FLASH
Shkruar nga Zoran Vuletiç & Aleksandar Sekuloviç
Kur Vuçiç nuk mund të thotë diçka për arsye të ndryshme, atëherë ai urdhëron Dodikun, Vulin ose Daçiçin ta thonë dhe ata e thotë me gjuhë vulgare.
Vojislav Sheshelj praktikisht e përcaktoi interesin kombëtar serb më shumë se 35 vjet më parë. Ne dolëm në luftë për shkak të atij interesi kombëtar, për shkak të saj u copëtua ish-Jugosllavia, u vranë qindra mijëra njerëz, u krye gjenocid në Srebrenicë dhe pothuajse një milion njerëz u shpërngulën dhe u spastruan etnikisht. Por sot, një problem shumë më i madh se Shesheli janë aktorët politikë, të cilët më së shpeshti me vetëdije, ndonëse ka nga ata që edhe në mënyrë të pavetëdijshme, mbështesin interesin e tij kombëtar të përcaktuar çuditërisht.
Sheshel dhe Shesheljizmi, siç i kuptoj unë, janë pjesë përbërëse e nacionalizmit serb, i cili ka qenë forca shpirtërore dominuese në Serbi për gati 200 vjet. Por Shesheli nuk është krijuesi i Sheseljizmit. Nëse shikojmë historikisht, dalja e parë publike e Sheshelizmit ishte veprimi i Dorës së Zezë, pra i organizatës Bashkim ose Vdekje, që ishte vrasja e mbretit Aleksandër Obrenoviç dhe Draga Mashin.
Është një akt tipik seseljist. Kjo u pasua nga vrasja e udhëheqësve kroatë në Kuvendin e Jugosllavisë në vitin 1928. Lëvizja çetnike është mishërim i frymës së sheshelizmit. Në Luftën e Dytë Botërore, ai kreu gjenocidin ndaj boshnjakëve - myslimanëve, dhe pasuesit e tij në vitet 1990 kryen një përsëritje të atij gjenocidi në Srebrenicë.
Dhe jo vetëm në Srebrenicë, por edhe në Prijedor, Sarajevë, Tuzla, Vishegrad. Veprimet e Sheseljizmit vazhdojnë me vrasjen e Ivan Stamboliçit dhe Zoran Xhinxhiçit.
Sheshelj futi arrogancën, primitivizmin dhe mungesën e kulturës në jetën politike të Serbisë. Është e qartë. Por për mua është e rëndësishme që të ekspozojmë sheshelizmin, i cili është i fshehur, i larë, kulturor dhe që nuk e lejon Serbinë të anëtarësohet në Bashkimin Evropian. Mendoj se sot kemi një detyrë më të madhe për të ekspozuar të denjët që mbështesin synimet e Sheshelit.
Kur shikojmë vendimet politike që kanë marrë, a nuk është sheshelizëm kur miratohet Kushtetuta e vitit 2006 dhe në preambulë futet se Kosova është pjesë integrale e Serbisë, që është pengesa më e madhe për përparimin tonë drejt Bashkimit Evropian. A nuk është sheshelizëm kur NIS dhe i gjithë sektori energjetik i përkulen Rusisë për ruajtjen e supozuar të Kosovës, a nuk është sheseljizëm kur refuzohet plani i Ahtisarit.
Nëse nuk do të kishim gabuar, ato vendime nuk do të ishin marrë dhe sot do të kishim të paktën 60 ose 70 nga 250 deputetë në parlamentin serb që do të kërkonin një seancë të jashtëzakonshme të parlamentit për të konfirmuar pranimin e planit franko-gjerman për Kosovën.
Nga cilat pjesë të shoqërisë Sheshel rekrutoi mbështetës?
Në fillim, Sheshelj rekrutoi më së shumti anëtarë nga klasa punëtore. Por për mua është më pak problem. Problem shumë më i madh është se shumica e intelektualëve dhe numri më i madh i politikanëve dhe partive politike që e kanë pranuar qëllimin e tij. Shikoni mediat që krijojnë opinionin publik opozitar dhe mediat që mbështesin qeverinë. Ata absolutisht pajtohen se situata në Kosovë është e përkohshme, se aty ende asgjë nuk ka përfunduar. Mali i Zi, Bosnja dhe Hercegovina shihen si një çështje e brendshme e Serbisë.
Është e vështirë të luftosh kundër Shesheljizmit, sepse është fjalë për fjalë në çdo pore të shoqërisë. Ata që mbrojnë që Serbia të mos e njohë kurrë Kosovën, vazhdojnë të mohojnë atë që ndodhi në luftë dhe të relativizojnë Rezolutën e Kombeve të Bashkuara për gjenocidin në Srebrenicë, me vetëdije ose pa vetëdije e mbështesin Shesheljizmin.
Vuçiç, për fat të keq, është matësi i shoqërisë sonë dhe askush nuk ka të drejtë të zemërohet që Perëndimi po flet me të, sepse ne si shoqëri nuk jemi të aftë të krijojmë një alternativë politike jo vetëm ndaj Vuçiçit, por edhe ndaj politikës së tij.
Po të kishte urtësi politike opozita nuk do ta akuzonte për tradhti të Kosovës sepse pranoi targat e veturave të Kosovës dhe heqjen e pagesës së dinarëve në Kosovë. Kjo është diçka që duhej bërë dhe më mirë do ta kishte bërë Boris Tadiç 15 vjet më parë sesa sot ai dhe një pjesë e opozitës akuzojnë Vuçiçin për tradhti që e ka pranuar.
Pse idetë e Sheshelit gjetën një përgjigje kaq të fortë në Serbi?
Sa i përket mbështetjes masive për Sheshelin, ajo ishte mbështetje për nacionalizmin serb. Nacionalizmi serb ka qenë forca hegjemoniste në shoqërinë serbe për gati 200 vjet me një ndërprerje të vogël gjatë epokës së socializmit e cila zgjati shumë shkurt, ndoshta nga viti 1944 deri në 1948. Tashmë me konfliktin me Kominformin filloi erozioni i hegjemonisë së ideve socialiste.
Sheshelj nuk është demiurg, ai nuk është krijues, ai është një ekzekutues i thjeshtë i ideve të nacionalizmit serb, i cili pas Memorandumit të Akademisë së Shkencave dhe Arteve Serbe, arriti hegjemoninë absolute shpirtërore në shoqërinë serbe.
Pse Millosheviçi nuk e lejoi Sheshelin të ishte president?
Ishte konkurrencë, ishte llogaria e tyre personale. Parimisht nga pikëpamja historike dhe politike nuk ka shumë rëndësi. Ka pasur konkurrencë, por edhe marrëveshje të plotë për qëllimet dhe mënyrën e veprimit.
Udhëheqësit kryesorë kanë mësuar të mos përdorin metoda vulgare të Sheshelit, por të sofistikuara, më dinake, duke ndjekur politikën e Drazha Mihailoviçit, i cili tha se thelbi i politikës së tij ishte intriga, dinakëria dhe mashtrimi. Metoda e punës ka ndryshuar, por thelbi ka mbetur i njëjtë.
Cili është raporti mes Sheshelit dhe Vuçiçit?
Është një marrëdhënie e shkëlqyer, absolutisht nuk ka probleme as në kontakte politike, as personale. Shesheli është aq me përvojë politike, aq perfid dhe kaq dinak sa ai indirekt ndikon në vendime.
Vuçiç nuk ka probleme me Sheshelin. Shesheli për tre apo katër vjet nuk ishte aq i pranishëm në jetën publike, partia e tij nuk ishte as në koalicion lokal me Partinë Përparimtare Serbe. Pas kësaj ai u rishfaq, duke shkuar nga studio në studio, duke shpjeguar qëllimet e politikës së tij dhe absolutisht, pa diskutim, duke mbështetur Vuçiçin që ai të ishte në një koalicion formal me Partinë Progresive Serbe në zgjedhjet e fundit në Beograd.
Marrëdhënia mes Vuçiçit dhe Sheshelit është marrëdhënia mes nxënësit dhe mësuesit. Këtë më së miri e ilustron skena kur Sheshelj ishte deputet i Kuvendit të Serbisë dhe gjatë seancës ku mori pjesë edhe Vuçiç, ai i tha Vuçiçit se çfarë duhet të bëjë. Vuçiç i ka shkruar të gjitha me kujdes, gjë që normalisht nuk e bën kurrë.
Shesheli i shërbeu Vuçiçit më mirë se Millosheviçin, sepse ai ishte në një marrëdhënie konkurruese me Millosheviçin. Millosheviçi mbante gjithmonë stigmën e një komunisti dhe kurrë nuk u pranua plotësisht nga nacionalizmi serb. Nuk ka një problem të tillë me Vuçiçin dhe Sheshelj nuk ka asnjë rezervë për të.
Milorad Dodik një pasardhës më autentik i Vojisllav Sheshelit sesa Aleksandar Vuçiç?
Në thelb, nuk ka dallim në politikë dhe qëllime. Dodik gëzon besim dhe mbështetje të madhe në Republikën Srpska dhe ai ka pak mbështetje edhe në Serbi. Mendoj se bëhet fjalë vetëm për ndarjen e roleve, për atë skemën e vjetër, polici i mirë dhe i keq. Nuk ka dallim thelbësor
Pse fjalori i Milorad Dodik është më afër Sheshelit sesa i Vuçiçit?
Kur Vuçiç nuk mund të thotë diçka për arsye të ndryshme, atëherë ai urdhëron Dodikun, Vulin ose Daçiçin ta thonë dhe ata e thotë me gjuhë vulgare.
Gjithsesi mendoj se Vuçiç nuk përdor gjithmonë fjalë të bukura. Ai thotë se kryeministri i Kosovës, Kurti, është llum terrorist. Për përfaqësuesit perëndimorë gjithnjë e më shpesh thotë se janë gënjeshtarë dhe zuzar, por nuk i emërton siç i quan Kurti. Është e vërtetë se ndryshe nga Dodik, Vuçiç nuk shan. Ndryshe, nuk shoh ndonjë ndryshim mes tyre, as në stil, as në sjellje arrogante ndaj rivalëve.
Shesheljizimi i Serbisë
Shesheli nuk është ideolog. Ai përdor monedha të thjeshta të përshtatshme për të fituar shpejt elektoratin. Ai riprodhon atë që u krijua nga krijuesit e nacionalizmit serb. Shesheli nuk e shpiku idenë e Serbisë së Madhe. Para Luftës së Parë Botërore, në shumë vende të Serbisë kishte taverna dhe bujtina me emrin Velika Srbija.
Madje në Beograd kishte një klub futbolli me emrin Velika Srbija, kështu që pas Luftës së Parë Botërore dhe formimit të Jugosllavisë, ai e ndërroi emrin në Jugosllavi, gjë që tregon vetëm se nga pikëpamja e nacionalizmit serb, Jugosllavia konsiderohej një Serbi e zgjeruar. Prandaj, të gjitha idetë që riprodhon Shesheli kanë ekzistuar shumë më parë në nacionalizmin serb si një hegjemon shpirtëror.
A kishte Sheshelj një ndikim kaq të fortë në jetën politike dhe shoqërore në Serbi, saqë mund të flitet për sheshelizim të Serbisë?
Absolutisht po. Por nuk bëhet fjalë vetëm për Sheseljizimin, por edhe për Rusifikimin e Serbisë. Është një simbiozë që do të jetë shumë e vështirë të heqësh qafe. Atë që bëri Sheshel, i cili tani është praktikisht në pension, e vazhdojnë të tjerët. Kjo mund të shihet në sjelljen e tij. Ai e pranoi me qetësi pozicionin e tij të ri si një i huaj dhe një pensionist politik, sepse e di që shumë vazhdojnë idetë e tij, retorikën dhe stilin e tij të punës.
Pra, nuk ka nevojë të kesh frikë nga sheseljizmi. Ai ka një të ardhme të sigurt në shoqërinë serbe për sa kohë që ekziston hegjemonia e nacionalizmit serb./Përshtati “Pamfleti” nga “REL”
Lini një Përgjigje