FLASH
Shkruar nga Alina Polyakova
Zhvillimet e fundit dëshmuan se Arktiku nuk është më një periferi gjeografike, por një qendër e re e gravitetit strategjik. Ky rajon po e ridizenjon mbrojtjen e NATO-s dhe po dikton nevojën për një prani më të fortë ushtarake amerikane…
Nëse do të pyesnit dikë një vit më parë se cila sfidë urgjente ndërkombëtare do të ishte në qendër të vëmendjes për udhëheqësit globalë që u mblodhën në Davos javën e kaluar, askush nuk do të kishte thënë Grenlanda.
Megjithatë, në prag të forumit, fokusi i presidentit Trump mbi ishullin më të madh në botë siguroi që kjo do të ishte çështja që dominonte takimin alpin. Mes kërcënimeve të SHBA-së për tarifa ndaj vendeve evropiane dhe paralajmërimeve hakmarrëse të Evropës për përfshirjen në listën e zezë të miliarda dollarëve importe amerikane, dukej sikur nuk kishte asnjë zgjidhje në horizont.
Megjithatë, menjëherë pas mbërritjes së tij, Trump përjashtoi përdorimin e forcës për të marrë ishullin dhe njoftoi se ai dhe Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, po punonin për një kornizë për të siguruar një prani të zgjeruar të SHBA-së në ishull. Marrëveshja nuk ka ende shumë detaje, por thuhet se synon të rivendosë bazat amerikane në të gjithë ishullin, gjë që do të përfshinte njëfarë autonomie territoriale për ato zona.
Ulja e tensionit është një lajm i mirë për një marrëdhënie tashmë të tensionuar Evropë-SHBA pas mosmarrëveshjeve mbi tregtinë, rregullimin e teknologjisë dhe negociatat për t'i dhënë fund luftës së Rusisë në Ukrainë. Por çfarë kemi mësuar deri më tani nga çështja e Grenlandës?
1. Arktiku është i rëndësishëm
Për vite me radhë, Presidenti Trump ka folur për rëndësinë strategjike të Arktikut dhe Grenlandës, në veçanti për sigurinë kombëtare të SHBA-së. Dhe është e vërtetë: ishulli ndodhet në kryqëzimin e rrugëve të sigurisë, ekonomisë dhe konkurrencës strategjike.
Meqenëse Grenlanda lidh Amerikën e Veriut dhe Evropën gjeografikisht dhe politikisht nëpërmjet Danimarkës, ajo është bërë strategjikisht qendrore për NATO-n dhe marrëdhëniet më të gjera transatlantike. Strategjia Kombëtare e Mbrojtjes e SHBA-së, e publikuar së fundmi, e ngre gjithashtu Grenlandën si një shqetësim thelbësor për sigurinë e SHBA-së, ndërsa e pakëson angazhimin e SHBA-së me Evropën, duke përforcuar argumentin se evropianët do të duhet të mbajnë përgjegjësinë për mbrojtjen e tyre.
Rusia dhe Kina e shohin gjithashtu Arktikun si një zonë kyçe për konkurrencë me Shtetet e Bashkuara. Mosmarrëveshja ka nënvizuar se presidenti amerikan nuk është i detyruar nga nocionet tradicionale të sovranitetit kombëtar dhe sigurisë ndërkombëtare. Një prani më e madhe e SHBA-së në Veriun e Epërm dhe në Grenlandë do të mbështeste sigurinë e SHBA-së dhe të NATO-s, të cilat po e përforcojnë njëra-tjetrën.
Është e vërtetë që SHBA-ja e reduktoi ndjeshëm praninë e saj të mëparshme në Grenlandë, duke krijuar dobësi të mundshme që t’i shfrytëzonin kundërshtarët. Në kulmin e Luftës së Ftohtë, SHBA-ja kishte në Grenlandë 17 baza dhe afërsisht 10.000 trupa. Tani në të vetmen bazë amerikane në Grenlandë, Baza Hapësinore Pituffik, gjenden më pak se 200 trupa amerikane.
2. Angazhimi dhe diplomacia evropiane me SHBA-në funksionon
Evropianët, dhe sigurisht Danimarka dhe Grenlanda, ishin dhe janë kundër çdo shkeljeje të sovranitetit me anë të forcës. Në prag të Forumit të Davosit, shumë udhëheqës evropianë iu drejtuan drejtpërdrejt presidentit amerikan për të shprehur shqetësimet dhe qëndrimin e tyre, gjë që nuk dukej se funksionoi deri në momentin e fundit.
Aleatët e SHBA-së kanë mirëpritur historikisht më shumë angazhim të SHBA-së dhe në rastin e Grenlandës, një prani më të madhe ushtarake amerikane. SHBA-ja mbetet aleati i domosdoshëm për Evropën, sepse zotëron një rrjet ndërkombëtar partnerësh dhe aleatësh të gatshëm që ofrojnë një rrjet global të pakrahasueshëm bazash ushtarake.
Kjo i shërben interesave jetësore të SHBA-së në të gjithë botën, nga Hemisfera Perëndimore në Indo-Paqësor dhe në Evropë. Pra fuqia globale e SHBA-së mbështetet në këtë rrjet besimi dhe bashkëpunimi, gjë që do të thotë se arritja e objektivave më të gjera të sigurisë bëhet më së miri duke u mbështetur te bashkëpunimi dhe kohezioni midis aleatëve.
3. Të heqësh sytë nga kërcënimi më i rëndësishëm i shërben vetëm kundërshtarëve tanë
Për NATO-n, kjo është Rusia, e cila vazhdon luftën e saj brutale kundër Ukrainës, ndërkohë që e përshkallëzon luftën e saj në hije kundër Evropës. Drama diplomatike mbi Grenlandën gati i prishi negociatat shumë delikate që SHBA-ja ka zhvilluar me Ukrainën, Evropën dhe Rusinë.
Kjo është pikërisht ajo që dëshiron Putini. Një shpërqendrim i tillë i sjell dobi edhe Kinës, e cila do të përdorë frustrimet dhe emocionet e larta si në SHBA ashtu edhe në Evropë për ta paraqitur veten si partnerja më e besueshme. Evropianët nuk duhet të bien pre e kësaj fasade, por tensionet midis aleatëve transatlantikë do t’i inkurajojnë ata që kërkojnë bashkëpunim më të ngushtë me Kinën.
Nga përvoja e dimë se puna me aleatët tanë natyrorë e shumëfishon fuqinë dhe ndikimin tonë. Edhe udhëheqja në Moskë dhe Pekin e di këtë, gjë që ndihmon të shpjegohet pse ata e kanë thelluar marrëdhënien e tyre. Demokracitë janë në një pozicion më të mirë për të mbrojtur interesat dhe sigurinë e tyre kur janë të bashkuara dhe jo të përçara./ Përshatati "Pamfleti" Nga “Center for European Policy Analysis”
Shënim: Alina Polyakova është presidente dhe drejtore Ekzekutive e Qendrës për Analizën e Politikave Evropiane (CEPA).
Lini një Përgjigje