TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota25 Janar 2026, 10:48

Bilanci i fuqisë në Arktik; nga Flota Veriore e Rusisë te komandot me slita

Shkruar nga Pamfleti
Bilanci i fuqisë në Arktik; nga Flota Veriore e Rusisë te
"Lufta" për Arktikun

Një total prej tetë kombesh kanë territore në Arktik. Bëhet fjalë për Rusinë, SHBA, Kanadanë, Danimarkën, Norvegjinë, Suedinë, Finlandën dhe Islandën. Reuters përmbledh burimet ushtarake që ato kanë në rajon, ndërsa Trump këmbëngul se nuk do të tërhiqet nga pretendimi i tij për Groenlandën...

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump , dëshiron të blejë Groenlandën, duke thënë se kjo është e vetmja mënyrë që Shtetet e Bashkuara mund të sigurojnë mbrojtjen e tyre. Danimarka dhe Groenlanda e refuzojnë këtë, ndërsa shprehen se çdo shqetësim që ka Uashingtoni mund të adresohet përmes marrëveshjes së tyre ekzistuese të mbrojtjes.

Tetë vende që kanë territore në Arktik janë: Rusia, Shtetet e Bashkuara, Kanadaja, Danimarka, Norvegjia, Suedia, Finlanda dhe Islanda. Ja një përmbledhje e aseteve të tyre ushtarake, nga Reuters.

Rusia

Gjysma e sipërfaqes tokësore të Arktikut është territor rus. Që nga viti 2005, Moska ka rihapur dhe modernizuar dhjetëra baza ushtarake të epokës sovjetike, si në kontinentin e Arktikut ashtu edhe në ishujt pranë bregdetit të saj verior. Rusia mban një gjendje të lartë gatishmërie në vendin e saj të testimit bërthamor në arkipelagun arktik të Novaya Zemlya, megjithëse nuk ka kryer një provë që përfshin një shpërthim bërthamor që nga viti 1990. Tetorin e kaluar, ajo testoi një raketë lundrimi me energji bërthamore, Burevestnik, nga vendi.

Në Arktikun Evropian, Gadishulli Kola është shtëpia e rreth dy të tretave të aftësive bërthamore të Rusisë, aftësisë së saj për t'iu përgjigjur një sulmi bërthamor me armët e veta, sipas Mathieu Boulegue, një bashkëpunëtor në Institutin Polar në Qendrën Wilson me seli në Uashington.

Bilanci i fuqisë në Arktik; nga Flota Veriore e Rusisë te

Rajoni është gjithashtu shtëpia e Flotës Veriore të Rusisë, me bazë në Severomorsk, e cila operon gjashtë nga 12 nëndetëset bërthamore të vendit, sipas Institutit Ndërkombëtar për Studime Strategjike. Gjashtë të tjerat operohen nga Flota e Paqësorit, me bazë në Vladivostok. Qasja e vetme e Flotës Veriore në Atlantikun e Veriut është përmes Detit Barents, midis arkipelagut norvegjez të Svalbard dhe bregdetit verior të Evropës. Prandaj, ruajtja e kësaj qasje është thelbësore për Moskën.

SHBA dhe Kanada

Që nga viti 1957, SHBA-ja dhe Kanadaja e kanë mbrojtur së bashku atdheun e tyre kundër kërcënimeve, përfshirë ato nga raketat bërthamore, përmes Komandës së Mbrojtjes Hapësinore të Amerikës së Veriut , e njohur si Norad.

Ata po modernizojnë Norad-in, sipas Institutit Ndërkombëtar për Studime Strategjike (IISS): Kanadaja po blen dy sisteme radarësh që mbulojnë rajonet Arktike dhe polare, ku i pari pritet të arrijë aftësinë operacionale deri në vitin 2028.

Presidenti Trump dëshiron të vendosë një sistem të ri mbrojtës nga raketat, të quajtur Golden Dome, për të cilin ai thotë se Groenlanda është jetike. Uashingtoni ka Bazën Hapësinore Pitufik në Groenlandën veriore sipas një marrëveshjeje mbrojtjeje me Danimarkën. Përndryshe, shumica e forcave të saj arktike janë të bazuara në tetë baza në Alaska dhe numërojnë rreth 22,000 trupa, sipas IISS dhe Komandës Veriore të SHBA-së.

Bilanci i fuqisë në Arktik; nga Flota Veriore e Rusisë te

Kanadaja ka 5 baza në Arktik, përfshirë Alert, një stacion informacioni sinjalesh në Ishullin Ellesmere, vendbanimi më verior i banuar përgjithmonë në botë. Në jug të Rrethit Arktik, ajo ka një bazë në Yellowknife në Territoret Veriperëndimore, e cila strehon një ekip patrullimi rojesh dhe një bazë ajrore.

Kanadaja po ndërton gjithashtu një strukturë në Ishullin Baffin për të furnizuar me karburant anijet patrulluese në det të hapur, megjithëse projekti ka pësuar vonesa të shumta. Ndërkohë, SHBA-të po zgjerojnë strukturat ekzistuese portuale në Nome, Alaskë, sipas IISS.

Danimarka

Komanda e Përbashkët Daneze e Arktikut (JAC) , me seli në kryeqytetin e Groenlandës, Nuuk, ka afërsisht 150 personel ushtarak dhe civil. JAC është gjithashtu i pranishëm në Bazën Ajrore Kangerlussuaq, si dhe në katër stacione më të vogla ushtarake në lindje dhe verilindje të Groenlandës. JAC ka gjithashtu një oficer ndërlidhës në Pitufik. Patrulla e sajave me qen Sirius, të cilën Trump e tallon, është një njësi ushtarake që kryen zbulime me rreze të gjatë në kushtet ekstreme të Grenlandës verilindore.

Bilanci i fuqisë në Arktik; nga Flota Veriore e Rusisë te

Suedia dhe Finlanda

Suedia nuk ka baza në veri të Rrethit Arktik , por ka një bazë ajrore në Luleå, në bregdetin verior të Gjirit të Bothnia-s, dhe një bazë ushtarake me dy regjimente në Boden, rreth 40 kilometra në brendësi të tokës.

Finlanda ka një bazë ajrore në Rovaniemi, në Rrethin Arktik , dhe një bazë të Brigadës Jaeger më në veri në Lapland.

Që kur iu bashkuan NATO-s, të dy vendet i kanë integruar ushtritë e tyre në pjesën tjetër të aleancës.

Norvegji

Norvegjia është vëzhguesja e NATO-s për një sipërfaqe të gjerë detare prej rreth 2 milionë kilometrash katrorë të Atlantikut të Veriut, përfshirë Arktikun. Shumë nga instalimet e saj ushtarake ndodhen mbi Rrethin Arktik.

Ka katër baza ajrore, përfshirë një për avionët e rinj luftarakë F-35, dy baza detare, një numër bazash ushtarake dhe një qendër pritjeje për aleatët e NATO-s që vijnë për përforcime në rast të një sulmi. Nuk ka instalime ushtarake në Svalbard, arkipelagun Arktik të Norvegjisë.

Bilanci i fuqisë në Arktik; nga Flota Veriore e Rusisë te

Islanda

Ishulli i Atlantikut të Veriut është anëtar i NATO-s, por nuk ka ushtri, vetëm një roje bregdetare. Ai strehon avionë patrullimi detar P-8A Poseidon të Marinës Amerikane në një vendosje me rotacion, me bazë në Bazën Ajrore Keflavik, pranë Reykjavikut. Avionët luftarakë të NATO-s rrotullohen periodikisht në Keflavik për të mbajtur hapësirën ajrore islandeze të sigurt. Vendosjet zakonisht zgjasin dy deri në tre javë, tre herë në vit.

Burimet: Instituti Ndërkombëtar për Studime Strategjike; Mathieu Boulegue; NATO; Komanda Veriore e SHBA-së; Qeveria e Islandës /Përshtatur nga Reuters/

 

arktiku shba rusia perballja

Lini një Përgjigje