FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Pala Trump beson se duke qenë lojtari më i fortë në tabelën e shahut, do të jetë në gjendje të imponojë politikat e saj dhe pas disa muajsh trazira, tregjet do të kthehen në normalitet.
Nëse ka një gjë për të cilën Donald Trump ka qenë i palëkundur që nga ora e parë kur mori detyrën, janë tarifat. Dhe nëse njoftimet e mëparshme konsideroheshin pjesërisht si armë negociuese, vendimi i fundit për vendosjen e tarifave 25% për makinat e importuara ka ndezur flakët në tregjet ndërkombëtare që është e dyshimtë se mund të shuhet lehtësisht.
Tashmë pas njoftimit të Trump, aksionet e kompanive të automobilave në SHBA, Evropë dhe Azi kanë filluar të bien. Sidomos në Gjermani, e cila është edhe eksportuesi më i madh i makinave në SHBA, situata është treguese: aksionet e Porsche AG ranë me 5%, Mercedes-Benz Group AG me 5,2%, BMW AG me 4,9% dhe Volkswagen AG (që zotëron Audi dhe Lamborghini) me 4,3%. Klima ishte e ngjashme në SHBA, ku tre prodhuesit më të mëdhenj të makinave shënuan rënie të ndjeshme: General Motors (-8%), Stellantis (-4%) dhe Ford Motor (-2%).
A ishte ky qëllimi i Trump?
Sigurisht që nuk ka qenë, pasi vetë ai beson se klima e paqëndrueshme në tregje do të zgjasë për një periudhë të shkurtër kohore dhe të gjithë do të përshtaten shumë shpejt me të dhënat e reja, rregullat e të cilave ai vetë i vendos.
A mund të ringjallet Detroiti?
Ëndrra e presidentit amerikan është t'i japë një jetë të re industrisë amerikane të automobilave. Për të kufizuar importet dhe për të shtyrë kompanitë kryesisht amerikane, por edhe të huaja, për të rikthyer fabrikat në SHBA. Ndoshta ai parashikon "ringjalljen" e Detroitit, i cili për dekada ishte afërsisht qendra e botës në zhvillimin e automobilave. Një synim ambicioz, edhe pse praktikisht i paarritshëm, të paktën duke pasur parasysh kushtet aktuale. Ngritja e një industrie automobilistike është një investim i shtrenjtë dhe nxitja "nuk do të paguani detyrimet" nuk mjafton. Edhe në skenarin më të mirë, do të duhen vite që prodhimi brenda mureve të rimëkëmbet.
Beteja për pjesët dhe kostot për Teslën
Një problem tjetër madhor që duhet të kapërcejnë pronarët industrialë janë pjesët e këmbimit të makinave. Edhe në ato të prodhuara në SHBA, një pjesë e madhe e pjesëve të përdorura vijnë nga jashtë. Dhe Donald Trump e kishte të qartë se pjesët e këmbimit do t'i nënshtroheshin gjithashtu tarifave. Me të njëjtin problem, edhe pse në një masë më të vogël se të tjerët, përballet edhe bashkëpunëtori i Trump, Elon Musk, i cili mund të ketë fabrikat e tij në Teksas dhe Kaliforni, por përdor pjesë që vijnë nga jashtë. Gjithsesi, vlerësimet fillestare sugjerojnë rritje të çmimeve të makinave që do të shkojnë nga 4000 deri në 10000 euro.
“I sëmuri” i madh gjerman pëson një goditje të re
Ajo që do të preket më shumë se çdo tjetër nga tarifat e Trump është industria gjermane e automobilave. Amerikanët janë klientët e saj më të mëdhenj dhe më të mirë. Sipas firmës kërkimore JATO Dynamics, 73% e eksporteve të makinave të Bashkimit Evropian në SHBA bëhen nga tre prodhuesit më të mëdhenj gjermanë të automobilave. Goditja është jashtëzakonisht e rëndë dhe ka shumë pak gjasa që gjermanët të zgjedhin SHBA-në për prodhimin e makinave të tyre. Në një kohë kur ekonomia gjermane po kalon ndoshta momentin më të vështirë në historinë e saj të pasluftës, në një kohë kur qeveria ka vendosur për një rritje spektakolare të shpenzimeve të mbrojtjes, një goditje e re për flamurët e industrisë së saj mund të duket vendimtare për të ardhmen e afërt të "motorit" evropian.
Përgjigja nga evropianët dhe aziatikët dhe spiralja e recesionit
Dy nga qendrat më të mëdha të industrisë globale të automobilave në BE dhe vendet aziatike kanë shpallur në thelb një përgjigje proporcionale ndaj tarifave të Trump. Një reagim që padyshim pritej nga qeveria amerikane. Pyetja është se ku do të çojë kjo luftë tashmë e hapur ekonomike. Pala Trump beson se duke qenë lojtari më i fortë në tabelën e shahut, do të jetë në gjendje të imponojë politikat e saj dhe pas disa muajsh trazira, tregjet do të kthehen në normalitet.
Megjithatë, një skenar jashtëzakonisht i mundshëm, bazuar në atë që na tregon përvoja e dy shekujve të fundit, është se tarifat në sektorë kritikë të ekonomisë krijojnë presione inflacioniste dhe kjo çon në shtrenjtimin e parasë. Guvernatori i Fed Tom Barkin madje foli për një epokë të "dukshmërisë zero". Dhe kjo ka rëndësi kur vjen nga goja e bankierit qendror. Ekonomia ndërkombëtare po ecën aktualisht në këtë “mjegull” dhe frika e madhe është se të dhënat e reja ka të ngjarë të çojnë në një spirale të re recesioni, të cilën askush nuk e di nëse edhe ekonomitë e mëdha mund ta përballojnë në këtë fazë./ CNN Greece
Lini një Përgjigje