FLASH
Shkruar nga Pamfleti
In yet another absurdity, the public authority in Albania is charging Albanians a new private tax, this time, on behalf of the banking industry, without considering the logical obligation, namely the regulation of the market and the costs of this service. But while businesses seem to be having difficulty shouting and being heard about the injustice being done to them, many citizens also seem to be unaware of the costs and risks that the imposition of the private interest of banks through public authority carries.
Over twenty-five years ago, the author of these lines met a young woman, an employee of one of the Albanian banks, graduated in economics, but with a very specific task. Instead of dealing with credit or payment documents, the employee in question had the task of frequenting high-class environments, making friends with the social subgroup “the women of the economic elite”, and collecting personal information about businessmen. The most interesting information for the bank was whether or not a businessman had a mistress, whether or not he cheated on his wife, although other information about his character, whether or not he was hot-tempered, whether or not he drank, was also important.
The bank's interest in information about the businessman's possible marital infidelity was not driven by any moral compass, but was a very practical matter. Because, the businessman takes out a loan while extramarital affairs carry the risk of divorce, divorce carries the risk of damage to the businessman's business, and the latter, in turn, carries the risk of bankruptcy and non-repayment of the loan. It should also be borne in mind that, although information about a businessman's extramarital life was of interest to the bank, this was not automatically a disqualifying factor in assessing a loan application.
Many businessmen, because they are rich, have extramarital affairs and these affairs do not always cause problems for the bank that gives the loan. But the businessman who fell into this category was considered by the bank as a person with a higher “risk premium” than someone who did not fall into this category. Consequently, although the businessman in question may not have been aware of it, the bank increased the interest on his loan to cover the exposure to a higher degree of risk that the bank was taking on.
Twenty-five years later, the bank likely no longer needs to pay someone to hunt for rumors and seems to be able to gather information of a more personal nature, not just on high-profile businessmen, but from all other customers, from the richest to the poorest.
Mjeti që ia mundëson bankës këtë punë është karta bankare, e cila, pasi i është dhënë qytetarëve kryesisht përmes shtrëngimit, falë edhe moskokëçarjes apo padijenisë së qytetarëve, e furnizon bankën me një larmishmëri të paimagjinueshme të dhënash, sa herë që ajo përdoret për të blerë në dyqan. Nëse qytetari shkon të blejë prezervativë, ndërsa është i martuar, banka ka gjasa që do ta zbulojë pa ndonjë vështirësi të madhe një histori potenciale marrëdhënieje jashtëmartesore. Por edhe nëse dikush shkon dhe blen, fjala vjen, një palë mbathje të kuqe, banka në kompjuterin e saj do të regjistrojë çdo gjë: ku e bleu, çfarë mase, çfarë ngjyre. Dhe nëse qytetari shkon dhe paguan një, dy, tre apo më shumë pije alkoolike me kartë, banka është në gjendje të dijë se sa pi. Apo nëse shkon dhe blen ushqime me shumë yndyrë, ka gjasa që do të mund të llogarisë prej kësaj stilin e jetesës dhe rrezikun e sëmundjeve kardiovaskulare.
Sasia e stërmadhe e informacionit personal që një kartë bankare regjistron si dhe ekzistenca e programeve jashtëzakonisht të fuqishme të analizimit të këtyre të dhënave, siç janë programet e Inteligjencës Artificiale, janë një telash të cilin, disa politikanë, e kanë hasur tashmë. Njëri prej tyre është nën akuzë për të dhënat që prokurorët ishin në gjendje të siguronin nga rezervimet e hoteleve me kartë bankare.
Këto të dhëna personale, njësoj si algoritmet e reels të Instagram, janë në gjendje të na njohin ne edhe më mirë nga sa njohim veten. Dhe në rastin e bankave, qytetarët, jo vetëm që po japin informacionin më personal të mundshëm, përfshirë ngjyrën e preferuar të mbathjeve që blejnë në dyqan, jo vetëm që po ia japin bankës këtë informacion pa marrë gjë në shkëmbim, por, në mënyrë të pavetëdijshme, po paguajnë që banka të mund të mbledhë edhe më shumë informacion mbi ta.
Ashtu si në rastin e biznesmenit që kishte marrëdhënie jashtëmartesore, asnjë nga informacionet që banka mbledh, nuk përbën arsye për diskualifikim nga kredidhënia, por të dhënat mundet që të ndihmojnë bankën që të rrisë interesin për të mbuluar primin e rrezikut nga çdo ves i qytetarit.
Tarifa absurde dhe shërbim me detyrim
Themeluesi i ekonomiksit Adam Smith paralajmëroi saktësisht 250 vjet më parë në librin e tij Pasuria e kombeve se, pronarët dhe punëtorët janë dy klasa të shoqërisë, të cilët, me raste janë dhe me raste nuk janë të vetëdijshëm për interesin e vet, por kurdo që janë të vetëdijshëm, interesi i tyre personal përputhet goxha me interesin e përgjithshëm publik të rritjes së mirëqenies. Ndryshe nga këto dy klasa, klasa e sipërmarrësve, për shkak të lloji të punës që bën, është jashtëzakonisht shumë e vetëdijshme për interesin e vet. Ajo është në gjendje te dijë saktë se çfarë duhet të ndodhë që situata e sipërmarrësit të përmirësohet. Por, vëren Smith, ndryshe nga dy klasat e mëparshme, interesi i sipërmarrësve pothuajse kurrë nuk është në përputhje me interesin e përgjithshëm të shoqërisë. Rrjedhimisht Smith na paralajmëron të bëjmë kujdes kurdo që një grup sipërmarrësish përpiqet të na bindë për politika që, ndërsa supozohet se janë në të mirë të përgjithshme, në fakt nuk janë.
Ja ku kemi këtu një rast konkret. Pa ndonjë debat të madh publik, mësohet se Kuvendi i Shqipërisë i është bindur argumenteve të bankave për të detyruar një pjesë të bizneseve që të pajisen me procesor kartash bankare. Një nga argumentet e dhënë është se, rritja e pagesave elektronike do të sjellë luftë kundër evazionit fiskal, e madje edhe luftë kundër pastrimit të parave.
Autoriteti publik, në rastin konkret, shumica socialiste, jo vetëm që ka marrë përsipër të ngarkojë bizneset me një detyrim që është kryekëput interes privat, por ka dështuar të bëjë detyrën tjetër publike, të rregullojë tarifat e shërbimeve në bazë të kostove. Sepse, nëse imponon përdorimin e një shërbimi, krijon detyrimisht një monopol apo një oligopol. Dhe nëse e bën këtë, detyrimisht, nëse je Kuvendi i Shqipërisë dhe jo përfaqësuesi i bankave, do të duhet të vendosësh tarifa referencë dhe tarifat referencë duhet të vendosen në përputhje me kostot.
Situata absurde u shfaq këto ditë në rrugët e Tiranës. Në një furrë buke, një njoftim i thotë klientëve se pagesat me kartë pranohen vetëm për blerje me vlerë më shumë se 1 mijë lekë të rinj, ndërsa shoqata e transportit urban njoftoi se do të transferojë te konsumatorët kostot e procesimit të pagesës. Kështu mësohet se kostoja e procesimit të një pagese me kartë rezulton se është minimalisht 30 lekë, (ndërsa bileta e autobuzit është 40 lekë).
Citizens seem to find it easier and more profitable to use cards for various payments instead of carrying cash. Citizens seem to be unaware of the costs, which are currently hidden behind the price of the goods they buy. Naturally, the prices of all goods will have to increase in order for businesses to cover the costs of the commissions required by the banks. But as long as businesses have the right to refuse card payments if they see fit, or to increase the price to the citizen to reflect the cost of the transaction, the problem is not so big. The problem begins when the state takes it upon itself to force some businesses to pay a "tax" to some other businesses, under hallucinatory justifications. Paying for a bus ticket with a card hardly helps in the fight against money laundering.
Around the world, the costs of card payments are lower than anywhere else. It is possible to make “mini-purchases”, that is, to pay, for example, 20 cents to read a newspaper article, with bank commissions in line with what is logical for processing a micropayment. This is not what Albanian banks are used to doing. They are used to charging predatory commissions. They keep in their online or mobile banking programs, setups that push naive citizens to use unnecessary services, such as additional bank accounts that do not necessarily work or currency conversions as an extra service. Many banks charge high fixed fees even for micropayments. They base their success not on real service, but on the naivety of the user.
However, this is a very insignificant problem compared to the real problem: The transfer of personal data from citizens to several businesses that have demonstrated throughout the history of their activity in Albania predatory behavior and extortionate practices, ignoring laws that protect citizens from the misuse of personal data, and public institutions that, while they have the duty to supervise and punish, have become agents of the private interests of banks. For these reasons, it is highly advisable to use physical money to make purchases that you would prefer to remain your personal matters./Reporter.al
Lini një Përgjigje