FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Është koha që BE-ja të kuptojë se në Ballkanin Perëndimor ndodhet një vijë e re fronti për investime në forcimin e saj. Një argument në favor të një procesi të shkallëzuar anëtarësimi…
Në një opinion të publikuar në median gjermane, Kryeministri shqiptar Edi Rama dhe Presidenti serb, Aleksandar Vuçiç, argumentojnë se Bashkimi Evropian duhet të rishqyrtojë qasjen ndaj zgjerimit dhe të njohë Ballkanin Perëndimor si një vijë të re strategjike për investim në forcimin e vetë BE-së.
Duke u ndalur në faktin se që nga viti 2013, asnjë shtet i ri nuk i është bashkuar BE-së, Rama e Vuçiç vlerësojnë se kjo situatë lidhet me një mjedis më kompleks, reforma të brendshme, tensione gjeopolitike, kufizime institucionale dhe shqetësime legjitime në shtetet anëtare, por theksojnë se mungesa e anëtarësimeve të reja ka zgjatur më shumë seç duhet.
Sipas autorëve, asnjë brez evropianësh nuk ka përjetuar një periudhë të tillë paqeje, lëvizshmërie dhe mirëqenieje. Në vijim shprehen ata, zgjerimi ka luajtur rol qendror në këtë proces, duke zgjeruar një komunitet të bazuar në demokraci, shtet të së drejtës dhe shkëmbim ekonomik.
“Ballkani Perëndimor, i rrethuar gjeografikisht nga BE-ja dhe i lidhur historikisht me fatin e Evropës, e sheh perspektivën e anëtarësimit si nxitësin më të fortë për reforma, investime dhe pajtim. BE-ja mbetet e angazhuar në rajon përmes mbështetjes financiare, dialogut politik dhe integrimit sectorial”, thuhet në artikullin e përbashkët të Ramës dhe Vuçiç.
Autorët shprehin mirënjohje për këtë angazhim, por theksojnë se efekti transformues i anëtarësimit të plotë ende nuk është realizuar.
Ata argumentojnë se BE-ja duhet të pranojë se Ballkani Perëndimor përfaqëson një vijë të re strategjike për investim në forcimin e Unionit.
Shqetësimet në disa shtete anëtare lidhur me funksionimin efektiv të BE-së me më shumë anëtarë, sipas autorëve, janë legjitime. Çështje si vendimmarrja, balanca institucionale dhe kohezioni politik kërkojnë vëmendje. Udhëheqës në Paris, Berlin dhe kryeqytete të tjera kanë theksuar nevojën për reforma të brendshme para një zgjerimi të mëtejshëm.
Autorët pranojnë se procesi i anëtarësimit është shpesh i vështirë dhe i ndjeshëm ndaj bllokimeve që burojnë nga politika e brendshme e shteteve anëtare. Megjithatë, ata paralajmërojnë se kushtëzimi i anëtarësimit me përfundimin paraprak të reformave të brendshme të BE-së do të përkthehej në një mbyllje faktike të derës për vendet kandidate.
Sipas tyre, vendet e rajonit kanë ndërmarrë reforma të thella për të harmonizuar legjislacionin dhe standardet me ato të BE-së, një proces i kushtueshëm dhe politikisht sfidues. Ndryshimet e realizuara gjatë dekadës së fundit, theksojnë ata, do të kishin qenë të paimagjinueshme më parë. Por progresi nuk mund të mbështetet vetëm në besim; qytetarët duhet të shohin se procesi është i besueshëm dhe se anëtarësimi është i arritshëm brenda një afati të arsyeshëm.
Në këtë kuadër, autorët propozojnë një qasje të shkallëzuar: integrimin e përshpejtuar të vendeve të përgatitura kandidate në tregun e përbashkët dhe në hapësirën Schengen. Sipas tyre, kjo do t’u sillte përfitime të prekshme qytetarëve dhe njëkohësisht do të forconte pozitën ekonomike dhe gjeopolitike të BE-së, pa ndryshuar arkitekturën vendimmarrëse të Unionit.
Kjo qasje nuk do të përfshinte të drejtë vetoje, komisionerë shtesë apo rritje të numrit të eurodeputetëve. Autorët besojnë se një model i tillë do të lehtësonte shqetësimet e shteteve anëtare që tregojnë hezitim ndaj zgjerimit, pasi procesi do të ishte më i menaxhueshëm dhe më i pranueshëm për opinionin publik.
Artikulli i Edi Ramës dhe Aleksandar Vuçiç botuar në FAZ
Që nga rënia e Murit të Berlinit, rrallëherë diçka e ka ndryshuar Bashkimin Evropian aq thellë sa zgjerimi i tij. Duke shtrirë institucionet, rregullat dhe tregjet e saj te anëtarët e rinj, BE-ja kontribuoi në rrënjosjen e demokracisë, stabilitetit dhe mirëqenies në pjesë të mëdha të kontinentit. Asnjë instrument tjetër politik nuk e ka transformuar Evropën në mënyrë kaq të thellë dhe paqësore.
Megjithatë, që nga viti 2013, asnjë anëtar i ri nuk i është bashkuar BE-së. Edhe nëse kjo nuk pasqyron domosdoshmërisht mungesë angazhimi, por një mjedis më kompleks – reforma të brendshme, tensione gjeopolitike, kufizime institucionale dhe shqetësime legjitime në shtetet anëtare – e vërteta e hidhur mbetet: kjo realitet i trishtueshëm dhe demotivues po zgjat prej shumë kohësh.
Arritjet e projektit evropian janë të padiskutueshme. Asnjë brez evropianësh nuk ka përjetuar një paqe, lëvizshmëri dhe mirëqenie të tillë. Zgjerimi luajti rol qendror në këtë proces, duke zgjeruar një komunitet të bazuar në demokraci, shtet të së drejtës dhe shkëmbim ekonomik.
Shqetësimet kanë peshë
Në pjesën tonë të Evropës, në Ballkanin Perëndimor – një rajon i rrethuar gjeografikisht nga BE-ja dhe i lidhur historikisht me fatin e Evropës – perspektiva e anëtarësimit mbetet nxitësi më i fortë për reforma, investime dhe pajtim. BE-ja vazhdon të jetë fuqishëm e angazhuar përmes mbështetjes financiare, dialogut politik dhe integrimit sektorial. Për këtë jemi mirënjohës.
Megjithatë, efekti transformues i anëtarësimit të plotë nuk është realizuar ende. Është koha që BE-ja të kuptojë: në Ballkanin Perëndimor ndodhet një vijë e re fronti për investime në forcimin e saj.
Shumë evropianë pyesin nëse BE-ja mund të funksionojë në mënyrë efektive me dukshëm më shumë anëtarë. Shqetësimet për vendimmarrjen, balancën institucionale dhe kohezionin politik janë legjitime. Udhëheqës në Paris, Berlin dhe gjetkë kanë theksuar se mund të nevojiten reforma të brendshme në BE, në mënyrë që një Union i zgjeruar të mbetet i aftë të veprojë me vendosmëri.
Ne nuk jemi naivë. Këto argumente kanë peshë. Ne kemi mësuar – shpesh me vështirësi – sa e vështirë është të bindësh të gjitha shtetet anëtare për të përshpejtuar proceset tona të anëtarësimit dhe sa lehtë mund të bllokohet përparimi, shpesh për arsye që burojnë nga konsiderata të politikës së brendshme të shteteve të veçanta anëtare.
Megjithatë, t’u thuash anëtarëve të ardhshëm se duhet të presin përfundimin e reformave të BE-së para se të anëtarësohen do të barazohej me mbylljen e derës: më shumë fjalime solemne që riafirmojnë përkushtimin për pranimin e anëtarëve të rinj, ndërsa në praktikë ndodh pak ose aspak. Kjo do të ishte e gabuar, kundërproduktive dhe, në kohë si këto, madje e rrezikshme.
Reformat nënkuptojnë përafrim me standardet e BE-së në pothuajse çdo fushë të jetës publike. Ky proces është i kushtueshëm dhe politikisht i vështirë – por ndërmerret sepse qëllimi e justifikon përpjekjen.
Reforma të dhimbshme
Dy vendet tona dhe i gjithë rajoni – me të gjitha dallimet dhe sfidat e përbashkëta – janë transformuar në një mënyrë që një dekadë më parë do të dukej e paimagjinueshme. Megjithatë, reformat dhe përparimi nuk mund të mbështeten vetëm në besim.
Në pjesë të Ballkanit Perëndimor, entuziazmi për BE-në vazhdon pavarësisht zhgënjimeve të dhimbshme. Shqiptarët janë dhe mbeten optimistë. Serbët janë më skeptikë. Por në të gjithë rajonin ekziston një emërues i përbashkët: qytetarët duhet të shohin se procesi është i besueshëm dhe se anëtarësimi është i arritshëm brenda një afati të arsyeshëm.
Ne e kemi shkruar këtë kontribut së bashku, duke pranuar se Evropa sot ndjek dy objektiva njësoj legjitime: vendet kandidate kërkojnë një rrugë realiste drejt anëtarësimit të plotë. Shtetet anëtare duan të ruajnë aftësinë vepruese dhe unitetin e BE-së.
Kjo tension nuk duhet të jetë një lojë me shumë zero. Me imagjinatë dhe vullnet politik, ajo mund – dhe duhet – të shndërrohet në një mundësi strategjike. Prandaj ne mbështesim integrimin e përshpejtuar të vendeve kandidate të përgatitura në tregun e përbashkët dhe në hapësirën Schengen. Kjo mund t’u sjellë qytetarëve përfitime të prekshme dhe njëkohësisht të forcojë pozitën ekonomike dhe gjeopolitike të BE-së, pa e ngarkuar arkitekturën vendimmarrëse të saj dhe pa ndryshuar balancën institucionale.
Përfitime të ndërsjella
Kjo nuk do të nënkuptonte të drejtë vetoje, as komisionerë shtesë, deputetë të rinj në Parlamentin Evropian apo ndryshime në strukturat e votimit. Ne jemi të bindur se kjo do të zbusë shqetësimet e atyre shteteve anëtare që tregojnë hezitim ndaj një zgjerimi më të gjerë – edhe sepse do ta bënte më të lehtë paraqitjen bindëse të procesit përpara opinionit të tyre publik.
Zgjerimi i BE-së nuk ka qenë kurrë një akt bamirësie. Ai ka qenë një investim me përfitime të ndërsjella. BE-ja fitoi tregje, talente, thellësi strategjike dhe stabilitet politik. Anëtarët e rinj fituan mirëqenie, siguri dhe një zë në formësimin e Evropës.
Mbi të gjitha, paqja në kontinentin tonë u forcua në një masë që nuk kishte precedent në historinë evropiane. Kundërshtarët e Evropës ushqehen me narrativa të rënies dhe përçarjes. Forca e Evropës ka buruar gjithmonë nga aftësia e saj për t’i shndërruar krizat në integrim dhe diversitetin në unitet. /Përshtati Pamfleti/
Projekt te perbashket me shkjaun. Kryeministri "shqiptar"?! Banda e hajdutve te udhëhequr nga RAMA
KM si globalist e ka "koken" ne Beograd, Por ne si nacionalist duam te shkojme ne Korçe.