FLASH
Shkruar nga Gjergj Zefi
Mes bllokadës së Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe kundërpërgjigjes së Iranit në Ngushticën e Hormuzit, diplomacia kthehet në fasadë…
Ka një moment në diplomaci kur retorika bie ndesh brutalisht me realitetin. Dhe pikërisht këtë moment po e jetojmë sot, teksa Donald Trump flet për “armëpushim” dhe “negociata”, ndërkohë që në terren anijet ndalohen me forcë, të shtëna dëgjohen në Ngushtica e Hormuzit dhe tensioni mes Iranit dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës është më afër shpërthimit se kurrë. Pyetja nuk është më nëse ka negociata, por nëse ka mbetur ndonjë grimcë serioziteti në këtë teatër diplomatik.
Sepse çfarë negociate është kjo, kur njëra palë shpall armëpushim dhe në të njëjtën kohë mban në fuqi bllokadën detare? Çfarë dialogu është ky, kur anijet sekuestrohen dhe korridori më i rëndësishëm energjetik i planetit kthehet në fushë presioni ushtarak? Kjo nuk është diplomaci. Kjo është një përpjekje për të imponuar kushte me forcë, e maskuar me gjuhën e paqes për konsum publik dhe për të mbajtur të qetë aleatët që po shohin me shqetësim një krizë që po u del jashtë kontrollit.
Përballë një bllokade që e konsideron akt lufte, Teherani po përdor atë që ka në dorë: gjeografinë dhe nervin më të ndjeshëm të ekonomisë globale: Hormuzin. Sekuestrimi i anijeve nuk është vetëm provokim; është një deklaratë force që i thotë botës se çdo përpjekje për ta nënshtruar ekonomikisht do të ketë kosto për të gjithë. Dhe këtu fillon paradoksi: sa më shumë presion ushtron Uashingtoni, aq më shumë rritet hapësira për reagim agresiv nga Irani.
Por problemi më i madh nuk është vetëm përplasja me Iranin. Problemi është mesazhi që kjo politikë po dërgon globalisht. Kur Shtetet e Bashkuara të Amerikës lëkunden mes kërcënimit dhe tërheqjes, mes forcës dhe fjalëve bosh, ajo nuk dobëson vetëm pozicionin e saj ndaj Teheranit, por edhe besimin e aleatëve dhe frikën e kundërshtarëve. Diplomacia nuk funksionon me improvizime dhe sinjale kontradiktore. Në një rajon si Lindja e Mesme, paqartësia nuk është neutralitet; është ftesë për përshkallëzim.
Ndërkohë, bota po paguan faturën. Çmimet e energjisë lëkunden, tregjet nervozohen dhe çdo incident i ri në Ngushticë mund të kthehet në një krizë globale brenda pak orësh. Europa, mbetet spektatore e detyruar e një përplasjeje që prek drejtpërdrejt ekonominë e saj. Dhe ky është një tjetër realitet i hidhur: krizat globale po menaxhohen gjithnjë e më pak nga diplomacia kolektive dhe gjithnjë e më shumë nga vendime të njëanshme.
Në fund të ditës, kjo që po shohim nuk është proces paqeje. Është një krizë e maskuar si negociatë. Është një armëpushim që nuk ndal asgjë. Dhe mbi të gjitha, është një lojë e rrezikshme ku fjalët përdoren për të fshehur mungesën e strategjisë. Prandaj pyetja mbetet e drejtë dhe brutale: për çfarë dreq negociatash flet ky, kur realiteti në terren po flet gjuhën e armëve?/Pamfleti
Kushti i vetem te plotesohet: Te hapet ngushtica e Hormuzit duke u kthyer ne fillim.
Mund te marresh edhe nje fije kashte dhe te pretendosh se o nderton nje shtepi. Nqs ju nuk e kuptoni, dyshoj tek kjo pjese, pasi ju jeni aq inteligjent e per me teper ka informacion dhe mund te kuptohet cdo levizje. Problemi eshte tek indoktrinimi dhe urrejtja. Vijme tek "moskuptimi", çeshtja eshte e thjeshte: ka vene bllokade, dhe shume mire ka bere, sepse irani po pengon gjithshka te levize edhe kur eshte fjala per transport te materialeve jetike, ndersa anijet kineze te kamufluara me produkte te "ndryshme" por edhe me nafte mund te lejohen nga Irani. Para 4 diteve u bllokuan 4 anije kineze qe transportonin ne menyre te fshehte lende te pare per prodhimin e raketave dhe droneve. Ana tjeter eshte amo qe po u tmerron ata qe i kane pire gjakun njerezimit: Trump po rivendos rregullat e reja per te respektuar "marrveshjen nderkombetare ujore", pra levizjen e lire pa "pirateri". Edhe nje gje qe ju, deri sot te partendo, nuk e keni paura kurre kurajon te shkruani dy rreshta per kriminelet e regjimit Iranian qe ne Angli jane pasuri dhe miliarda te depozituara. Asnje nuk po ankohet deri sot te pakten, pervec marksisteve moderne
Kot merreni me politikën e Trumpit. Ai nuk është politikan, nuk e njeh diplomacinë. Ai sillet si një biznesmen në pushtet. Ai di administrim biznesi, jo administrim publik. Dhe pavarësisht se ai ka bërë një libër për Artin e marrëveshjes (negocimit), ai nuk di të negociojë, sillet thjesht si "gangster politik", bën presion dhe kur askush nuk e ha presionin, tërhiqet. Babai i Jared Kushner është Charles Kushner. Ai është një biznesmen i njohur në fushën e pasurive të paluajtshme në SHBA dhe themelues i kompanisë Kushner Companies. Gjithashtu, Charles Kushner ka pasur edhe probleme ligjore në të kaluarën dhe është dënuar, por më vonë u fal nga Donald Trump në fund të mandatit të tij. Donald Trump e ka emëruar babain e dhëndrit të tij, Charles Kushner, në një post shumë të rëndësishëm diplomatik. Në fund të vitit 2024, Trump e propozoi për ambasador. Në maj 2025, ai u konfirmua nga Senati amerikan. Që nga korriku 2025, ai shërben si ambasador i SHBA në Francë dhe Monako. Nuk kuptohet ça demokravie ëshyë SHBA me këto lloj nepotizmash! E njëjta gjë edhe për J.Biden, i cili fali të birin kur qe president. Trump për vete po mos të bëhej president ndoshta do ishte dënuar nga gjykata për ato që akuzohej. P.sh Donald Trump është përballur me disa çështje penale dhe civile. Në një prej tyre, në New York, ai u shpall fajtor në vitin 2024 për falsifikim dokumentesh biznesi (çështja e njohur si “hush money”).Për çështjet e tjera (si ato federale apo në shtete të tjera), proceset kanë qenë të ndërlikuara, disa janë shtyrë, disa janë pezulluar ose ende në zhvillim. Çështja federale për dokumentet sekrete (Florida). Lidhet me mbajtjen e dokumenteve të klasifikuara pas largimit nga Shtëpia e Bardhë. Akuza përfshin: mbajtje të paligjshme të dokumenteve dhe pengim të drejtësisë. Procesi është shtyrë dhe komplikuar për arsye procedurale dhe vendime gjyqësore. Çështja federale për ndërhyrje në zgjedhjet e 2020. Ka të bëjë me përpjekjet për të përmbysur rezultatin e zgjedhjeve. Edhe kjo është përballur me shtyrje dhe debate ligjore (p.sh. mbi imunitetin presidencial). Çështja në Georgia për zgjedhjet (RICO). Lidhet me përpjekjet për të ndryshuar rezultatin në këtë shtet. U ngrit nga Fani Willis. Përfshin akuza sipas ligjit kundër krimit të organizuar (RICO). Procesi është vonuar dhe në zhvillim, me shumë sfida procedurale. Çështje civile (jo penale) – mashtrim biznesi. Në New York. Lidhet me fryrje të vlerës së pasurive për përfitime financiare. Trump u shpall përgjegjës dhe u përball me gjoba të mëdha (kjo nuk është çështje penale). ____________ SHËNIM: Imagjinoni Ramën apo Saliun të kishin pasur këto lloj precendentësh në Shqipëri! A do fitonin zgjedhjet? A do i bënin "leckë" nëpër media analistët (të kapur ose jo qofshin)? Saliu e ka vërtetuar tashmë nuk fiton më zgjedhje, thjesht po mban peng partinë për interesa familjare. Kurse Rama ka përdorur administratën si kontigjent votash, bonuset parazgjedhore për pensionistët, dhe bandat për vota.
Biznesmen jo biznesmen, kryesorja eshte te kete karakter. Të mos jete batakçi.
Biznesmeni eshte shkalla me siperore e whiler dealer (matrapaz), qe funksionon, bleje 3 shite 8. Kjo do te thote hajdutllek te pafytyre. Te prodhosh $10 nje pale atletike Nike e te hidhen ne treg me $150 eshte kryeveper pisllek. Ta prodhosh 1L Whisky me $1 e ta shesesh $30 eshte mrekulli hajdutllek. Si mund te quhesh biznesmen kur ke hyre $900 milione borxh si Trapi e pastaj ngre koken!? Si mund te quhesh biznesmen kur kerkon shtete, prona, ishuj se te pelqejne, si femijet ne dyqanin e lodrave e embelsirave!? Me shume mund te kesh mirenjohje per nje peshtyme ne trotuar se sa per biznesqene te tille. Mos ngaterroni $ me Jarin o njerez.
KUR ZIHEN ALLTARET,SHKELMAT I HANE GOMARET