TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota 4 Shkurt 2025, 20:18

Të gjithë duan një pjesë nga byreku i Sirisë së pasluftës

Shkruar nga Pamfleti

Të gjithë duan një pjesë nga byreku i Sirisë së

"Hamed Anoun", një konsulent i rrezikut gjeopolitik në Londër, paralajmëroi se "ndërsa momenti është premtues, investitorët duhet të afrohen me optimizëm të matur. Potenciali është i rëndësishëm, por edhe kompleksitetet".

Siria po kalon një transformim të thellë, i shënuar nga ndryshime të rëndësishme politike dhe një axhendë ambicioze reformash ekonomike që po tërheq vëmendjen globale dhe investitorët ndërkombëtarë. Udhëheqësit ndërkombëtarë dhe diplomatët po nxitojnë masivisht në Damask duke shpresuar të arrijnë një marrëveshje me qeverinë e re të reformuar të udhëhequr nga Ahmed al-Sharaa, i njohur më parë me emrin e luftëtarit “ Abu Mohammad al-Jolani”.

Peizazhi politik i vendit pësoi një ndryshim dramatik në nëntor 2024, kur grupet opozitare nisën një ofensivë të madhe kundër forcave të regjimit të Bashar al-Asad. Deri më 8 dhjetor, forcat opozitare kishin hyrë në Damask, duke çuar në dorëheqjen dhe largimin e Asadit në Emiratet e Bashkuara Arabe dhe më pas në Moskë, sipas  raporteve të mëparshme të bnm IntelliNews .

Al-Sharaa, ish-udhëheqësi i Hayat Tahrir al-Sham (HTS), u shpall president i përkohshëm i vendit më 29 janar dhe me një qeveri të re në vend që nuk i ka ndaluar diplomatët dhe politikanët globalë që nxitojnë të takohen me të. Diplomatët britanikë ishin të parët për t'u ulur me liderin e ri, të ndjekur me shpejtësi nga turqit dhe francezët, duke përfshirë vizitat e kreut të agjencisë turke të inteligjencës përpara diplomatëve, gjë që ishte mjaft e dukshme.

Tranzicioni nga sundimi Baathist në një përzierje të shpejtë islamike-sekulare që nga largimi i Asadit është shumë interesant. Tranzicioni ka përkuar me një ristrukturim po aq ambicioz ekonomik. Siria po ripozicionohet me shpejtësi si një destinacion tërheqës për investime, duke u shkëputur nga politika dekadash të izolimit dhe socializmi i kontrolluar nga shteti. Çmimet janë të lira, pronat kanë nevojë për rindërtim dhe turqit janë në krye të operacionit, me kamionët e tyre të çimentos që kalojnë me nxitim kufirin për të mbushur boshllëkun e lënë nga iranianët dhe rusët. Për rusët, pavarësisht një vizite nga një zyrtar rus në fund të janarit, bisedimet duket se kanë dështuar dhe vetëm sa kanë rritur presionin ndaj  Moskës për të hequr asetet e saj të mbetura  nga Tartus, ku ajo gëzonte bazën e saj të vetme mesdhetare.

Më 2 shkurt,  Arabia Saudite është shfaqur si një lojtar kyç në riintegrimin e Sirisë në skenën globale.  Princi i kurorës Mohammed bin Salman  (MbS) mirëpriti Presidentin e Përkohshëm Ahmed al-Sharaa në Riad, duke shënuar një moment historik të rëndësishëm diplomatik.

“Gjatë takimit tonë të gjatë sot, ne ndjemë dhe dëgjuam një dëshirë të vërtetë për të mbështetur Sirinë në ndërtimin e së ardhmes së saj", tha al-Sharaa pas bisedimeve. Vizita e Al-Sharaa në  Arabinë Saudite  ka implikime të rëndësishme rajonale. Kjo shënon riintegrimin e Sirisë në marrëdhëniet arabe pas viteve të tensionuara midis Damaskut dhe kryeqyteteve arabe, dhe investimeve potencialisht të mëdha që nevojiten shumë në vend nga Riadi. Vizita e liderit të ri sirian është udhëtimi i tij i parë ndërkombëtar.

Në një forum të rëndësishëm ekonomik në Damask, ministri i Tregtisë së Brendshme dhe Mbrojtjes së Konsumatorit, Maher Khalil Al-Hassan, përshkroi një vizion ambicioz të tregut të lirë. "Një ekonomi konkurruese e tregut të lirë përfaqëson një shtyllë themelore për arritjen e rritjes së qëndrueshme ekonomike," deklaroi ai, duke theksuar një sistem ku oferta dhe kërkesa përcaktojnë çmimet me ndërhyrje minimale të qeverisë.

Ministri nënvizoi një qasje gjithëpërfshirëse për transformimin ekonomik, duke përfshirë inkurajimin e investimeve të huaja, zhvillimin e infrastrukturës, forcimin e sistemit financiar, rritjen e edukimit dhe trajnimit të fuqisë punëtore dhe vendosjen e legjislacionit për mbrojtjen e konsumatorit për të parandaluar praktikat monopoliste.

Komentet e ministrit të ri vijnë pasi Siria vazhdon të luftojë me mjedisin e pasluftës dhe pakësimin e rezervave të parave të gatshme për shkak të viteve të konfliktit në vend, i cili çoi në rrëzimin e ish-rregjimit të al-Assad pas më shumë se 50 vjetësh në pushtet.

Katari dhe Turqia janë shfaqur si lëvizës të hershëm  në tregun e investimeve në zhvillim të Sirisë. Të dy vendet janë zotuar për projekte infrastrukturore kritike, duke përfshirë vendosjen e anijeve që prodhojnë energji elektrike për të trajtuar mungesat kronike të energjisë.

Investitorët britanikë  dhe të Bashkimit Evropian po tregojnë gjithashtu interes në rritje.

"Ne do t'i gjykojmë ata për veprimet e tyre," tha Sekretari i Jashtëm i Mbretërisë së Bashkuar David Lammy për BBC, duke shtuar ne duam të shohim një qeveri përfaqësuese, një qeveri gjithëpërfshirëse në Siri”. Ai shtoi se sigurimi i rezervave të armëve kimike dhe parandalimi i dhunës së mëtejshme ishin prioritetet kryesore për angazhimin britanik.

Ministri i Jashtëm Asaad al-Shaibani foli për rëndësinë e krijimit të një mjedisi transparent investimi, duke deklaruar në Forumin Ekonomik Botëror të Davos se "duhet të ketë ligj dhe duhet të ketë mesazhe të qarta për të hapur rrugën për investitorët e huaj".

Pavarësisht entuziazmit, analistët paralajmërojnë për sfida të rëndësishme. "Hamed Anoun", një konsulent i rrezikut gjeopolitik në Londër, paralajmëroi se "ndërsa momenti është premtues, investitorët duhet të afrohen me optimizëm të matur. Potenciali është i rëndësishëm, por edhe kompleksitetet".

Transformimi shtrihet përtej kufijve të Sirisë.

Royal Jordanian Airlines ka rifilluar fluturimet për në Damask për herë të parë në 13 vjet, duke kryer fillimisht katër fluturime javore me plane për të rritur shërbimet ditore nga prilli. Fluturimi i parë civil nga Damasku mbërriti në aeroportin e Deir ez-Zor, duke shënuar një tjetër hap në përpjekjet e rimëkëmbjes së vendit. Komuniteti ndërkombëtar i investimeve po vëzhgon nga afër. Disa të tjera po ndodhin në të gjithë rajonin, duke përfshirë Damaskun, me Turkish dhe Qatar Airways që rifillojnë fluturimet menjëherë.

Megjithatë, aftësia e Sirisë për të ruajtur vrullin e saj dhe për të krijuar një mjedis transparent dhe miqësor ndaj investitorëve do të përcaktojë perspektivat e saj ekonomike afatgjata.

Ajo tashmë ka një problem të vazhdueshëm me ofrimin e garancive të sigurisë, veçanërisht pas autobombës së fundit në veri të vendit, në qytetin me shumicë kurde të Manbij, më 3 shkurt, i cili vrau të paktën 20 njerëz në një shenjë të mundshme që pas- qetësia e luftës tashmë po shpërbëhet. /Përshtati Pamfleti/

Lini një Përgjigje