FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Le alleanze si stanno ridefinendo, la corsa agli F-35 e lo scontro sul Mediterraneo orientale stanno aumentando le tensioni tra Ankara e Gerusalemme, mentre gli Stati Uniti cercano di mantenere un equilibrio tra i loro due partner strategici...
Né l'Iran né gli Stati Uniti hanno ripreso gli scambi di attacchi e non è ancora chiaro se l'accordo di cessate il fuoco durerà; la Turchia si sta affermando come un nuovo e potente attore in Medio Oriente.
Dopo una guerra ne segue un'altra. Questo amaro detto continua a rivelarsi una realtà in Medio Oriente. A pochi giorni dall'accordo finalmente raggiunto tra Stati Uniti e Iran per porre fine al conflitto, le armi hanno ricominciato a parlare.
Tuttavia, ancor più interessante è il fatto che nella regione stiano emergendo i contorni di un nuovo ordine. Nuove linee di divisione politica stanno diventando sempre più evidenti.
Secondo un'analisi pubblicata dal media svizzero NZZ , gli Stati Uniti hanno indebolito la loro posizione di garanti dell'ordine nella regione dopo la guerra con l'Iran. Nonostante la superiorità militare, non sono riusciti a costringere la Repubblica islamica alla resa e ora stanno lasciando un vuoto che altri Stati stanno cercando di colmare.
Da una parte c'è Israele, dall'altra la Turchia. Quest'ultima è nota per i suoi droni da combattimento e i sistemi di difesa contro di essi, capacità attualmente molto richieste dai paesi del Golfo Persico.
Ciò che colpisce ulteriormente sono le nuove coalizioni che si stanno formando attorno a queste due potenze.
Chi garantisce la stabilità?
"Per Ankara, la guerra con l'Iran ha aperto molte opportunità: dall'esportazione della sua industria della difesa alla creazione di alleanze di sicurezza, al rafforzamento delle relazioni commerciali e alla costruzione di nuove rotte commerciali nella regione ", afferma Galip Dalay del Chatham House Institute di Londra, descrivendo il nuovo ruolo della Turchia.
Il presidente Recep Tayyip Erdogan nutre da tempo ambizioni legate all'Impero Ottomano, ma ora le sta manifestando più apertamente sulla scena internazionale.
Arabia Saudita, Egitto, Pakistan e Qatar si stanno stringendo attorno alla Turchia. I ministri degli esteri di questi Paesi si sono incontrati diverse volte e stanno creando una solida coalizione, nonostante le differenze ideologiche e regionali.
" Il loro obiettivo è garantire la stabilità, proteggere i confini statali e opporsi alla politica di espansione militare di Israele ", afferma Marcus Schneider, esperto di Medio Oriente presso la Fondazione Friedrich Ebert di Beirut. Aggiunge che "nessuno di questi Paesi ha in agenda la distruzione di Israele, né l'aveva l'Iran. Ma mirano a frenare i tentativi di Israele di dominare la regione attraverso operazioni militari".
Sipas tij, objektivi kryesor i tyre është ndërtimi i një arkitekture të re sigurie në rajon, pas zbehjes së rolit amerikan.
Nga ana tjetër, edhe Izraeli po punon intensivisht për të ndërtuar aleancën e vet. Ai po forcon bashkëpunimin me Emiratet e Bashkuara Arabe, të cilat gjatë luftës u mbrojtën nga sulmet iraniane jo nga sistemi amerikan i mbrojtjes ajrore, por nga ai izraelit. Para shpërthimit të konfliktit, Emiratet kishin nënshkruar tashmë një marrëveshje normalizimi me Izraelin.
Në këtë aleancë bëjnë pjesë edhe Qiproja dhe Greqia. Edhe pse këto blloqe sapo kanë filluar të marrin formë, retorika mes dy kundërshtarëve, Izraelit dhe Turqisë, po bëhet gjithnjë e më agresive.
Oded Ailam, ish-drejtues i njësisë kundër terrorizmit në shërbimin sekret izraelit Mossad, deklaroi këtë javë se "Turqia është shndërruar gradualisht në një "qendër koordinimi për aktivitetet e Hamasit". Ai i rekomandoi qeverisë izraelite të godasë anëtarët e Hamasit edhe në territorin turk.
Zyrtarët turq iu kundërpërgjigjën menjëherë. Ministri turk i Brendshëm, Mustafa Ciftci, deklaroi me tone sfiduese: "një ditë do ta çlirojmë Jerusalemin dhe do të rimarrim kontrollin mbi qytetin që Perandoria Osmane e mbajti për shekuj."
Trump mes dy kampeve
Donald Trump gjendet mes dy blloqeve rivale. Megjithëse ka kritikuar shpesh kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu, ai mbetet aleati më i afërt i Izraelit. Në të njëjtën kohë, presidenti amerikan ka nevojë edhe për Erdoganin dhe aleancën e tij si faktor stabiliteti në rajon.
Trump e konsideron Erdoganin një partner me të cilin ka marrëdhënie të mira personale. "Do të ndërmarr diçka që do ta bëjë Erdoganin shumë të lumtur", deklaroi presidenti amerikan këtë javë.
Sipas analizës, ai i referohej furnizimit të Turqisë me avionë luftarakë F-35, si edhe pajisje të tjera ushtarake të teknologjisë së lartë, një objektiv që Erdogan e kërkon prej vitesh.
Trump po i bën gjithashtu një tjetër favor presidentit turk duke marrë pjesë në samitin e NATO-s më 7 dhe 8 korrik në Ankara.
"Po vij vetëm nga respekti për Erdoganin", citohet të ketë thënë Trump, i cili zakonisht është shprehur me skepticizëm ndaj Aleancës Atlantike.
Për herë të parë që nga viti 2004, samiti i NATO-s zhvillohet në Turqi, gjë që mund t'i japë shtysë ambicieve ndërkombëtare të Erdoganit, veçanërisht nëse ai arrin të sigurojë si rezultat edhe marrëveshjen për blerjen e avionëve F-35.
Shqetësimi i Izraelit
Furnizimi i Turqisë me avionët F-35 do ta sillte forcën ajrore turke shumë pranë nivelit të forcës ajrore izraelite, e cila aktualisht ruan epërsinë në Lindjen e Mesme falë këtyre avionëve të gjeneratës së pestë.
Në Jerusalem kjo shihet si një provokim serioz, sidomos pas deklaratave të fundit të Erdoganit.
"Gjatë qeverisë aktuale, Izraeli nuk është vetëm një rrezik për rajonin, por një kërcënim për mbarë njerëzimin", deklaroi presidenti turk gjatë një fjalimi para partisë së tij.
Ai shtoi se "sulmet e Netanyahut ndaj Sirisë dhe Libanit kanë arritur një nivel që rrezikon edhe Turqinë. Interesat tona të sigurisë nuk fillojnë në qytetet jugore si Hatay; ato fillojnë në Alepo, Damask dhe Bejrut. Ne nuk do të rrimë duarkryq kur vëllezërit tanë në këto vende sulmohen."
Hezbollahu? Vëllezër?
Kjo ishte një deklaratë që tërhoqi vëmendje.
Gjatë luftës civile në Siri, Erdogan mbështeti grupet islamiste siriane që sot janë në pushtet në Damask. Në këtë kuadër, është e kuptueshme që ai t'i quajë ato "vëllezër". Por lind pyetja: përse Erdogan duket se po mban qëndrim edhe në mbështetje të Hezbollahut, kur milicia shiite ka luftuar pikërisht kundër aleatëve sirianë të Turqisë?
Në Izrael, përgjigjja është e qartë: sipas interpretimit të tyre, Erdogan po përpiqet të paraqitet si një "sulltan" modern, mbrojtës i territoreve që shtrihen nga Libani jugor deri në Lartësitë e Golanit dhe Rripin e Gazës. Për këtë arsye, sipas autoriteteve izraelite, këtij projekti duhet t'i vihet fre.
"Turqia është Irani i ri", deklaroi që në muajin shkurt Naftali Bennett, një nga figurat kryesore të opozitës izraelite, duke shtuar “nuk duhet të mbyllim sërish sytë."
Edhe ministri izraelit i Sportit, Miki Zohar, bëri thirrje që Turqia të shpallet shtet armik dhe paralajmëroi se, në rast konflikti me Izraelin, ajo duhet të presë një goditje të rëndë.
Ndërkohë, ministri izraelit për Çështjet e Diasporës, Amichai Chikli, shkroi këtë javë një koment të ashpër në gazetën Washington Post: "nën drejtimin e Erdoganit, Turqia është shndërruar në një nga fuqitë më destabilizuese të rajonit, duke u mbështetur në një përzierje helmuese të islamizmit dhe imperializmit neo-osman."
Sipas tij, shqetësimin më të madh e përbën krijimi i një "koalicioni islamist", të cilin ai e cilëson si "boshti i ri sunit i së keqes".
Qeveria izraelite është gjithnjë e më e shqetësuar dhe po përpiqet në momentet e fundit të pengojë furnizimin e Turqisë me avionët amerikanë F-35. Nëse kjo marrëveshje realizohet, Izraeli do ta ketë edhe më të vështirë të ruajë epërsinë e tij ushtarake. Edhe sot, për shembull, marina izraelite konsiderohet më e dobët se ajo turke.
"Është e domosdoshme që toni mes Jerusalemit dhe Ankarasë të ulet sa më shpejt," thotë ish-diplomati izraelit Michael Harari në një intervistë për këtë gazetë, duke theksuar se “ende është e vështirë të imagjinohet një luftë mes dy vendeve, por nëse ajo do të ndodhte, do të ishte një katastrofë edhe për ne."
Harari definisce "assurda" la descrizione della Turchia come "nuovo Iran", ma aggiunge: "la minaccia che essa rappresenta per Israele deve essere presa sul serio".
Questo confronto non riguarda solo le sfere di influenza territoriale, ma anche importanti interessi energetici.
Grecia, Cipro e Israele collaborano da quindici anni per lo sfruttamento delle riserve di gas naturale nel Mediterraneo orientale e, sulla base di un accordo storico, hanno definito i loro confini marittimi.
La Turchia è stata esclusa da questa cooperazione.
Ankara si basa sulla sua dottrina navale denominata "Patria Blu" (Mavi Vatan), formulata circa 20 anni fa dagli ammiragli turchi. Questa dottrina prevede la rivendicazione da parte della Turchia di una zona economica esclusiva nel Mediterraneo che si estende fino a 200 miglia nautiche, comprese le aree intorno a molte isole greche.
A maggio è stata redatta una bozza di legge per attuare questa dottrina, che dovrebbe essere approvata a breve dal parlamento turco.
Proprio questa settimana, l'ammiraglio greco Dimitrios-Eleftherios Kataras ha visitato Israele. Durante gli incontri, è stato concordato di rafforzare la cooperazione tra le forze navali dei due Paesi.
Il fronte del nuovo conflitto in Medio Oriente si sta spostando sul Mediterraneo? Persino l'esperto di Medio Oriente Marcus Schneider ritiene altamente improbabile uno scontro militare aperto.
"Tuttavia", afferma, "è un dato di fatto che la Turchia sta rafforzando significativamente la protezione civile e costruendo bunker."
Secondo un'analisi pubblicata da NZZ, il Medio Oriente sta entrando in una nuova fase di rivalità strategica. Il confronto non si limita più a Iran e Israele, ma sta emergendo sempre più una competizione tra Turchia e Israele per l'influenza politica, militare ed economica nella regione.
In questo contesto, nuove alleanze, la competizione per la supremazia militare, le dispute sulle risorse energetiche nel Mediterraneo orientale e una retorica sempre più aspra tra Ankara e Gerusalemme stanno creando un nuovo equilibrio geopolitico, mentre resta incerto se la rivalità si limiterà al livello diplomatico o assumerà forme più pericolose in futuro. /Adattato da un opuscolo /
Lini një Përgjigje