FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Dokumente të rrjedhura zbulojnë një rrjet financiar të lidhur me oligarkun rus Oleg Deripaska pas lobimit politik në Shqipëri
Oleg Deripaska, një oligark i lidhur me Kremlinin, i cili është hetuar për ndërhyrje të dyshuara në zgjedhjet amerikane, qëndron pas një kompanie guackë që financoi lobimin politik nga një ish-operativ i Trump në Evropë, sipas dokumenteve të rrjedhura.
Në konferencën e parë të përbashkët për shtyp midis Vladimir Putin dhe Donald Trump në samitin e vitit 2018 në Helsinki, të dy u përballën me akuza të vazhdueshme se Moska kishte mbështetur ngritjen e figurës së ish-yllit të reality show-t në presidencë. Putin e hodhi poshtë pyetjen e një gazetari, duke thënë se edhe nëse biznesmenë rusë individualë do të kishin mbështetur Trump, kjo nuk do të implikonte Kremlinin.
Për hetuesit në SHBA dhe Evropë, ky dallim ka qenë objekt debati. Agjencitë perëndimore të inteligjencës kanë kaluar vite duke ndjekur financime të dyshuara të fshehta ruse në politikën e huaj, jo vetëm në lidhje me Trump, por në të gjithë Evropën. Një vlerësim i deklasifikuar i inteligjencës amerikane në vitin 2022 arriti në përfundimin se Moska kishte drejtuar në mënyrë të fshehtë më shumë se 300 milionë dollarë drejt aktorëve politikë në mbarë botën, duke përmendur akuza të paspecifikuara për një operacion ndikimi në Shqipëri.
Dokumentet e siguruara nga Follow the Money shtojnë një dimension të ri, duke lidhur këto shqetësime me një rrjet konkret financiar të lidhur me interesa ruse.
Gjatë zgjedhjeve të vitit 2017 në Shqipëri, një përballje midis Partisë Socialiste në pushtet dhe Partisë Demokratike, kjo e fundit iu drejtua një lobisti amerikan dhe ish-operativi të fushatës së Trump, Nick Muzin, për të hapur dyer në elitën politike të Uashingtonit. Hetimet e mediave Mother Jones dhe BIRN zbuluan se Partia Demokratike e Shqipërisë nuk po mbulonte vetë të gjitha kostot. Një pjesë e parave vinte nga një kompani skoceze guackë me emrin Biniatta Trade LP.
Regjistrat e kompanisë sugjeronin lidhje me Rusinë, por pronarët e saj të vërtetë mbeteshin të panjohur, deri tani.
Dokumentet e reja tregojnë se kjo kompani ishte pjesë e një rrjeti kompanish guackë të lidhura me Deripaskën dhe kompaninë e tij EN+, një konglomerat energjie dhe metalesh.
Deripaska ishte pjesë e një prej hetimeve më të rëndësishme në SHBA: hetimi i prokurorit special Robert Mueller për ndërhyrjen ruse në zgjedhjet presidenciale të vitit 2016. Hetimi shqyrtoi lidhjet midis Rusisë dhe individëve të lidhur me fushatën e Trump.
Një pjesë e këtij hetimi u përqendrua në marrëdhënien midis ish-drejtuesit të fushatës së Trump, Paul Manafort, dhe Deripaskës, me të cilin kishte lidhje të hershme biznesi. Edhe pse Deripaska nuk u akuzua, hetimi paraqiti prova të gjera që e përshkruanin atë si një figurë kyçe në përpjekjet e ndikimit rus.
Dokumentet e reja sugjerojnë se ndikimi i tij ka qenë më i gjerë nga sa mendohej më parë, duke arritur deri në Shqipëri dhe në qarqet politike të Uashingtonit të angazhuara për të ndikuar në demokracinë e vendit ballkanik. Partia Demokratike, EN+ dhe Deripaska nuk iu përgjigjën pyetjeve të Follow the Money.
Në periferi të Gamprin, një qytet i vogël në Lihtenshtajn, ndodhet një bankë private e quajtur Bendura, e cila shërben për klientë me pasuri të lartë. Kjo bankë ishte institucioni financiar i preferuar për Eduard Blokhin, një avokat nga Moska i specializuar në menaxhimin e kompanive guackë.
Sipas dokumenteve të “Pandora Papers”, ai ka menaxhuar dhjetëra kompani të tilla në mbarë botën dhe i ka referuar ato tek kjo bankë, përfshirë edhe Biniatta Trade LP. Si një partneritet i kufizuar skocez, kjo kompani kishte karakteristikat e një strukture me transparencë minimale, e përdorur shpesh për aktivitete financiare të fshehta, shmangie taksash ose fshehje të pronësisë. Një nga përdorimet e saj u bë publik kur u përfshi në një fushatë ndikimi politik në Shqipëri, duke shkaktuar skandal.
Gjatë fushatës së vitit 2017, Partia Demokratike ndryshoi strategjinë e saj politike dhe adoptoi elemente të stilit populist të Trump, përfshirë sloganin “Make Albania Great Again”.
Përmes Muzin, u organizuan dalje mediatike dhe takime me politikanë republikanë, si dhe një foto me presidentin Trump, e cila u përdor gjerësisht në Shqipëri. Basha e quajti atë një “takim të jashtëzakonshëm”.
Megjithatë, këto përpjekje nuk sollën fitore. Partia Socialiste fitoi 83 mandate, ndërsa Partia Demokratike mori 57.
Pas zgjedhjeve, Muzin ndryshoi deklarimet e tij në SHBA, duke pranuar se kishte marrë 675 mijë dollar, shumë më tepër se 75 mijë dollarët e raportuar fillimisht, dhe se një pjesë e këtyre fondeve vinte nga Biniatta Trade LP.
Në të njëjtën kohë, rrjeti i kompanive të lidhura me këtë strukturë u zgjerua dhe filloi të qarkullonte dhjetëra milionë euro përmes huave dhe transaksioneve të ndërlikuara, shumë prej tyre të lidhura me Deripaskën dhe bashkëpunëtorët e tij. Ekspertët kanë ngritur dyshime për pastrim parash për shkak të kompleksitetit të këtyre transaksioneve dhe mungesës së një arsyetimi ekonomik të qartë.
Pas vendosjes së sanksioneve amerikane ndaj Deripaskës në vitin 2018, kompania Biniatta Trade LP ndryshoi emrin dhe më pas u shpërbë në vitin 2019.
Hetimet në Shqipëri përfunduan pa ngritje akuzash ndaj Lulzim Bashës. Partia Demokratike deklaroi se kishte paguar vetëm 25 mijë dollarë për lobimin, pa shpjeguar burimin e pjesës tjetër të shumës.
Një model i ngjashëm u vu re edhe përpara zgjedhjeve të vitit 2025, kur figura të tjera të lidhura me fushatat e Trump u angazhuan sërish me Partinë Demokratike, duke ngritur pyetje të reja mbi burimet e financimit.
Shtëpia e Bardhë nuk iu përgjigj pyetjeve, ndërsa ato iu referuan një komiteti të fushatës së Trump, i cili gjithashtu nuk dha përgjigje për Follow the Money. /Përshtati Pamfleti/
Amund te hetohete nfa orokuroria amerikane dhe shqiperis dhe evropes