destabilizuar, i përfshirë në akuza për korrupsion të thellë dhe në një luftë të hapur ndërinstitucionale, minon këtë narrativë dhe hap hapësira për ndikime të huaja, që kërkojnë të përfitojnë nga çdo çarje në sistem.
Kufiri i rrezikshëm
Rama flet për “bashkëqytetarë të dëshpëruar”, ndërsa Berisha për një “qeveri të paligjshme”. Por në mes qendron një shtet që rrezikon të bjerë në një rreth vicioz të mosbesimit dhe polarizimit ekstrem. Çështja nuk është më vetëm nëse Balluku është fajtore apo jo, por nëse institucionet shqiptare do të arrijnë të përballojnë goditjen pa u shembur përfundimisht në logjikën e përplasjes së përhershme.
Molotovi i hedhur në Tiranë nuk është një episod i izoluar. Është një paralajmërim. Kur politika ndalon së prodhuari zgjidhje dhe nis të prodhojë vetëm zemërim, vija ndarëse mes një demokracie të brishtë dhe një krize të thellë bëhet tepër e hollë dhe rrezikshëm e padukshme. /Përshtati "Pamfleti" nga "Inside Over"
Lini një Përgjigje