FLASH
Shkruar nga Gjergj Zefi
Në diplomaci, instinkti i biznesit dhe zhurma publike nuk mjaftojnë për të ndërtuar paqe; rasti Trump dëshmon se negociatat ndërkombëtare kërkojnë maturi, diskrecion dhe ndjenjë të hollë të ekuilibrit strategjik...
Në Greqinë e lashtë, një këpucar që sodiste një tablo, i vuri në dukje piktorit një pasaktësi në paraqitjen e sandaleve. Piktori e pranoi vërejtjen dhe e korrigjoi. Por kur këpucari nisi të komentonte edhe për elementë të tjerë të tablosë, përgjigjja që mori mbeti proverbiale: “Sutor, ne ultra crepidam!” “O këpucar, rri tek këpuca!”, një thirrje për të mos kapërcyer kufijtë e dijes dhe kompetencës.
Kjo sentencë e lashtë fiton një rezonancë të veçantë në analizën e mënyrës se si Donald Trump i është qasur çështjeve të ndërlikuara të politikës së jashtme, veçanërisht në raport me Iranin dhe përpjekjet për të arritur një armëpushim.
Në traditën diplomatike, negociatat ndërkombëtare janë procese të kujdesshme, të ndërtuara mbi diskrecion, gjuhë të matur dhe një ndjenjë të hollë të balancave strategjike. Ato nuk janë thjesht shkëmbime pozicionesh, por ushtrime të vazhdueshme të besimit të kufizuar, ku çdo fjalë e artikuluar në publik ka peshë të shumëfishtë.
Qasja e Trump, e formësuar nga përvoja e tij në botën e biznesit dhe e përmbledhur simbolikisht në ‘The Art of the Deal’, duket se operon mbi një logjikë tjetër: transparencë e menjëhershme, presion publik dhe krijim narrativash të shpejta për konsum të brendshëm. Kjo metodë, e cila në rrethana të caktuara ekonomike mund të prodhojë rezultat, në fushën e diplomacisë ndërkombëtare mbart rreziqe të dukshme. Publikimi i elementeve të negociatave apo artikulimi paraprak i përfundimeve të paformalizuara mund të perceptohet nga pala tjetër si cenim i dinjitetit negociues, duke e bërë kompromisin më të vështirë dhe jo më të lehtë.
Në marrëdhëniet me Iranin, ky dimension bëhet edhe më i ndjeshëm. Kemi të bëjmë me një aktor shtetëror që operon mbi kode të forta sovraniteti dhe perceptimi publik të forcës. Çdo formulim që sugjeron imponim apo dorëzim të njëanshëm rrezikon të prodhojë efektin e kundërt, duke forcuar pozicionet më të ashpra brenda vetë sistemit politik iranian. Në këtë kuptim, komunikimi publik i pakalibruar nuk është thjesht çështje stili, por faktor që ndikon drejtpërdrejt në substancën e negociatës.
Është e rëndësishme të theksohet se dallimi mes biznesit dhe diplomacisë nuk qëndron vetëm te objekti i marrëveshjes, por te natyra e përgjegjësisë. Një marrëveshje biznesi prek interesa ekonomike; një marrëveshje ndërkombëtare prek siguri kolektive, stabilitet rajonal dhe në raste të caktuara, vetë jetën e njerëzve. Për këtë arsye, tradita diplomatike ka zhvilluar një etikë të vetën, ku maturia dhe koherenca e mesazhit janë po aq të rëndësishme sa përmbajtja.
Në këtë sfond, rasti i fundit i ndërhyrjeve publike gjatë përpjekjeve për armëpushim shtron një pyetje më të gjerë mbi kufijtë mes stilit personal të lidershipit dhe kërkesave objektive të diplomacisë. Nuk bëhet fjalë për të mohuar aftësitë negociuese që një figurë si Trump mund të ketë në kontekste të caktuara, por për të kuptuar se çdo fushë kërkon instrumentet dhe kodet e veta. Kur këto kode anashkalohen, edhe qëllimet më pragmatike mund të komplikohen.
Në fund, sentenca “Sutor, ne ultra crepidam!” nuk duhet lexuar si një kritikë personale, por si një kujtesë e përhershme për kufijtë e kompetencës në një botë gjithnjë e më komplekse. Diplomacia, në thelb, mbetet arti i të mundshmes përmes maturisë, dhe çdo devijim nga ky parim, sado i motivuar nga dinamika të tjera, mbart pasoja që shkojnë përtej momentit./Pamfleti
Lini një Përgjigje