Rënia e Asadit dobësoi ndikimin e Rusisë dhe Iranit, duke e vendosur Turqinë si një lojtar kyç në Siri.
Pas 13 vitesh konfliktesh shkatërruese, regjimi i Bashar al-Assad në Siri u shemb pas një fushate të shpejtë lufte të udhëhequr nga grupe të ndryshme rebele, veçanërisht Hayat Tahrir al-Sham (HTS).
Siria pa Asadin
Rënia e regjimit të Asadit nënvizon dobësimin e aleatëve të Asadit, Iranit dhe Rusisë, të cilët përballen me krizat e tyre.
Rënia e Asadit shkaktoi festime mes sirianëve, por edhe shqetësime për stabilitetin dhe mundësinë e konflikteve të reja midis fraksioneve rivale, si kurdët.
Vendet e Gjirit si Arabia Saudite dhe Katari synojnë të parandalojnë një ringjallje të lëvizjeve ekstremiste pas rënies së Asadit.
Ndikimi i Turqisë
Turqia, një mbështetëse kryesore e rebelëve sirianë, ka rritur ndikimin e saj, veçanërisht në Sirinë veriore, duke u rreshtuar me ambiciet neo-otomane të Presidentit Erdogan.
Ankaraja tani merr përgjegjësinë "për të siguruar stabilitet, për të lehtësuar kthimin e refugjatëve dhe për të parandaluar një luftë të re civile."
Rënia e shtetit sirian gjithashtu ngre frikën për krijimin e një entiteti shtetëror kurd, të mbështetur nga SHBA dhe Izraeli, një mundësi që Turqia e refuzon kategorikisht.
Tërheqja e Iranit
Irani ka humbur një aleat vendimtar në "boshtin e rezistencës", duke dobësuar lidhjen e tij me Hezbollahun në Liban.
Grabitja e ambasadës iraniane në Damask gjithashtu nënvizon rolin e zvogëluar të Iranit. Pavarësisht pengesave, Irani ka treguar një aftësi për t'u përshtatur dhe për të rifituar ndikimin në mjedise të paqëndrueshme.
Humbja e Rusisë dhe përfitimi strategjik i Izraelit
Rusia, e cila ka mbështetur regjimin e Asadit që nga viti 2015, përballet me sfida në ruajtjen e bazave të saj në Mesdhe, të cilat janë kritike për projektimin e ndikimit në Lindjen e Mesme dhe Afrikë.
Izraeli përfiton nga shpërbërja e "Boshtit të Rezistencës" iraniane.
Megjithatë, ajo është e shqetësuar për një shtet të ri islamik sunit të mbështetur nga Turqia në kufirin e tij që mund të kërcënojë kontrollin e Lartësive të Golanit.
Forcat rebele
Hayat Tahrir al-Sham (HTS): Pavarësisht lidhjeve të saj të kaluara me Al-Kaedën, HTS ka udhëhequr ofensivën duke ruajtur një qasje pragmatike, të tilla si shmangia e përleshjeve me luftëtarët kurdë dhe promovimi i diversitetit në Siri.
Konfuzion në SHBA
Presidenti i sapozgjedhur Donald Trump është fokusuar në mosangazhimin, duke vënë theksin te kundërterrorizmi dhe duke i lënë fuqitë rajonale të trajtojnë Sirinë. Ai e pa rënien e Asadit si një çështje rajonale, jo një prioritet të SHBA-së.
Në fund të fundit, ai deklaroi qartë se Siria nuk është një interes thelbësor i SHBA-së me shprehjen "Siria nuk është lufta jonë".
Por presidenti aktual Joe Biden tha se SHBA "mbetet" në Siri, duke shkaktuar konfuzion në një periudhë kalimtare të pushtetit.
Biden mbron një rol më aktiv të SHBA-së, duke balancuar praninë ushtarake, ndihmën humanitare dhe bashkëpunimin diplomatik për të formësuar Sirinë e së ardhmes.
Presidenti Biden në javët kritike para se të largohet nga Shtëpia e Bardhë e sheh rënien e Asadit si një mundësi për stabilitet përmes bashkëpunimit ndërkombëtar.
Ajo do të mbajë një prani të vogël ushtarake në Siri për të luftuar ISIS-in, për të mbrojtur aleatët kurdë (pa liri lëvizjeje për Turqinë) dhe për të parandaluar rilindjen e forcave ekstremiste dhe për të promovuar një zgjidhje të negociuar që përfshin në mënyrë ideale qeverisjen demokratike dhe mbrojtjen e pakicave.
Nga ana tjetër, Trump u përpoq të reduktonte konfliktin e SHBA me Rusinë, pavarësisht rolit qendror të Moskës në mbështetjen e Assadit.
Ai forcoi rolin e Turqisë në rajon, duke i dhënë lirinë e lëvizjes Ankarasë në kurriz të kurdëve dhe u fokusua në një mision të kufizuar kundër terrorizmit vetëm për të eliminuar ISIS-in. Ai gjithashtu bëri pak angazhim për dimensionet morale ose humanitare të regjimit të Asadit.
Përsa i përket refugjatëve, Trump e zhvendosi përgjegjësinë për krizën humanitare në Siri në Turqi dhe Evropë, ndërsa Biden mbështet rritjen e ndihmës për refugjatët sirianë, u jep përparësi organizatave ndërkombëtare të ndihmës dhe ka shprehur gatishmërinë për të rishikuar (nëse mundet) programet e rivendosjes së refugjatëve.
Analistët amerikanë argumentojnë se udhëheqja rebele duhet të menaxhojë një peizazh të fragmentuar për të shmangur një luftë të re civile dhe theksi është në përfshirjen e Turqisë, e cila tani u shërben interesave të SHBA.
Koordinimi me fuqitë e tjera rajonale do të jetë kritik për ruajtjen e integritetit territorial të Sirisë.
Ky ndryshim masiv në Siri ka bërë që fuqitë rajonale dhe botërore të ripërcaktojnë strategjitë e tyre.Rënia e Asadit dobësoi ndikimin e Rusisë dhe Iranit, duke e vendosur Turqinë si një lojtar kyç në Siri.Megjithatë, stabiliteti afatgjatë mbetet i pasigurt, me efekte të mundshme të përhapjes në Irak dhe në rajon më gjerë.
Lini një Përgjigje