FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Kreu i grupit Wagner në Rusi, Yevgeny Prigozhin dyshohet se ka vdekur.
Mediat ndërkombëtare shkruajnë se një avion civil është rrëzuar në veri të Moskës dhe të 10 personat në bord kanë vdekur. Mes tyre ka qenë dhe lideri i grupit mercenar rus.
Shtatë pasagjerë dhe tre anëtarë të ekuipazhit ishin në bordin e avionit 'Embraer', i cili po udhëtonte nga Moska në Shën Petersburg, njoftoi agjencia e lajmeve TASS. Avioni thuhet se është rrëzuar në rajonin Tver, në veri të Moskës.
"Ka nisur një hetim për rrëzimin e avionit Embraer që ndodhi sonte në rajonin e Tverit. Sipas listës së pasagjerëve, mes tyre është emri dhe mbiemri i Yevgeny Prigozhin", njoftuan autoritetet e aviacionit rus. Sipas Associated Press, avioni i rrëzur është i vetë Prigozhinit.
Yevgeny Prigozhin 2 muaj më parë nisi një rebelim kundër Vladimir Putinit dhe më pas u detyrua të arratisje në Bjellorusi. Pas këtij veprimi u fol gjatë se ai do të kishte fatin e të gjithë armiqve të Putinit dhe si duket doli e vërtetë. Dyshimet janë se avioni është qëlluar nga kundërajrorët rusë. Një kanal Telegram i lidhur me Wagner-in, Gray Zone, raportoi se avioni u rrëzua nga mbrojtja ajrore.
Kush ishte Yevgeny Prigozhin?
Yevgeny Prigozhin vjen nga Shën Petersburg, qyteti i lindjes së Vladimir Putin. Ai mori dënimin e tij të parë penal në vitin 1979, vetëm 18 vjeç, dhe u dënua me kusht për vjedhje me dy vjet e gjysmë. Dy vjet më vonë, ai u dënua me 13 vjet burg për grabitje dhe vjedhje, nëntë prej të cilave i kreu pas hekurave. Pas lirimit të tij nga burgu, Prigozhin ngriti një zinxhir biznesesh që shisnin hot-dog në Shën Petersburg. Biznesi shkoi mirë dhe brenda pak vitesh, në vitet 1990 ai hapi restorante të shtrenjta në qytet.
Pikërisht atje ai filloi të përzihej me të fuqishmit e Shën Petersburgut dhe më pas me Rusinë. Një nga restorantet e tij, i quajtur New Island, ishte një varkë që lundronte lart e poshtë lumit Neva. Vladimir Putinit i pëlqeu aq shumë sa – pasi u bë president – filloi të merrte atje mysafirët e tij të huaj. Dhe ka shumë të ngjarë që të dy u takuan për herë të parë.
“Vladimir Putin… e pa që nuk e kisha problem t’u servirja personalisht personaliteteve,” tha Prigozhin në një intervistë. “Ne u takuam kur ai erdhi me kryeministrin japonez Mori.”
Yoshiro Mori vizitoi Shën Petersburgun në prill të vitit 2000, në fillim të sundimit të Vladimir Putin. Putin i besoi Prigozhin mjaftueshëm për të festuar ditëlindjen e tij në Neë Island në 2003. Vite më vonë, kompania e hotelierisë së Prigozhin ‘Concord’ u kontraktua për të furnizuar me ushqim Kremlinin, duke i dhënë atij pseudonimin “kuzhinieri i Putinit”. Firmat e lidhura me Prigozhin fituan gjithashtu kontrata ushqimore fitimprurëse nga shkollat ushtarake dhe shtetërore.
Si lindi “famëkeqi” Wagner
Pas pushtimit rus të Ukrainës në vitin 2014 filluan të shfaqeshin shenja se Prigozhin nuk ishte një biznesmen i zakonshëm. Një kompani ushtarake private e fshehtë që thuhet se ishte e lidhur me të, fillimisht u raportua se po luftonte forcat ukrainase në rajonin lindor të Donbasit. Zakonisht njihet si Wagner – sipas shenjës së thirrjes së përdorur nga një prej komandantëve kryesorë të tij të hershëm. Ai thuhet se ishte i magjepsur nga Gjermania naziste, e cila përvetësoi veprat e kompozitorit të shekullit të 19-të për propagandë. Ironikisht, “de-nazifikimi” i Ukrainës është një objektiv kryesor i deklaruar i pushtimit në shkallë të plotë të Ukrainës nga Presidenti Putin, i nisur në shkurt 2022.
Me kalimin e kohës, grupi mercenar fitoi një reputacion të frikshëm për brutalitetin. Anëtarët e Wagner janë akuzuar se kanë torturuar një rob sirian me një vare, i kanë prerë kokën dhe më pas i kanë vënë zjarrin trupit të tij në vitin 2017. Një vit më pas, tre gazetarë rusë u vranë ndërsa hetonin praninë e Wagner në Republikën e Afrikës Qendrore. Në vitin 2022, Wagner u akuzua përsëri për vrasjen e një njeriu me vare, për dyshimet se ai kishte “tradhtuar” grupin në Ukrainë. Prigozhin i përshkroi pamjet e paverifikuara të vrasjes brutale si “vdekje qeni “. Pasi anëtarët e Parlamentit Evropian kërkuan që Wagner të caktohet si një grup terrorist, ai pretendoi se u kishte dërguar politikanëve një vare të njollosur me gjak.
Për vite të tëra, Prigozhin mohoi të kishte ndonjë lidhje me Wagnerin dhe madje paditi njerëzit që pretendonin se ai kishte lidhje. Por më pas, në shtator 2022, ai tha se kishte krijuar grupin në 2014. SHBA, BE dhe Britania e Madhe kanë vendosur të gjitha sanksione ndaj Wagner, por lejohet të operojë në Rusi, edhe pse ligji ndalon aktivitetet mercenare. Për vite me radhë, ai është akuzuar se qëndron pas të ashtuquajturave “fabrika bot”, të cilat përdorën llogari në mediat sociale dhe faqet e internetit për të përhapur pikëpamje pro-Kremlinit. Përpjekje të tilla u udhëhoqën nga Agjencia e Kërkimeve të Internetit (IRA) me bazë në Shën Petersburg, e njohur më së miri për ndërhyrjen në zgjedhjet presidenciale të SHBA-së të vitit 2016.
Lufta e Ukrainës
Gjatë gjithë kësaj kohe Prigozhin shmangu vëmendjen, zakonisht duke komunikuar me mediat nëpërmjet deklaratave të lëshuara nga kompania e tij e hotelierisë, Concord. Kjo ndryshoi pasi Rusia nisi pushtimin e saj në shkallë të plotë të Ukrainës në shkurt 2022. Muaj pas fushatës, ajo po ngecte qartë dhe shërbimet e Prigozhin ishin përsëri shumë të kërkuara. Pas vitesh mohimi të ekzistencës së Wagner-it, më 27 korrik 2022, media e kontrolluar nga Kremlini papritmas pranoi se po luftonte në Ukrainën lindore. Prigozhin gjithashtu filloi të postonte video në mediat sociale në të cilat ai mburrej me bëmat e Wagner në Ukrainë. Në këtë kohë, asnjë kompani tjetër ushtarake private në botë nuk kishte akses në kaq shumë pajisje, duke përfshirë avionë luftarakë, helikopterë dhe tanke. Një video e publikuar më 3 mars tregoi Yevgeny Prigozhin duke folur në Bakhmut.
Lini një Përgjigje