Evropianët do të duhet të gjejnë një rrugë të tretë...
Donald Trump inauguroi Bordin e tij të Paqes në Davos me rreth 19 kombe të pranishme. Për evropianët kjo është një provë uniteti. Nëse ky Bord do të sfidonte OKB-në, kjo do të ketë pasoja edhe për kuadrin ligjor për BE-në dhe shtetet anëtare të BE-së. Trump po përpiqet t'i qetësojë frikërat e tyre, por jo shumë bindshëm.
"Unë jam një adhurues i madh i potencialit të OKB-së, por ajo kurrë nuk e ka përmbushur potencialin e saj. OKB-ja duhet të kishte zgjidhur të gjitha luftërat që unë zgjidha", deklaroi Trump.
Ka njëfarë të vërtete në deklaratën e Donald Trump. Dhe duhet mega-egoja e Trump për të besuar se ai mund të bëjë më mirë. Deri tani jemi ende në fazën e shkëlqyer të themelimit të Bordit të tij të Paqes, duke filluar me aspiratat, jo me aspektet praktike në Gaza.
Në Davos, në ceremoninë e nënshkrimit morën pjesë 19 krerë shtetesh. Ajo përfshinte Argjentinën, Marokun, shtetet e Gjirit, Turqinë, Hungarinë, Bullgarinë, Kosovën, Indonezinë, Mongolinë dhe ish-republikat sovjetike. Trump tha se i pëlqen të gjitha. A mjafton kjo që bordi të sigurohet që ata të bëjnë një punë më të mirë se OKB-ja? Jo. Disa prej tyre kanë përvojë në konflikte të zgjatura. A i bën kjo ata paqebërës më të mirë? Kjo varet.
Trumpit i pëlqen ta mbajë botën duke hamendësuar se çfarë po bën ai. Në Davos ai siguroi se bordi do të punonte në bashkëpunim me OKB-në. Disa ditë më parë ai iu përgjigj një pyetjeje nga Fox News nëse bordi do ta zëvendësonte OKB-në, duke thënë se mund ta bënte, pasi OKB-ja nuk ishte shumë e dobishme.
Se sa i dobishëm do të jetë bordi për të sjellë paqe në Gaza, ende nuk është zbuluar. Dhëndri i Trump, Jared Kushner, prezantoi në Davos një vizion të Gazës si një qytet i së ardhmes me kulla të inteligjencës artificiale që duket shumë si horizonti në një nga qytetet në Gjirin Persik. Asnjë lidhje me realitetin në terren në Gaza, ku mbizotërojnë kushte çnjerëzore jetese për palestinezët. Është sikur vuajtjet në Gaza të konsideroheshin tashmë një gjë e së kaluarës, krejt e kundërta e OKB-së që i kujton botës mundimet e saj.
Diplomati shumë i vlerësuar bullgar Nikolay Mladenov do të shërbejë si lidhja midis bordit dhe Komitetit Kombëtar të sapokrijuar për Administrimin e Gazës, të udhëhequr nga ish-zëvendësministri i Autoritetit Palestinez, Ali Shaath. Mladenov ka integritetin dhe gjuhën e nevojshme për këtë fazë dhe ndan vizionin e Trump për marrëveshjet e Abrahamit si mënyra për të sjellë paqe në Lindjen e Mesme. Ai është njeriu të cilit i besojnë palestinezët, Izraeli dhe shtetet e Gjirit.
Shumë kombe janë ende në dilemë. Vladimir Putin po studion detajet, sipas Kremlinit, dhe Steve Witkoff u takua me të dje. Benjamin Netanyahu dëshiron të bashkohet, por ministri i tij i ekstremit të djathtë, Bezalel Smotrich, jo. Giorgia Meloni tha se i duhet më shumë kohë, ndërsa Belgjika kërkoi një përgjigje të përbashkët të koordinuar në Evropë.
Pas samitit të emergjencës së BE-së në Bruksel, Antonio Costa tha: “Kemi dyshime të konsiderueshme në lidhje me një numër elementësh në kartën e Këshillit të Paqes”.
Këto lidhen me fushëveprimin e përgjegjësive, kryesinë dhe përputhshmërinë e iniciativës me Kartën e Kombeve të Bashkuara. Shumë diplomatë e shohin tashmë këtë si një konkurrencë për OKB-në. Kjo është arsyeja pse Gjermania e refuzoi ftesën, siç raportoi FAZ. E njëjta gjë bëri edhe Franca, në përgjigje të së cilës Trump kërcënoi me 200% ulje të çmimeve për verërat dhe shampanjën franceze.
Një përgjigje e koordinuar e BE-së nuk mund të jetë thjesht një "jo" ndaj iniciativës paqësore të Trump. Ka shumë forma të tjera angazhimi për Gazën përveç anëtarësimit në organizatën e tij Bordi për Paqe. Pra, diplomacia do të duhet të gjejë një terren të mesëm midis aspekteve institucionale dhe iniciativës paqësore si të tillë.
Çfarë kompetencash mund të ofrojnë ato në rrugën praktike drejt paqes për Gazën? Dhe çfarë roli mund të luajë Evropa në lidhjen midis OKB-së dhe Bordit të Paqes? Midis alternativës 1 dhe 2 ndaj ftesës së Trump, evropianët do të duhet të gjejnë një rrugë të tretë./Përshtati “Pamfleti” nga “Eurointelligence”
Euro idioci. OkB me kryetar Verzevulin