FLASH
Shkruar nga Pamfleti
A seguito del grande sconvolgimento politico in Ungheria, molti si chiedono quanto sia vicino un cambio di potere in Serbia, viste le somiglianze tra il regime autocratico di Orbán e quello di Vučić. Nel frattempo, la società serba, e in particolare l'opposizione, può trarre importanti insegnamenti dal voto ungherese che ha scosso la regione.
Le elezioni parlamentari appena concluse in Ungheria segnano una svolta storica. Dopo 16 lunghi anni al potere, Viktor Orbán e il suo partito Fidesz sono stati sconfitti da Péter Magyar e dal suo partito Tisza.
Si apre così un nuovo capitolo nella storia politica dell'Ungheria, le cui conseguenze geopolitiche si fanno già sentire in tutta Europa. Il partito Tisza, fondato appena due anni fa, ha ottenuto una maggioranza di due terzi in parlamento, un risultato che nemmeno i sondaggi più ottimistici avevano previsto.
Affluenza alle urne elevata (quasi l'80%) e lunghe code davanti ai seggi elettorali.
L'esito del voto ha dimostrato quanto i cittadini ungheresi considerassero cruciali queste elezioni. La popolazione ha votato come se si trattasse di un referendum – a favore o contro Orbán – manifestando chiaramente la propria stanchezza nei confronti del leader autoritario, degli scandali di corruzione, dell'uscita dall'UE e del sostegno alla Russia, ma anche della difficile situazione economica.
Péter Magyar, ex membro del partito Fidesz, ha incentrato la sua campagna sulla lotta alla corruzione e sul miglioramento delle relazioni con l'Unione Europea, promettendo ai cittadini che le istituzioni sarebbero tornate a operare nel pieno rispetto dello stato di diritto.
In Serbia, le elezioni ungheresi sono state percepite come un evento di grande importanza, tanto che i parallelismi tra i due Paesi hanno iniziato a emergere molti mesi prima che i cittadini si recassero alle urne. La notizia della sconfitta di Orbán ha suscitato reazioni positive e speranza in quella parte dell'opinione pubblica che si oppone all'attuale leadership in Serbia.
Le somiglianze tra Orbán e Vučić
Queste reazioni sono principalmente legate alle somiglianze nello "stile" di governo di Orbán e Vučić, entrambi fortemente caratterizzati dall'autoritarismo. Si tratta di due politici che per anni sono stati i leader più potenti nei rispettivi paesi, limitando il ruolo e l'importanza del parlamento e delle istituzioni indipendenti.
Ciò che accomuna i due leader è anche il sostegno alla Russia, il rifiuto di condannare l'invasione dell'Ucraina e la posizione critica nei confronti dell'Unione Europea. Inoltre, la corruzione e il nepotismo sono radicati e sono diventati fenomeni strutturali in Ungheria, così come in Serbia.
Gjatë qeverisjes së tyre, shoqëritë u polarizuan dhe shpeshherë u përdorën metoda shtypëse ndaj kundërshtarëve politikë. Të dy liderët janë përpjekur të ndikojnë në procesin zgjedhor për të favorizuar partitë në pushtet, ndërsa mediat i janë nënshtruar vullnetit të regjimit.
Vuçiçi dhe Orbáni kanë mbështetur njëri-tjetrin sa herë që e kanë parë të nevojshme. Orbáni ka bërë lobim në BE në favor të aleatit të tij serb, ndërsa Vuçiçi e ka lejuar Orbánin të “kontrollojë” hungarezët që jetojnë në Serbi, veçanërisht në provincën veriore të Vojvodinës, duke promovuar Aleancën e Hungarezëve të Vojvodinës (SVM).
Rasti i Kanjižës
Pak ditë para zgjedhjeve në Hungari, Vuçiçi deklaroi se pranë qytetit të Kanjižës, forcat e policisë dhe ushtrisë serbe kishin gjetur dy çanta të mëdha plot me eksploziv dhe fitila me djegie të ngadaltë pranë gazsjellësit TurkStream.
Presidenti serb theksoi se ishte në kontakt të vazhdueshëm me Orbánin mbi atë që ai e cilësoi si “një kërcënim ndaj infrastrukturave kritike”. Orbáni u përgjigj duke mbledhur Këshillin e Mbrojtjes dhe duke vizituar segmentin hungarez të gazsjellësit, ku vuri në dukje se situata ishte “shumë e rëndë”.
Nuk ka pasur informacione të tjera pasuese, dhe duket sikur incidenti nuk ka ndodhur kurrë. Natën e votimit, kryeministri i ardhshëm hungarez njoftoi se do të zbardhë të vërtetën mbi këtë sulm të pretenduar.
Ndryshimet politike në Budapest mund të kenë pasoja edhe në projektet energjetike rajonale, përfshirë aktivitetet e kompanisë kryesore serbe të naftës (NIS), e lidhur fort me interesat ruse.
Mësimet që duhet të nxjerrë opozita serbe
Analistët po diskutojnë tashmë paralelizmat mes dy vendeve, duke folur për një përsëritje të mundshme të “skenarit hungarez” në Serbi. Skenari hungarez dëshmon se sa e rëndësishme është krijimi i një klime referendumi, një objektiv që po përpiqet ta arrijë lëvizja studentore serbe.
Në Hungari, shumë parti opozitare vendosën të mos merrnin pjesë, të vetëdijshme se shumica e votuesve donin të mbështetnin Tisza-n dhe se çdo shpërndarje votash do të favorizonte regjimin.
Edhe këtu opozita serbe mund të nxjerrë një mësim të vlefshëm. Disa forca po përpiqen ende të promovojnë narrativën e “tri taborëve”: SNS, studentët dhe partitë pro-evropiane.
Megjithatë, zgjedhjet lokale dëshmuan se në Serbi mbretëron një klimë e tillë, ku e vetmja zgjedhje reale shihet mes studentëve dhe regjimit aktual.
Efektet mbi minoritetin hungarez
Péter Magyar pohoi se marrëdhëniet mes Hungarisë dhe Serbisë nuk do të ndryshojnë shumë sa i përket mbrojtjes së interesave të hungarezëve të Vojvodinës. Ai shtoi se e di “kush fshihet pas miqësisë mes Vuçiçit, Orbánit dhe Ficos”.
Por saktësoi se nuk do të ndërhyjë në punët e brendshme të Serbisë. Magyar njoftoi se Budapesti nuk do të mbështesë vetëm SVM-në, e cila ka shërbyer si “krahu i djathtë” i Vuçiçit, por do të punojë në interes të të gjithë pakicës hungareze në vendin fqinj.
Reagimi i Vuçiçit
Il presidente serbo si è congratulato con Magyar tramite un post su X, ma durante un'intervista televisiva ha criticato le sue dichiarazioni sull'indagine relativa all'oleodotto, definendola al di fuori delle sue competenze.
Vučić ha chiesto al nuovo primo ministro ungherese di dichiarare chiaramente chi si cela dietro la loro amicizia, definendo le insinuazioni su Putin dichiarazioni irresponsabili. La vittoria dell'Ungheria porta nuove dinamiche in Europa. Per la Serbia, questo significa la fine dell'era di un'alleanza consolidata di regimi autoritari.
Tuttavia, i cambiamenti non avverranno automaticamente. La sconfitta di Orbán dimostra che chi sfida l'attuale regime in Serbia deve raggiungere ogni angolo del paese e parlare direttamente con ogni cittadino. / Opuscolo di "Balcani Caucaso"
Opozita serbe është njëlloj si ky balashi i Milosheviçit, në mos më keq. Të paktën më antishqiptarë se ky pis.