FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Rreth një muaj më parë, presidenti amerikan Donald Trump deklaronte se nuk ishte “aspak i shqetësuar” për përfundimin e luftës me Iranin.
“Kam gjithë kohën në botë, por Irani nuk e ka. Ora po ecën”, shkroi ai në rrjetet sociale, duke lënë të kuptohej se presioni ishte mbi Teheranin.
Megjithatë, zhvillimet e fundit tregojnë një situatë më të ndërlikuar për administratën amerikane, shkruan CNN. Trump ka shmangur rikthimin e përplasjes së drejtpërdrejtë ushtarake me Iranin dhe ka kaluar disa nga afatet që vetë kishte vendosur, edhe pse Teherani nuk ka përmbushur kërkesat amerikane. Në të njëjtën kohë, brenda Partisë Republikane po shtohet presioni për t’i dhënë fund konfliktit, ndërsa afrohen zgjedhjet e mesmandatit të vitit 2026 dhe pasojat ekonomike të luftës po shihen si barrë politike për kandidatët republikanë.
Tashmë, figura të rëndësishme republikane të njohura për qëndrimet e ashpra ndaj Iranit po shfaqin shqetësim se Trump mund të pranojë një marrëveshje shumë më të butë nga sa ishte premtuar në fillim.
Sipas informacioneve që kanë dalë së fundmi, draftet e një memorandumi mirëkuptimi parashikojnë ndalimin gradual të luftimeve, rihapjen e ngushticës së Hormuzit dhe heqjen e bllokadës amerikane në zonë. Marrëveshja do të përfshinte gjithashtu zhbllokimin e disa aseteve iraniane dhe rikthimin e eksporteve iraniane të naftës dhe karburanteve.
Në këmbim, Irani do të angazhohej të mos zhvillojë armë bërthamore dhe të nisë negociata për heqjen dorë nga rezervat e uraniumit të pasuruar në nivele të larta.
Megjithatë, këto kushte konsiderohen shumë larg objektivave që Trump kishte shpallur në fillim të konfliktit. Në një moment ai kishte kërkuar “dorëzim pa kushte” nga Irani, ndërsa administrata amerikane kishte përfshirë mes synimeve edhe ndalimin e plotë të programit bërthamor iranian dhe ndërprerjen e mbështetjes për grupet aleate në Lindjen e Mesme.
Senatori republikan Roger Wicker, kryetar i Komisionit të Forcave të Armatosura në Senat, reagoi ashpër duke deklaruar se Trump “po këshillohet gabim për të ndjekur një marrëveshje që nuk do të vlejë as sa letra ku shkruhet”.
Ai paralajmëroi gjithashtu se arritja e një marrëveshjeje në vend të rifillimit të veprimeve ushtarake mund të krijojë “perceptim dobësie”.
Edhe senatori Lindsey Graham shprehu shqetësim se një marrëveshje e tillë do t’i lejonte Iranit të ruante ndikimin mbi ngushticën e Hormuzit dhe të kërcënonte infrastrukturën energjetike të fqinjëve të tij.
“Kjo do të ishte një ndryshim i madh i balancës së pushtetit në rajon dhe me kalimin e kohës do të kthehej në makth për Izraelin”, deklaroi Graham.
Senatori Ted Cruz tha se ishte “thellësisht i shqetësuar” nga raportimet për marrëveshjen e mundshme dhe shtoi se shpresonte që ato të mos ishin të vërteta.
“Nëse rezultati i gjithë kësaj është një regjim iranian që vazhdon të drejtohet nga islamistë që thërrasin ‘vdekje Amerikës’, ndërkohë që merr miliarda dollarë, pasuron uranium dhe zhvillon armë bërthamore, atëherë kjo do të ishte një gabim katastrofik”, deklaroi Cruz.
Reagime kritike kanë ardhur edhe nga figura të njohura konservatore dhe ish-zyrtarë të administratës Trump. Ish-këshilltari për sigurinë kombëtare John Bolton deklaroi se, sipas zhvillimeve aktuale, “ajatollahët do të kishin fituar një fitore të rëndësishme”.
Edhe Michael Flynn, një tjetër ish-këshilltar i Trump, i kërkoi presidentit të mos i besojë Iranit, duke kujtuar se regjimi iranian “ka gënjyer vazhdimisht më parë”.
Ish-sekretari amerikan i Shtetit Mike Pompeo kritikoi gjithashtu konturet e marrëveshjes së raportuar, duke thënë se ajo i ngjante marrëveshjes bërthamore të negociuar gjatë administratës Obama, të cilën Trump e anuloi gjatë mandatit të parë.
Sipas Pompeos, marrëveshja do të nënkuptonte “financim të Gardës Revolucionare iraniane për të zhvilluar programe armësh të shkatërrimit në masë dhe për të terrorizuar botën”.
Përplasjet kanë kaluar edhe në nivel publik mes mbështetësve të Trump. Zëdhënësi i Shtëpisë së Bardhë Steven Cheung sulmoi Pompeon, ndërsa këshilltari politik Alex Bruesewitz reagoi ndaj Ted Cruz duke e akuzuar se po përpiqet të minojë presidentin.
Nga ana tjetër, sekretari amerikan i Shtetit Marco Rubio mbrojti pozicionin e administratës duke deklaruar se angazhimi i Trump për të ndaluar Iranin të sigurojë armë bërthamore “nuk duhet të vihet në dyshim nga askush”.
Edhe vetë Trump reagoi ndaj kritikëve në rrjetin Truth Social, ku shkroi: “Mos dëgjoni humbësit që kritikojnë diçka për të cilën nuk dinë asgjë.”
Megjithatë, situata po bëhet gjithnjë e më e vështirë për presidentin amerikan. Administrata kishte parashikuar që lufta të zgjaste rreth një muaj, por konflikti po hyn në muajin e tretë dhe Irani nuk ka treguar shenja tërheqjeje përballë kërcënimeve amerikane.
Kjo ka lënë Trump përballë dy alternativave të vështira: rikthimin e sulmeve ushtarake, gjë që ai duket se nuk dëshiron ta bëjë, ose vazhdimin e një lufte konsumimi ekonomik ku të dyja palët përpiqen të përballojnë presionin e krijuar nga tensionet në ngushticën e Hormuzit.
Në të njëjtën kohë, presidenti rrezikon të përballet me pakënaqësi në të dy krahët e Partisë Republikane. Fillimisht ai irritoi republikanët kundër ndërhyrjeve ushtarake, ndërsa tani po rrezikon të humbasë mbështetjen e figurave të ashpra të politikës së jashtme që e kishin parë si aleat të vendosur kundër Iranit.
Për shumë prej këtyre figurave, konflikti aktual shihet si mundësi për të dobësuar përfundimisht Iranin dhe ndikimin e tij në rajon. Pikërisht për këtë arsye, ata kanë frikë se Trump mund të tërhiqet para se të arrijë objektivat që vetë kishte shpallur.
Lini një Përgjigje