FLASH
Shkruar nga Diplomatico | Pamfleti.net
Ngushtica e Hormuzit nën tension, Izraeli përplaset në Liban, SHBA shton presionin ndaj Iranit, ndërsa bota përballet me një konflikt të ngrirë që mund të shpërthejë nga momenti në moment...
Në pamje të parë, zhvillimet e fundit në Lindjen e Mesme duken si episode të shkëputura: tensione në Ngushticën e Hormuzit, përplasje në Liban, deklarata të forta nga Uashingtoni dhe refuzime të ftohta nga Teherani. Por në thelb kemi një realitet shumë më të qartë dhe më të rrezikshëm: një luftë që nuk po avancon, por as nuk po mbyllet. Një konflikt i ngrirë, ku të gjitha palët janë të pozicionuara, por askush nuk lëviz realisht drejt zgjidhjes.
Ngushtica e Hormuzit mbetet nervi kryesor i kësaj krize. Irani ka rritur kontrollin mbi këtë korridor jetik për energjinë globale, duke sfiduar hapur rendin ndërkombëtar.
Nga ana tjetër, Shtetet e Bashkuara kanë ruajtur praninë ushtarake dhe bllokadën, duke e kthyer zonën në një pikë përplasjeje të përhershme. Asnjëra palë nuk tërhiqet, sepse tërheqja do të lexohej si dobësi. Kështu, krijohet një ekuilibër i brishtë, ku çdo incident mund të ketë pasoja të pakontrollueshme.
Në këtë sfond, strategjia e administratës së Donald Trump mbetet e pandryshuar: presion maksimal i kombinuar me afate për negociata. Por kjo diplomaci me ultimatume po prodhon më shumë rezistencë sesa kompromis. Irani ka refuzuar të negociojë nën kushte presioni, duke e kthyer çdo afat në një pikë të re tensioni. Në vend të afrimit të palëve, kemi një cikël të mbyllur përshkallëzimi politik, ku secili hap i një pale justifikon kundërpërgjigjen e tjetrës.
Ndërkohë, konflikti ka dalë jashtë kornizës SHBA–Iran. Izraeli ka hapur një front të ri në Liban, duke e zgjeruar hartën e përplasjes dhe duke rritur ndjeshëm rrezikun e një konflikti rajonal të plotë. Libani mbetet një terren i brishtë, ku çdo përplasje mund të përshkallëzohet shpejt dhe të përfshijë aktorë të tjerë. Kjo e bën situatën aktuale më të paqëndrueshme se çdo moment i mëparshëm i krizës.
Ndërkohë që në plan ushtarak kemi një lloj ngërçi, në plan ekonomik pasojat janë të menjëhershme. Tregjet globale të energjisë po reagojnë me rritje çmimesh dhe pasiguri. Europa, e varur nga stabiliteti i këtyre korridoreve, po përgatitet për një tjetër valë presioni ekonomik. Lufta nuk është vetëm në terren; ajo po zhvillohet edhe në çmime, në zinxhirët e furnizimit dhe në stabilitetin financiar global.
Problemi më i madh i kësaj krize është mungesa e një rrugë-daljeje. Asnjëra palë nuk mund të tërhiqet pa humbur. Shtetet e Bashkuara rrezikojnë kredibilitetin global, Irani rrezikon stabilitetin e brendshëm dhe legjitimitetin e regjimit, ndërsa Izraeli nuk mund të ndalojë pa siguruar avantazh strategjik. Kjo krijon një situatë ku të gjithë janë të bllokuar në pozicionet e tyre, duke e bërë konfliktin të zgjatet në kohë pa një fund të qartë.
Në histori, momentet më të rrezikshme nuk janë gjithmonë ato kur lufta shpërthen hapur, por ato kur ajo ngec. Sepse në këtë gjendje, tensioni grumbullohet, gabimet bëhen më të mundshme dhe një incident i vetëm mund të ndezë një përplasje të madhe. Kjo është arsyeja pse sot, pavarësisht mungesës së një lufte totale, situata është më e rrezikshme se kurrë.
“Asgjë e re nga fronti i Lindjes” nuk është lajm qetësues. Është paralajmërim. Sepse në këtë rast, mungesa e zhvillimit nuk do të thotë stabilitet, por pasiguri. Një luftë që nuk ka filluar plotësisht dhe nuk ka mbaruar kurrë është gjithmonë më e paparashikueshmja. Dhe pikërisht aty ndodhet sot bota./Pamfleti
Lini një Përgjigje