FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Ushtria ishte një nga objektivat kryesore të një goditjeje të gjerë kundër korrupsionit të urdhëruar nga Xi pasi erdhi në pushtet në vitin 2012…
Hetimi i Kinës ndaj gjeneralit të saj të lartë po e çon spastrimin disavjeçar të korrupsionit të Presidentit Xi Jinping në rrethin e tij më të ngushtë, duke nënvizuar se edhe lidhjet e ngushta personale nuk ofrojnë mbrojtje kur bëhet fjalë për besnikërinë ndaj udhëheqjes së partisë.
Ekspertët e Kinës thanë se lëvizja e Xi-së kundër aleatit të tij afatgjatë dhe anëtarit të Byrosë Politike, gjeneralit Zhang Youxia, përqëndron edhe më shumë pushtet në duart e presidentit, e bën komandën tashmë sekrete të ushtrisë kineze më të errët dhe sugjeron se një sulm i afërt ndaj Tajvanit është më pak i mundshëm.
"Largimi i Zhang do të thotë se askush në udhëheqje nuk është i sigurt tani", tha Jonathan Czin i Institutit Brookings me seli në Uashington, i cili e quajti hetimin "të habitshëm".
Czin, i cili kaloi vite si një analist i lartë i Kinës për Agjencinë Qendrore të Inteligjencës dhe, në vitet 2021-2023, shërbeu si drejtor për Kinën në Këshillin e Sigurisë Kombëtare të Shteteve të Bashkuara, shtoi se hetimi shënoi një "ndryshim të thellë" në politikën kineze.
Ndryshimi është i jashtëzakonshëm, pasi spastrimet e kaluara kishin në shënjestër njerëz që mund të kenë pasur njëfarë mbivendosjeje me Xi-në, por që nuk kishin lidhje të forta personale.
Këtë herë, spastrimi ka kaluar në atë që Czin e ka përshkruar si" të sistemit diellor politik të Xi-së.
Si Xi ashtu edhe Zhang janë fëmijë të ish-oficerëve të lartë. Gjenerali 75-vjeçar fillimisht pritej të dilte në pension në vitin 2022, por Xi e mbajti atë në Komisionin Qendror Ushtarak (CMC), organin më të lartë udhëheqës të ushtrisë kineze, për një mandat të tretë, duke nënvizuar afërsinë e tyre.
Ministria e Mbrojtjes njoftoi të shtunën një hetim ndaj Zhang, zëvendëskomandantit nën Xi si nënkryetar i lartë i CM, "për shkelje të dyshuara serioze të disiplinës dhe ligjit".
Ushtria ishte një nga objektivat kryesore të një goditjeje të gjerë kundër korrupsionit të urdhëruar nga Xi pasi erdhi në pushtet në vitin 2012. Spastrimet arritën në Forcën e saj të elitës së raketave, e cila mbikëqyr armët bërthamore, si dhe raketat konvencionale, në vitin 2023. Dy ish-ministra të mbrojtjes u spastruan gjithashtu nga Partia Komuniste në pushtet vitet e fundit për korrupsion.
“Mendoj se shqetësimet për korrupsion janë ndoshta reale, megjithëse ato zakonisht janë më shumë një pretekst për të larguar dikë nga politika kineze”, tha Czin, duke përmendur se sa thellë ishte rrënjosur korrupsioni para fushatës së Xi-t.
Një tjetër anëtar i lartë, Liu Zhenli, shefi i stafit të Departamentit të Shtabit të Përbashkët të CMC-së, u vu gjithashtu nën hetim, duke e zvogëluar në mënyrë efektive trupin prej shtatë anëtarësh në dy, me Xi në krye.
“Xi i ka shkatërruar drejtuesit e Ushtrisë Çlirimtare Popullore (PLA) si asnjë udhëheqës tjetër para tij”, tha Neil Thomas, një bashkëpunëtor në Shoqërinë e Azisë.
Eleminimi i kërcënimeve
Në një editorial, gazeta PLA Daily e përshkroi hetimin si një arritje të madhe, duke shtuar se dy gjeneralët kishin "minuar dhe shkelur seriozisht" sistemin e përgjegjësisë së kryetarit.
Sipas këtij sistemi, Xi, si kryetar i CMC-së, është i ngarkuar me "vendimmarrjen supreme ushtarake". Ai shërben gjithashtu si "marrëveshje institucionale për ushtrimin e udhëheqjes absolute të partisë mbi ushtrinë", sipas qeverisë së Kinës.
“Të përmendësh shkeljen e sistemit të përgjegjësisë së kryetarit sugjeron që Zhang kishte shumë pushtet jashtë vetë Xi-së”, tha Lyle Morris, një bashkëpunëtor i lartë në Qendrën për Analizën e Kinës të Institutit të Politikave të Shoqërisë Aziatike.
Artikulli i PLA Daily nuk ofroi detaje të mëtejshme dhe nuk dha asnjë provë të një lufte për pushtet.
Ndërsa disa analistë thonë se kjo sugjeron pabesi, të tjerë janë skeptikë nëse Zhang përbënte një kërcënim për pushtetin e Xi-së.
“Ndërmarrja e një veprimi kaq dramatik nga Xi sugjeron dy gjëra: Xi ka mbështetjen e plotë të Partisë Komuniste Kineze dhe Xi është i bindur në konsolidimin e pushtetit të tij mbi ushtrinë”, tha Morris.
Zhang në të kaluarën ka mbikëqyrur departamentin e prokurimit të PLA-së, i cili është bërë shënjestër e një goditjeje të gjerë kundër korrupsionit të urdhëruar nga Xi, por ai vetë deri më tani është kursyer.
James Char, një studiues në Shkollën e Studimeve Ndërkombëtare S. Rajaratnam në Singapor, tha se duke e vënë Zhang nën hetim, "Xi iu përgjigj gjithashtu kritikave se fushata e tij kundër korrupsionit e PLA-së ka qenë një proces selektiv ".
"Zhang ia kishte dalë mbanë pa u ndëshkuar pasi ndihmësi i tij, Li Shangfu, u përfshi në telashe në gjysmën e dytë të vitit 2023", shtoi Char. Ish-ministri i mbrojtjes Li u shkarkua për dyshime për korrupsion në prokurimin ushtarak.
Udhëheqje e vogël
Por lënia e udhëheqjes së ushtrisë të varfëruar dhe pa zëvendësime ngre pyetje se si drejtohet ushtria më e madhe në botë.
“Sinqerisht nuk është e qartë se si duhet të funksionojë zinxhiri i komandës, veçanërisht pasi kaq shumë oficerë që përndryshe do të ishin të kualifikuar për të zëvendësuar anëtarët e shkarkuar të CMC-së janë vetë të shkarkuar”, tha Czin i Brookings.
Analistë të tjerë thanë se presin që iniciativat e nivelit më të lartë, si zgjerimi i trajnimeve të përbashkëta, të ngadalësohen derisa Xi të mund të rindërtojë komisionin.
“Kjo mund të duket si shtimi i anëtarëve shtesë, ose mund të përfshijë ndërtimin e një lloj aparati të ri rreth Xi-t si vendimmarrës qendror”, tha Eric Hundman, drejtor i kërkimit në BluePath Labs, një konsulencë sigurie me seli në Uashington.
Thomas i Shoqërisë së Azisë tha se Xi donte të rinovonte udhëheqjen ushtarake dhe mund të jetë duke pritur deri në Kongresin e Partisë Komuniste vitin e ardhshëm për të "shqyrtuar plotësisht kandidatët e përshtatshëm për vendet e lira në Këshillin e Kujdesit të Mesëm".
Deri atëherë, ushtria do të vazhdojë të shtyjë përpara qëllimet ambicioze të modernizimit të Xi-së, thanë analistët.
Ndërsa Kina nuk ka zhvilluar një luftë prej dekadash, ajo po mban një qëndrim gjithnjë e më të ashpër në mosmarrëveshjet rajonale detare, si dhe mbi Tajvanin e vetëqeverisur, i cili pretendohet nga Kina. Pekini organizoi manovrat më të mëdha të luftës deri më sot rreth Tajvanit në fund të vitit të kaluar.
Me vëmendjen e Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, diku tjetër dhe me Tajvanin e planifikuar për zgjedhje në vitin 2028, Xi ka kohë të "pastrojë shtëpinë", thanë analistët.
“Shkatërrimi i komandës së lartë të PLA-së sugjeron që Xi nuk po mendon për një përshkallëzim të madh ushtarak kundër Tajvanit në një afat të afërt. Por goditja e tij është projektuar për të ngritur një kuadër gjeneralësh më kompetentë dhe besnikë, të cilët do të përbëjnë një kërcënim më të madh në të ardhmen”, tha Thomas.
Sipas tij, “Xi është një njeri me mision”.
“Ai do të bëjë gjithçka që duhet për të siguruar që Partia dhe ushtria e saj të jenë politikisht besnike dhe ideologjikisht të përkushtuara”, shtoi ai. /Përshtatur nga Reuters/
Lini një Përgjigje