FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Monedha kineze, juani, po sfidon gradualisht dominimin e dollarit amerikan në tregtinë ndërkombëtare
Çështja e rolit ndërkombëtar të juanit po zë gjithnjë e më shumë vend në debatin ekonomik dhe gjeopolitik. Në një kontekst të karakterizuar nga deficite buxhetore dhe tregtare të larta në Shtetet e Bashkuara, shqetësime mbi qëndrueshmërinë e borxhit publik amerikan dhe kritika të përsëritura ndaj pavarësisë së Rezervës Federale, atraktiviteti i dollarit po tregon shenja dobësimi. Paralelisht, Kina synon të forcojë pozicionin ndërkombëtar të monedhës së saj. A mjafton kjo dinamikë për të vënë në pikëpyetje hegjemoninë e dollarit në ekonominë botërore? Të dhënat në dispozicion sugjerojnë kujdes.
Një ndërkombëtarizim gradual, por i kufizuar, i juanit
I përfshirë në shportën e valutave të Fondit Monetar Ndërkombëtar që prej vitit 2015, juani ka fituar më shumë dukshmëri në skenën monetare ndërkombëtare. Kina tashmë shlyen një pjesë gjithnjë e më të madhe të shkëmbimeve të saj tregtare në monedhën kombëtare, e vlerësuar rreth 25 % të tregtisë së jashtme. Ky zhvillim pasqyron njëkohësisht rritjen e peshës tregtare të Kinës dhe vullnetin e Pekinit për të reduktuar varësinë nga dollari në transaksionet ndërkombëtare.
Zhvillimi i sistemit kinez të pagesave ndërbankare ndërkufitare, përdorimi i juanit për disa importe energjie dhe krijimi i një ekosistemi financiar rreth juanit dixhital janë pjesë e kësaj strategjie. Objektivi është i dyfishtë: lehtësimi i shkëmbimeve tregtare dhe forcimi i autonomisë monetare dhe financiare të Kinës në një rend monetar ndërkombëtar të dominuar nga dollari.
Një prani ende margjinale në flukset botërore
Pavarësisht këtyre përparimeve, juani mbetet një monedhë dytësore në shkallë globale. Pagesat dhe transaksionet ndërkombëtare të denominuara në juan përfaqësojnë rreth 4 për qind të shkëmbimeve botërore. Në rezervat valutore të bankave qendrore, pesha e monedhës kineze arrin rreth 2 për qind dhe nuk ka shënuar rritje që prej vitit 2022.
Këta tregues pasqyrojnë një realitet strukturor: ndërkombëtarizimi i juanit po ecën përpara, por nuk kapërcen një prag kritik. Juani mbetet shumë pas dollarit, por edhe pas euros, për sa i përket përdorimit, likuiditetit dhe besimit institucional.
Kufizime të qëllimshme nga autoritetet kineze
Kufizimi kryesor i statusit ndërkombëtar të juanit lidhet me vetë zgjedhjet e politikës ekonomike të Kinës. Monedha nuk është plotësisht e konvertueshme dhe kontrollet mbi lëvizjen e kapitaleve mbeten të rrepta, me synimin për të ruajtur stabilitetin financiar të brendshëm. Për më tepër, kursi i këmbimit kontrollohet ngushtë nga Banka Popullore e Kinës, çka ushqen perceptimin e një manipulimi të mundshëm për qëllime të konkurrueshmërisë tregtare.
Këto karakteristika pengojnë adoptimin e juanit si monedhë rezervë ose si monedhë referuese për faturim në shkallë të gjerë. Investitorët ndërkombëtarë favorizojnë valuta të mbështetura nga tregje financiare të thella, të hapura dhe juridikisht të parashikueshme, kushte që Kina nuk është e gatshme t’i përmbushë plotësisht në këtë fazë.
Dominimi i dollarit mbetet i qëndrueshëm, pavarësisht dobësimit gradual
Vënia në diskutim e dollarit lidhet më tepër me një proces erozioni relativ sesa me një skenar zëvendësimi. Përvoja e dekadave të fundit tregon se edhe euroja, e mbështetur nga një zonë e madhe ekonomike dhe financiare, nuk arriti të kërcënojë në mënyrë të qëndrueshme dominimin e dollarit, veçanërisht pas krizës së borxheve sovrane në Evropë.
Statusi i dollarit mbështetet në një sërë faktorësh strukturorë: thellësia e tregjeve financiare amerikane, roli qendror i obligacioneve të Thesarit si aktiv pa rrezik, besimi institucional dhe pranimi ndërkombëtar. Asnjë prej këtyre shtyllave nuk gjen sot një ekuivalent në rastin e juanit.
Juani po avancon në ekonominë botërore, por ndërkombëtarizimi i tij mbetet i kufizuar me vetëdije nga zgjedhjet strategjike të Pekinit. Për sa kohë Kina do të favorizojë stabilitetin e brendshëm, kontrollin e kapitaleve dhe një model rritjeje të mbështetur në eksporte, monedha e saj nuk mund të pretendojë statusin e valutës dominuese globale. Dominimi i dollarit mund të zbehet gradualisht, por zëvendësimi i tij nga juani nuk përbën një skenar realist në afat të mesëm. /Përshtatur nga 20minutes/
Lini një Përgjigje